Câu Hỏi Thường Gặp

Quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện theo Nghị định 88/2016/NĐ-CP: Doanh nghiệp KHÔNG bắt buộc tham gia quỹ hưu trí bổ sung, đây là chương trình tự nguyện. Nếu doanh nghiệp tham gia: (1) Khoản đóng góp của doanh nghiệp vào quỹ hưu trí bổ sung được tính vào chi phí được trừ thuế TNDN, tối đa 1 triệu đồng/người/tháng; (2) Khoản đóng của người lao động được giảm trừ khi tính thuế TNCN, tối đa 1 triệu đồng/người/tháng; (3) Phải ký hợp đồng với doanh nghiệp quản lý quỹ được Bộ Tài chính cấp phép. Tháng 4/2026, doanh nghiệp cần đảm bảo đóng đúng hạn theo hợp đồng với quỹ và ghi nhận đúng chi phí trong kỳ kế toán quý I.

Tài sản cố định (TSCĐ) đã khấu hao hết (về 0) nhưng còn tiếp tục sử dụng trong sản xuất: (1) Về kế toán: Vẫn theo dõi trên sổ kế toán với nguyên giá và giá trị hao mòn lũy kế (không xóa khỏi sổ); không còn trích khấu hao; giá trị còn lại bằng 0 (hoặc theo giá trị thanh lý ước tính); (2) Về thuế TNDN: Không còn chi phí khấu hao để trừ thuế TNDN; chi phí duy tu, sửa chữa phát sinh được tính vào chi phí được trừ nếu có hóa đơn hợp lệ; (3) Về hải quan (nếu là TSCĐ nhập khẩu theo diện miễn thuế): Phải khai báo với hải quan nếu muốn bán, chuyển nhượng, tiêu hủy hoặc tặng cho; (4) Khi thanh lý/nhượng bán: Ghi nhận thu nhập từ thanh lý TSCĐ vào thu nhập chịu thuế TNDN. Kiểm kê TSCĐ định kỳ để phát hiện TSCĐ thực tế đã hỏng nhưng chưa được ghi sổ.

Để giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc khi tính thuế TNCN tháng 4/2026: (1) Người lao động phải đã đăng ký người phụ thuộc và được cơ quan thuế cấp Mã số thuế cho người phụ thuộc; (2) Hồ sơ đăng ký: Tờ khai đăng ký người phụ thuộc (Mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN) + giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy xác nhận...); (3) Nộp hồ sơ qua cổng eTax hoặc qua doanh nghiệp tổng hợp nộp cho cơ quan thuế; (4) Mức giảm trừ: 4,4 triệu đồng/người phụ thuộc/tháng (áp dụng từ 01/7/2020 đến khi có sửa đổi). Lưu ý tháng 4/2026: Nếu người phụ thuộc mới phát sinh (con mới sinh, bố mẹ mới đủ điều kiện...) cần đăng ký ngay trong tháng để được giảm trừ từ tháng phát sinh. Không đăng ký kịp, người lao động có thể khai bổ sung khi quyết toán năm.

Các điểm mới quan trọng của Luật BHXH 2024 (hiệu lực 01/7/2025) ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất từ tháng 4/2026: (1) Mở rộng đối tượng BHXH bắt buộc: Chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh; người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương từ doanh nghiệp; (2) Giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm; (3) Quy định mới về hưởng BHXH một lần – hạn chế rút BHXH một lần với người đóng dưới 20 năm; (4) Tăng quyền tra cứu thông tin BHXH của người lao động qua ứng dụng VssID; (5) Doanh nghiệp chậm đóng BHXH bị truy thu thêm lãi suất thị trường; (6) Cơ quan BHXH có quyền khởi kiện doanh nghiệp trốn đóng BHXH. Doanh nghiệp cần rà soát lại danh sách đối tượng đóng BHXH để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.

Khi thay đổi mục đích sử dụng nguyên liệu từ sản xuất xuất khẩu (miễn thuế) sang bán nội địa hoặc tiêu dùng khác, doanh nghiệp phải: (1) Khai báo thay đổi mục đích sử dụng với chi cục hải quan quản lý tờ khai gốc; (2) Nộp đầy đủ thuế nhập khẩu và thuế GTGT nhập khẩu tương ứng với số lượng thay đổi mục đích; (3) Tính tiền chậm nộp thuế 0,03%/ngày từ ngày đăng ký tờ khai gốc đến ngày nộp thuế; (4) Cập nhật sổ theo dõi nguyên liệu nhập khẩu; (5) Lưu ý: Không tự ý tiêu thụ nguyên liệu miễn thuế vào nội địa mà không khai báo – đây là hành vi gian lận thuế nghiêm trọng, bị phạt từ 1–3 lần số thuế trốn và có thể bị truy cứu hình sự. Kiểm tra định kỳ sổ theo dõi nguyên liệu để kịp thời phát hiện chênh lệch và xử lý đúng quy định.

