Câu Hỏi Thường Gặp

Theo Nghị định 105/2026/NĐ-CP, kinh phí công đoàn được phân phối: 75% giữ lại tại công đoàn cơ sở để chi cho hoạt động chăm lo đời sống, phúc lợi cho người lao động tại đơn vị (thăm hỏi ốm đau, quà tết, hoạt động văn hóa, thể thao...); 25% nộp lên công đoàn cấp trên để chi hoạt động chung của hệ thống công đoàn. Tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở phải công khai báo cáo tài chính hàng năm cho các thành viên – đây là yêu cầu mới bổ sung nhằm tăng tính minh bạch.

Hộ kinh doanh có thuê lao động và ký hợp đồng lao động thuộc đối tượng phải đóng kinh phí công đoàn theo Điều 30 Luật Công đoàn 2024 và Nghị định 105/2026/NĐ-CP. Mức đóng là 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của những người lao động đang làm việc. Hộ kinh doanh không có lao động làm công hưởng lương (chỉ có chủ hộ) thì không phát sinh nghĩa vụ kinh phí công đoàn này. Lưu ý: từ năm 2026, chủ hộ kinh doanh có thể tham gia BHXH tự nguyện theo quy định mới.

Theo quy định tại Nghị định 105/2026/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn được gửi đến Liên đoàn Lao động cấp tỉnh hoặc công đoàn cấp trên trực tiếp quản lý đơn vị để xét duyệt theo phân cấp thẩm quyền. Hồ sơ cần bao gồm: đơn đề nghị; tài liệu chứng minh khó khăn (quyết định cắt giảm lao động, biên bản thiệt hại, quyết định tạm dừng kinh doanh...); danh sách lao động bị cắt giảm. Hàng năm, danh sách doanh nghiệp được miễn, giảm, tạm dừng được công khai trên cổng thông tin của Tổng Liên đoàn Lao động.

Theo khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024, mức lương tối đa làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc bằng 20 lần mức tham chiếu. Với mức lương cơ sở hiện hành là 2.340.000 đồng/tháng, mức lương trần đóng BHXH năm 2026 là 46.800.000 đồng/tháng. Nếu lương thực tế vượt mức này, doanh nghiệp và người lao động chỉ cần tính đóng BHXH trên 46,8 triệu đồng. Phần lương vượt trần không phải đóng bảo hiểm nhưng vẫn chịu thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) theo biểu thuế lũy tiến.

Không cần tự kê khai phần thuế mà sàn đã khấu trừ. Theo quy định hiện hành, các sàn thương mại điện tử (Shopee, Lazada, TikTok Shop, Sendo...) có trách nhiệm khấu trừ thuế GTGT và thuế TNCN thay cho hộ kinh doanh và nộp vào ngân sách nhà nước. Hộ kinh doanh chỉ cần kê khai phần doanh thu bán hàng không qua sàn (bán trực tiếp, Facebook cá nhân, zalo...). Tuy nhiên, hộ kinh doanh vẫn phải đăng ký mã số thuế và cung cấp thông tin cho sàn để sàn thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định.

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh có doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm phải thực hiện kê khai và nộp thuế gồm: Thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu (từ 1% đến 5% tùy ngành nghề theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP); Thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu (từ 0,5% đến 5% tùy ngành nghề). Hộ kinh doanh phải kê khai theo quý, xuất hóa đơn điện tử theo từng giao dịch và lưu chứng từ đầy đủ. Hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm hoặc quy mô lớn có thể bị yêu cầu chuyển sang hình thức doanh nghiệp.

Theo Phụ lục I Thông tư 40/2021/TT-BTC và các văn bản hướng dẫn hiện hành tại năm 2026, hộ kinh doanh dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng (ví dụ: sửa xe, sửa điện tử, bảo dưỡng thiết bị...) áp dụng: Thuế GTGT: 5% trên doanh thu; Thuế TNCN: 2% trên doanh thu. Phần doanh thu dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm được miễn toàn bộ từ 01/01/2026. Nếu doanh thu cả năm vượt 500 triệu, toàn bộ doanh thu (kể cả phần dưới 500 triệu) mới bị tính thuế. Doanh nghiệp nên sử dụng phần mềm kế toán để theo dõi doanh thu chính xác.

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC, từ năm 2026, hộ kinh doanh thực hiện: Kê khai tạm nộp thuế GTGT và TNCN theo quý, thời hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo; Quyết toán thuế TNCN theo năm, thời hạn chậm nhất là 31/3 năm tiếp theo. Hộ kinh doanh nộp hồ sơ khai thuế tổng hợp chung cho tất cả địa điểm kinh doanh trên một tờ khai duy nhất, gửi cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở chính. Mẫu tờ khai sử dụng là mẫu số 01/CNKD.

Có, hộ kinh doanh mới phải thực hiện đầy đủ các bước sau: (1) Đăng ký mã số thuế tại cơ quan thuế trong vòng 10 ngày kể từ ngày bắt đầu kinh doanh; (2) Thông báo số tài khoản ngân hàng theo mẫu 01/BK-STK kèm tờ khai thuế đầu tiên trong năm 2026 (quy định mới); (3) Thực hiện kê khai thuế từ quý đầu tiên có phát sinh doanh thu. Nếu doanh thu cả năm dự kiến dưới 500 triệu đồng, hộ kinh doanh vẫn phải đăng ký và kê khai nhưng không phát sinh số thuế phải nộp. Sau 31/7/2026, hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ phải hoàn thành hồ sơ khai thuế quý I/2026 nếu chưa nộp.

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng. Điều này có ảnh hưởng trực tiếp đến: (1) Mức lương trần đóng BHXH tăng lên 20 x 2,53 triệu = 50,6 triệu đồng/tháng; (2) Lương hưu và các chế độ BHXH tính theo mức tham chiếu cũng tăng tương ứng. Bên cạnh đó, từ 01/7/2026, mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng 8% theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP.