Câu Hỏi Thường Gặp

Khi nhân viên quán ăn bị tai nạn lao động tháng 4/2026, chủ quán có các nghĩa vụ ngay lập tức: (1) Sơ cứu và đưa đến cơ sở y tế; (2) Báo cáo ngay cho Sở LĐ-TB&XH nếu tai nạn nặng hoặc chết người trong vòng 8 giờ; (3) Lập Biên bản điều tra tai nạn lao động trong 24 giờ (tự điều tra nếu tai nạn nhẹ); (4) Chi trả toàn bộ chi phí y tế sơ cứu, điều trị ban đầu. Chế độ BHXH tai nạn lao động: Nhân viên được hưởng 100% lương trong thời gian điều trị; trợ cấp một lần hoặc hàng tháng tùy mức suy giảm khả năng lao động (≥5% một lần, ≥31% hàng tháng). Trách nhiệm chủ quán: Nếu tai nạn do lỗi của chủ quán (không trang bị bảo hộ lao động), phải bồi thường thêm ít nhất 30 tháng lương tối thiểu vùng.

Tháng 4/2026, chủ quán ăn không được phép dừng đóng BHXH một chiều nếu nhân viên vẫn đang làm việc theo hợp đồng lao động. Các trường hợp được tạm dừng đóng: (1) Tạm dừng đóng vào Quỹ hưu trí và tử tuất: Được phép nếu doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn nghiêm trọng – phải có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền; tối đa 12 tháng; phải hoàn đóng bù sau khi phục hồi. (2) Không được tạm dừng BHYT: Bắt buộc duy trì liên tục. Hồ sơ xin tạm dừng: Văn bản đề nghị gửi cơ quan BHXH, tài liệu chứng minh khó khăn (hợp đồng hủy, biên bản thiệt hại...). Hậu quả nếu nợ BHXH: Bị tính lãi chậm nộp 0,03%/ngày; đăng công khai danh sách vi phạm; bị cưỡng chế qua tài khoản ngân hàng.

Đăng ký BHXH lần đầu cho nhân viên mới tháng 4/2026 theo Luật BHXH 2024 và Quyết định 595/QĐ-BHXH: Thời hạn: Chủ quán phải đăng ký tham gia BHXH cho nhân viên trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên. Hồ sơ: (1) Tờ khai tham gia BHXH (Mẫu TK1-TS) của nhân viên; (2) Danh sách lao động mới tham gia (Mẫu D02-LT); (3) Hợp đồng lao động bản sao; (4) Ảnh 3x4 của người lao động (nếu chưa có sổ BHXH). Nộp hồ sơ: Nộp online qua cổng baohiemxahoi.gov.vn hoặc trực tiếp tại cơ quan BHXH cấp huyện. Thời gian cấp sổ: 5–7 ngày làm việc. Lưu ý: Phải đăng ký trước ngày 25 của tháng để được tính BHXH từ tháng đó.

Tháng 4/2026, BHXH điện tử đã bắt buộc với hầu hết doanh nghiệp và hộ kinh doanh có từ 1 nhân viên trở lên. Các kênh nộp BHXH online: (1) Cổng dịch vụ công BHXH: baohiemxahoi.gov.vn – đăng ký tài khoản bằng mã số thuế hoặc CCCD, nộp hồ sơ điện tử và nhận kết quả trực tuyến; (2) Phần mềm kế toán tích hợp: Một số phần mềm kế toán và quản lý nhân sự có tích hợp kết nối BHXH điện tử; (3) Ứng dụng VssID: Tra cứu quá trình đóng BHXH của từng nhân viên; (4) Ngân hàng liên kết: Một số ngân hàng (Vietcombank, BIDV, VietinBank) hỗ trợ nộp BHXH qua internet banking trực tiếp. Lợi ích: Tiết kiệm thời gian, nhận biên lai điện tử ngay, tra cứu lịch sử đóng BHXH tức thì. IAM hỗ trợ tư vấn kết nối phần mềm quản lý nhân sự với hệ thống BHXH điện tử.

Nhập khẩu nguyên liệu thực phẩm từ Thái Lan tháng 4/2026 cần đáp ứng: Thủ tục hải quan: (1) Khai báo tờ khai hải quan điện tử qua hệ thống VNACCS/VCIS; (2) Chuẩn bị: Invoice, Packing List, Bill of Lading/Airway Bill, C/O Form D (ASEAN) để hưởng thuế suất ưu đãi ATIGA (nhiều nguyên liệu thực phẩm từ Thái Lan được thuế 0%); (3) Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật hoặc kiểm dịch động vật tùy loại nguyên liệu. Kiểm tra an toàn thực phẩm: Hàng thực phẩm nhập khẩu phải kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm tại cửa khẩu (do Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT hoặc Bộ Công Thương quản lý tùy loại). Đăng ký nhập khẩu thực phẩm: Lô hàng thực phẩm lần đầu cần công bố hợp quy/tự công bố với Bộ Y tế. Lưu ý tháng 4/2026: Kiểm tra danh mục hàng hóa cần giấy phép nhập khẩu tự động theo quy định mới nhất của Bộ Công Thương.

Nhập khẩu thiết bị bếp công nghiệp từ Trung Quốc tháng 4/2026: Thuế nhập khẩu: Thiết bị bếp (lò nướng, máy hút mùi, tủ đông, bếp công nghiệp) thuộc Chương 84/85 HS Code – thuế MFN thường 5–25%; áp dụng C/O Form E (ACFTA/RCEP) để giảm xuống 0–5%. Thủ tục hải quan: (1) Khai báo VNACCS với HS Code chính xác; (2) Xuất trình: Invoice, Packing List, B/L, C/O Form E; (3) Kiểm tra chất lượng: Thiết bị điện (máy bơm, thiết bị điện lạnh) phải kiểm tra hợp quy theo QCVN; (4) Thuế GTGT nhập khẩu: 10% tính trên (giá CIF + thuế nhập khẩu). Lưu ý tháng 4/2026: Một số thiết bị điện tử/điện lạnh cần giấy chứng nhận hợp quy từ tổ chức chứng nhận được chỉ định trước khi thông quan. Tham khảo biểu thuế cập nhật trên cổng hải quan customs.gov.vn.

Nhập khẩu rượu vang từ Pháp (EU) tháng 4/2026 theo Hiệp định EVFTA: Thuế nhập khẩu: Rượu vang từ EU – HS Code 2204 – lộ trình giảm theo EVFTA, đến 2026 có thể xuống còn 0–30% tùy phân loại; cần C/O Form EUR.1 hoặc REX (Registered Exporter) để hưởng ưu đãi. Thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB): Rượu trên 20 độ: 65% tính trên giá tính thuế TTĐB; Rượu dưới 20 độ: 35%. Thuế GTGT: 10%. Giấy tờ cần có: Invoice, Packing List, B/L/AWB, C/O EUR.1, Phiếu kiểm nghiệm chất lượng; Giấy phép nhập khẩu rượu từ Bộ Công Thương (bắt buộc). Lưu ý: Nhãn hàng hóa rượu nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt trước khi bày bán.

Nghĩa vụ BHXH trong giai đoạn xây dựng cơ bản tháng 4/2026: (1) Lao động của nhà thầu xây dựng: Nhà thầu là người sử dụng lao động đối với công nhân xây dựng – nhà thầu phải đóng BHXH, không phải doanh nghiệp FDI chủ đầu tư; (2) Nếu doanh nghiệp FDI tự thuê lao động xây dựng trực tiếp (không qua nhà thầu): Phải ký HĐLĐ và đóng BHXH bắt buộc từ tháng thứ 1; (3) Lao động hợp đồng khoán việc ngắn hạn dưới 1 tháng: Không bắt buộc BHXH bắt buộc; (4) Rủi ro với doanh nghiệp FDI: Nếu nhà thầu không đóng BHXH cho công nhân tại công trình, và tai nạn xảy ra – chủ đầu tư có thể bị yêu cầu liên đới bồi thường; (5) Biện pháp phòng ngừa: Trong hợp đồng thầu xây dựng, yêu cầu nhà thầu chứng minh tuân thủ BHXH hàng tháng; giữ lại 5–10% giá trị hợp đồng đến khi nhà thầu xác nhận đã đóng đủ BHXH cho lao động tại công trình. Tháng 4/2026, kiểm tra trạng thái BHXH của các nhà thầu đang thi công tại công trình.

Xử lý lô hàng bị phân luồng đỏ (kiểm tra thực tế) tháng 4/2026 theo quy trình thông quan VNACCS: (1) Nguyên nhân thường bị luồng đỏ: Hàng hóa rủi ro cao, hàng mới nhập lần đầu, nghi ngờ gian lận, doanh nghiệp chưa có lịch sử tuân thủ tốt; (2) Chuẩn bị ngay: Liên hệ đại lý hải quan để sắp xếp kiểm tra; đảm bảo hàng hóa được đặt đúng vị trí trong container; chuẩn bị đủ hồ sơ chứng từ: invoice, packing list, C/O, catalogue kỹ thuật; (3) Thực hiện kiểm tra: Đại diện doanh nghiệp hoặc đại lý hải quan phải có mặt; (4) Kết quả kiểm tra: Nếu hàng hóa đúng khai báo → giải phóng hàng; nếu sai → lập biên bản và xử lý theo vi phạm; (5) Giảm thiểu rủi ro bị luồng đỏ lần sau: Tuân thủ khai báo chính xác, tích lũy lịch sử tuân thủ tốt, đăng ký AEO; (6) Thời gian kiểm tra thực tế: Thường 1–3 ngày làm việc tại cảng; phí kiểm tra do doanh nghiệp chịu. Tháng 4/2026, tỷ lệ luồng đỏ thường cao hơn vào đầu quý khi hải quan tăng cường kiểm tra.

Nhập khẩu máy móc thiết bị đã qua sử dụng tháng 4/2026 theo Thông tư 23/2015/TT-BKHCN (sửa đổi Thông tư 03/2019/TT-BKHCN): (1) Điều kiện: Máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng được sản xuất từ Danh mục các nước G7 và Hàn Quốc; tuổi thiết bị không quá 10 năm (một số ngành được phép 15–20 năm); còn ít nhất 80% công suất thiết kế; (2) Hồ sơ: Giám định và chứng nhận của tổ chức giám định được chỉ định (SGS, Bureau Veritas, Vinacontrol...); (3) Cơ quan xét duyệt: Bộ KH&CN (đối với thiết bị nhập cho dự án có quyết định đầu tư); Bộ Khoa học chứng nhận hoặc Sở KH&CN ủy quyền; (4) Thiết bị đã qua sử dụng bị cấm nhập: Dây chuyền công nghệ gây ô nhiễm môi trường, thiết bị không an toàn; (5) Giám định: Chi phí giám định do nhà nhập khẩu chịu; (6) Tại hải quan: Khai báo đúng tình trạng đã qua sử dụng trên tờ khai; cung cấp giấy chứng nhận giám định khi thông quan. Tháng 4/2026, kiểm tra Thông tư mới nhất của Bộ KH&CN về danh mục thiết bị được phép/cấm nhập khẩu đã qua sử dụng.