Chuẩn bị cho thanh tra thuế định kỳ tháng 4/2026: (1) Rà soát hồ sơ khai thuế GTGT, TNDN, TNCN các năm trong phạm vi thanh tra (thường 5 năm gần nhất); (2) Đối chiếu số liệu giữa tờ khai thuế và sổ kế toán, BCTC; (3) Kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn đầu vào (đặc biệt hóa đơn của nhà cung cấp đã bỏ trốn, hóa đơn khống); (4) Chuẩn bị hồ sơ chi phí lớn: Hợp đồng, thanh lý, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán qua ngân hàng; (5) Đảm bảo sổ kế toán, chứng từ kế toán đầy đủ theo quy định 10 năm; (6) Nếu phát hiện sai sót trước khi bị thanh tra: Tự giác khai bổ sung điều chỉnh ngay – mức phạt sẽ thấp hơn nhiều so với bị phát hiện qua thanh tra. Cân nhắc thuê chuyên gia tư vấn thuế hoặc đại lý thuế kiểm tra trước.

Đăng ký giá theo Luật Giá 2023 tháng 4/2026: Không phải toàn bộ doanh nghiệp sản xuất đều phải đăng ký giá. Các trường hợp phải đăng ký giá: (1) Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục Nhà nước định giá (điện, xăng dầu, nước sạch, sữa cho trẻ em dưới 6 tuổi, thuốc chữa bệnh thiết yếu, dịch vụ giáo dục, y tế...); (2) Doanh nghiệp thực hiện bình ổn giá theo chỉ đạo của Chính phủ trong các thời điểm đặc biệt; (3) Doanh nghiệp nhà nước kinh doanh hàng hóa dịch vụ độc quyền. Đối với phần lớn doanh nghiệp sản xuất hàng công nghiệp thông thường: Tự quyết định giá bán theo thị trường, chỉ cần niêm yết giá và không bán cao hơn giá niêm yết.

Xin phép xây dựng nhà máy mới trong KCN tháng 4/2026: (1) Điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu tăng vốn hoặc mở rộng quy mô) tại Ban Quản lý KCN; (2) Xin chấp thuận quy hoạch/thiết kế từ Ban Quản lý KCN; (3) Nộp hồ sơ xin Giấy phép xây dựng tại Ban Quản lý KCN (nếu được phân cấp) hoặc Sở Xây dựng; hồ sơ gồm: Đơn xin phép xây dựng, thiết kế bản vẽ thi công được thẩm tra, tài liệu quy hoạch được phê duyệt, kết quả thẩm định thiết kế; (4) Thực hiện thủ tục môi trường: ĐTM hoặc đăng ký môi trường với Bộ/Sở TN&MT trước khi khởi công; (5) Đăng ký PCCC với cảnh sát PCCC. Thời gian xử lý giấy phép xây dựng: 30–60 ngày tùy quy mô.

Doanh nghiệp sản xuất không cần báo cáo từng hợp đồng lao động riêng lẻ lên cơ quan nhà nước thường xuyên. Các báo cáo liên quan đến lao động tháng 4/2026: (1) Báo cáo sử dụng lao động: 6 tháng/lần và năm/lần theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP, nộp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh/thành phố; (2) Báo cáo lao động nước ngoài: Hàng quý nộp trước ngày 05 của tháng đầu quý tiếp theo (05/4/2026 cho Q1/2026); (3) Báo cáo tai nạn lao động (nếu phát sinh): Nộp ngay trong 24 giờ cho cơ quan lao động địa phương và báo cáo định kỳ; (4) Thanh tra lao động: Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, thang bảng lương, quy chế trả lương để xuất trình khi bị thanh kiểm tra.

Tăng vốn điều lệ tháng 4/2026: (1) Thủ tục ĐKKD: Nộp Thông báo thay đổi vốn điều lệ lên Phòng ĐKKD – Sở KH&ĐT qua dangkykinhdoanh.gov.vn, kèm biên bản và quyết định của HĐQT/HĐTV, thời gian xử lý 3–5 ngày; (2) Cập nhật với cơ quan thuế: Thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế (Mẫu 08-MST) trong 10 ngày; (3) Ảnh hưởng thuế: Nếu tăng vốn từ lợi nhuận sau thuế (chuyển lợi nhuận thành vốn): Không phát sinh thuế TNDN thêm; cổ đông là cá nhân có thể phát sinh thuế TNCN trên thu nhập từ đầu tư vốn (tỷ lệ 5%); (4) Nếu tăng vốn từ nhà đầu tư mới (phát hành cổ phần): Thực hiện thủ tục theo Luật CK/ĐKKD, không phát sinh thuế ngay; (5) Lệ phí môn bài: Nếu tăng vốn vượt ngưỡng 10 tỷ, lệ phí môn bài sẽ tăng từ năm sau.