Câu Hỏi Thường Gặp

Công bố hợp quy (bắt buộc) và công bố hợp chuẩn (tự nguyện) theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật: (1) Hợp quy bắt buộc: Áp dụng với sản phẩm thuộc QCVN (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia) – ví dụ: thiết bị điện, mũ bảo hiểm, thực phẩm, vật liệu xây dựng...; (2) Thủ tục tháng 4/2026: Thuê tổ chức thử nghiệm được công nhận (ViLAS) kiểm tra sản phẩm theo các chỉ tiêu QCVN; đăng ký dấu hợp quy và nộp hồ sơ công bố tại cơ quan quản lý chuyên ngành (Bộ KH&CN, Bộ Công Thương, Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế...); (3) Sau khi công bố: Gắn dấu CR (hợp quy) hoặc CS (hợp chuẩn) lên sản phẩm. Sản xuất sản phẩm không phù hợp QCVN bị phạt từ 20–50 triệu đồng và thu hồi sản phẩm.

Chế độ báo cáo thống kê công nghiệp tháng 4/2026 theo Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT và hệ thống báo cáo thống kê mới: (1) Doanh nghiệp sản xuất công nghiệp thuộc diện điều tra thống kê (tùy quy mô – thường doanh thu ≥ 5 tỷ/năm) phải nộp báo cáo tháng tại Cục Thống kê tỉnh/thành phố; (2) Báo cáo tháng 3/2026: Hạn nộp trước ngày 10/4/2026; báo cáo quý I/2026 hạn trước 20/4/2026; (3) Nội dung báo cáo: Doanh thu thuần sản xuất công nghiệp, giá trị sản xuất, số lao động, tiền lương, điện nước tiêu thụ; (4) Nộp qua Cổng thông tin thống kê doanh nghiệp tại nhà.khcn.vn hoặc trực tiếp tại Cục Thống kê; (5) Không nộp báo cáo thống kê bị phạt từ 1–3 triệu đồng theo Nghị định 95/2023/NĐ-CP.

Gia hạn/tái chứng nhận ISO 9001 tháng 4/2026: (1) ISO 9001 có giá trị 3 năm; đến hạn phải tái đánh giá; (2) Lên kế hoạch tái chứng nhận ít nhất 3–4 tháng trước ngày hết hạn (đặc biệt nếu chứng chỉ hết hạn trong tháng 7/2026, cần bắt đầu ngay trong tháng 4); (3) Thuê tổ chức chứng nhận được công nhận (QUACERT, Bureau Veritas, SGS, TÜV...); (4) Quá trình: Đánh giá tài liệu hệ thống quản lý → Đánh giá thực địa tại nhà máy → Xử lý điểm không phù hợp → Cấp chứng chỉ mới; (5) Chuẩn bị: Đảm bảo hệ thống quản lý chất lượng được thực hành đầy đủ, hồ sơ nội bộ đầy đủ, hành động khắc phục các điểm không phù hợp phát hiện trong đánh giá nội bộ. Phí tái chứng nhận ISO 9001 thường từ 20–80 triệu đồng tùy quy mô.

Xuất khẩu hàng thực phẩm sang Nhật Bản tháng 4/2026 cần đáp ứng: (1) Luật Vệ sinh thực phẩm Nhật Bản (Food Sanitation Act) – kiểm soát chặt dư lượng thuốc trừ sâu (danh sách Positive List từ 2006), chất phụ gia, vi sinh vật; (2) Đăng ký nhà máy sản xuất với MAFF (Bộ Nông Lâm Thủy sản Nhật): Bắt buộc từ 2021 theo Luật Vệ sinh thực phẩm sửa đổi; (3) Giấy chứng nhận ATTP từ Bộ NN&PTNT hoặc Bộ Y tế Việt Nam kèm theo lô hàng; (4) Kiểm nghiệm sản phẩm bởi phòng lab được công nhận; (5) Nhãn mác: Tiếng Nhật theo quy định JAS; (6) Nếu thuộc danh sách 'enhanced monitoring' của Nhật (bị kiểm tra tỷ lệ 100%), cần cải thiện quy trình kiểm soát chất lượng. Liên hệ Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản – Bộ NN&PTNT để được hỗ trợ xuất khẩu sang Nhật.

Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) theo Luật BVMT 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP: (1) Từ 01/01/2024, nhà sản xuất/nhập khẩu các sản phẩm pin và ắc quy, thiết bị điện-điện tử, phương tiện giao thông, dầu nhớt, bao bì thương mại PHẢI thực hiện EPR; (2) Có 2 lựa chọn: Tự tổ chức thu gom/tái chế sản phẩm thải; HOẶC đóng tiền vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để ủy thác tái chế; (3) Đăng ký kế hoạch tái chế hằng năm trước ngày 31/3 tại Cổng EPR quốc gia (epr.monre.gov.vn) – hạn năm 2026 đã qua nhưng nếu chưa đăng ký cần bổ sung ngay; (4) Báo cáo kết quả tái chế trước ngày 31/3 hằng năm; (5) Vi phạm EPR bị phạt từ 500 triệu – 1 tỷ đồng. Doanh nghiệp sản xuất bao bì nhựa, điện tử cần ưu tiên rà soát nghĩa vụ EPR trong tháng 4/2026.

Cơ sở sản xuất công nghiệp tiêu thụ năng lượng trọng điểm (≥ 1.000 TOE/năm – Tấn dầu tương đương) theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả 2010 và Nghị định 21/2011/NĐ-CP: (1) Đăng ký vào danh sách cơ sở trọng điểm với Bộ Công Thương (nếu chưa đăng ký); (2) Lập và thực hiện Kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm hằng năm; (3) Kiểm toán năng lượng: 3 năm/lần bắt buộc, do đơn vị được Bộ Công Thương chứng nhận thực hiện; (4) Báo cáo hằng năm: Nộp Báo cáo sử dụng năng lượng năm 2025 trước 31/3/2026 – nếu chưa nộp cần bổ sung ngay trong tháng 4; (5) Bổ nhiệm Quản lý năng lượng tại cơ sở và đào tạo chứng chỉ quản lý năng lượng theo quy định. Không tuân thủ bị phạt từ 5–30 triệu đồng.

Đăng ký chương trình khuyến mại (xúc tiến thương mại trực tiếp) tháng 4/2026 theo Nghị định 81/2018/NĐ-CP: (1) Doanh nghiệp được thực hiện nhiều hình thức khuyến mại (giảm giá, tặng hàng, bốc thăm trúng thưởng...) mà không cần đăng ký với Bộ/Sở Công Thương đối với hầu hết hình thức; (2) Bắt buộc thông báo với Sở Công Thương: Chương trình mang tính may rủi (xổ số, bốc thăm...) có giải thưởng tổng trị giá > 100 triệu đồng; (3) Bắt buộc đăng ký trước với Bộ Công Thương: Chương trình khuyến mại thực hiện trên phạm vi từ 2 tỉnh trở lên có giải thưởng tổng > 1 tỷ đồng; (4) Thời gian khuyến mại tối đa: 45 ngày/lần với hàng thông thường; 90 ngày/lần với sản phẩm mới. Không đăng ký khi bắt buộc bị phạt từ 20–30 triệu đồng.

Kinh phí công đoàn năm 2026 (áp dụng theo Luật Công đoàn 2012 và Nghị định 191/2013/NĐ-CP): Doanh nghiệp đóng 2% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tất cả người lao động trong đơn vị (không phân biệt người đó có đóng BHXH hay không, có là đoàn viên công đoàn hay không). Phí này nộp cùng kỳ với BHXH, hạn nộp tháng 4/2026 là ngày 30/4/2026. Nộp vào tài khoản của Liên đoàn Lao động quận/huyện hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp. Nếu doanh nghiệp đã có tổ chức công đoàn cơ sở, 2/3 kinh phí công đoàn sẽ được để lại cho công đoàn cơ sở hoạt động; 1/3 chuyển lên công đoàn cấp trên. Mức phí 2% được tính vào chi phí được trừ thuế TNDN.

Thanh toán nhập khẩu bằng ngoại tệ tháng 4/2026 cần tuân thủ quy định quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước: (1) Mọi giao dịch thanh toán quốc tế phải thực hiện qua tài khoản ngân hàng được phép (không thanh toán tiền mặt ngoại tệ); (2) Xuất trình hợp đồng ngoại thương, hóa đơn, tờ khai hải quan khi chuyển tiền qua ngân hàng; (3) Hạch toán chênh lệch tỷ giá theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch); (4) Tại thời điểm lập BCTC, đánh giá lại số dư ngoại tệ theo tỷ giá mua của ngân hàng thương mại; (5) Doanh nghiệp không được vay và cho vay ngoại tệ khi không có giấy phép của NHNN. Chênh lệch tỷ giá phát sinh trong năm được ghi nhận vào doanh thu tài chính hoặc chi phí tài chính.

Doanh nghiệp sản xuất không có quyền đề xuất điều chỉnh giá điện mà thực tế là phản ánh theo kênh kiến nghị chính sách. Trong tháng 4/2026, khi chi phí điện tăng ảnh hưởng đến sản xuất, doanh nghiệp có thể: (1) Phản ánh qua Hiệp hội ngành nghề (VCCI, VITAS, VIAMI...) gửi kiến nghị lên Bộ Công Thương; (2) Đăng ký tham gia chương trình điều tiết điện theo yêu cầu (DR – Demand Response) với EVN để nhận ưu đãi giá điện ngoài giờ cao điểm; (3) Đàm phán hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA) với nhà máy điện tái tạo nếu sản lượng tiêu thụ lớn (theo Nghị định 80/2024/NĐ-CP); (4) Về thuế: Chi phí điện sản xuất được tính vào chi phí được trừ thuế TNDN đầy đủ nếu có hóa đơn điện tử hợp lệ từ EVN.