Câu Hỏi Thường Gặp

Theo Luật Quản lý thuế 2025, trước khi tiến hành kiểm tra tại trụ sở, cơ quan thuế phải ban hành quyết định kiểm tra và công bố quyết định kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế. Quyết định kiểm tra phải được gửi đến người nộp thuế trước khi tiến hành kiểm tra. Người nộp thuế có quyền từ chối kiểm tra nếu không có quyết định kiểm tra hợp lệ từ cơ quan có thẩm quyền. Đây là một trong những quyền quan trọng của người nộp thuế được quy định tại Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025. Ngoài ra, người nộp thuế có quyền từ chối cung cấp thông tin, tài liệu không liên quan đến nội dung kiểm tra hoặc thuộc bí mật nhà nước.

Đây là trường hợp thứ 9 – kiểm tra lại theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025. Kiểm tra lại được thực hiện khi cơ quan thuế cấp trên phát hiện kết quả kiểm tra thuế trước đây có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc có sai sót nghiêm trọng. Thủ trưởng cơ quan thuế cấp trên có thẩm quyền quyết định kiểm tra lại đối với hồ sơ đã được kiểm tra bởi cơ quan thuế cấp dưới. Đặc biệt, giới hạn 01 lần/năm không áp dụng cho trường hợp kiểm tra lại này, tức là kiểm tra lại có thể diễn ra bất kỳ lúc nào khi có căn cứ pháp lý.

Có. Theo Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế thuộc nhóm rủi ro cao trong các trường hợp: chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, phá sản, giải thể, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm kinh doanh đều nằm trong diện bị kiểm tra thuế tại trụ sở. Đây là trường hợp thứ 6 trong 09 trường hợp. Cơ quan thuế thực hiện kiểm tra không quá 01 lần/năm với nhóm này. Doanh nghiệp khi có kế hoạch tái cơ cấu cần hoàn tất nghĩa vụ thuế và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ trước khi tiến hành các thủ tục thay đổi pháp lý.

Đây là trường hợp thứ 7 theo Luật Quản lý thuế 2025. Khi cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở của mình (trên cơ sở hồ sơ, tờ khai, dữ liệu trên hệ thống) nhưng người nộp thuế không giải trình được, không bổ sung đủ tài liệu hoặc không chứng minh được số thuế đã khai là đúng sau 02 lần thông báo, và cơ quan thuế không đủ căn cứ ấn định thuế, thì cơ quan thuế sẽ ban hành quyết định kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế. Mỗi cuộc kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế chỉ được thông báo yêu cầu giải trình không quá 02 lần, thời hạn giải trình là 10 ngày làm việc mỗi lần.

Theo Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025, từ ngày 01/07/2026, người nộp thuế có quyền từ chối kiểm tra tại trụ sở trong các trường hợp sau:
• Không có quyết định kiểm tra hợp lệ từ cơ quan có thẩm quyền.
• Không có thông báo yêu cầu giải trình, bổ sung thông tin, tài liệu của cơ quan quản lý thuế (đối với kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế).
• Yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu không liên quan đến nội dung kiểm tra hoặc thuộc bí mật nhà nước (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác).
Doanh nghiệp nên nắm rõ các quyền này để tránh bị kiểm tra vượt phạm vi cho phép, đồng thời vẫn phải hợp tác đầy đủ khi có quyết định kiểm tra hợp lệ.

Đây là trường hợp thứ 8 trong 09 trường hợp kiểm tra thuế tại trụ sở. Khi có khiếu nại hoặc tố cáo về thuế liên quan đến người nộp thuế – có thể từ chính người nộp thuế, từ đối tác, người lao động hoặc bên thứ ba – cơ quan thuế có thẩm quyền giải quyết sẽ tiến hành kiểm tra tại trụ sở để thu thập thêm bằng chứng, xác minh thực tế và có cơ sở kết luận. Trường hợp này cũng áp dụng khi người nộp thuế tự khiếu nại kết quả kiểm tra trước đó và cơ quan thuế cần xem xét lại. Doanh nghiệp có quyền trình bày ý kiến và cung cấp tài liệu chứng minh trong quá trình giải quyết khiếu nại.

Có, doanh nghiệp lỗ nhiều năm liên tiếp là một trong những đối tượng được ưu tiên đưa vào kế hoạch kiểm tra thuế theo chuyên đề. Thực tế, theo Công văn 1927/CT-KTr, cơ quan thuế đã ban hành danh sách kiểm tra chuyên đề năm 2026 đối với các doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng. Đặc biệt, doanh nghiệp có doanh thu từ 1.000 tỷ đồng trở lên mà phát sinh lỗ liên tiếp 02 năm 2023 và 2024 nằm trong diện bị kiểm tra theo Quyết định 446/QĐ-CT năm 2026. Tình trạng lỗ kéo dài trong khi tiếp tục mở rộng hoạt động là dấu hiệu rủi ro cao trong quản lý thuế hiện đại dựa trên phân tích dữ liệu.

Theo khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025, kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế cũng được thực hiện theo yêu cầu hoặc đề nghị của cơ quan, người có thẩm quyền. Các cơ quan có thể yêu cầu gồm: Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Cục trưởng Cục Thuế, cơ quan thanh tra, kiểm toán Nhà nước, cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án và các cơ quan có thẩm quyền khác theo quy định pháp luật. Khi nhận được yêu cầu kiểm tra từ các cơ quan này, cơ quan thuế có trách nhiệm ban hành quyết định kiểm tra và tiến hành kiểm tra trong thời gian quy định.

Đây là hai hình thức kiểm tra khác nhau theo Luật Quản lý thuế 2025:
• Kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế: thực hiện trên cơ sở hồ sơ thuế, cơ sở dữ liệu quản lý thuế trên hệ thống. Cơ quan thuế yêu cầu người nộp thuế giải trình, bổ sung thông tin, tài liệu qua văn bản, không cần cử đoàn đến doanh nghiệp. Mỗi cuộc kiểm tra thông báo giải trình tối đa 02 lần, mỗi lần 10 ngày làm việc.
• Kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế: đoàn kiểm tra đến trực tiếp doanh nghiệp, xem xét hồ sơ, sổ sách, chứng từ tại chỗ, có quyền thu thập tài liệu và lập biên bản kiểm tra. Thời hạn tối đa 20-40 ngày. Đây là hình thức có tính cưỡng chế cao hơn và thuộc 09 trường hợp theo khoản 3 Điều 22 Luật mới.

Có – có thể xây dựng SAM cơ bản miễn phí bằng công cụ có sẵn: (1) Microsoft Excel / Google Sheets: tạo bảng theo dõi license với các cột: Tên phần mềm, Phiên bản, Số lượng license, Ngày mua, Ngày hết hạn, Nhà cung cấp, Key/License ID, Vị trí file hóa đơn; (2) Belarc Advisor (miễn phí): tự động quét và tạo báo cáo phần mềm trên từng máy; (3) Microsoft 365 Admin Center: nếu đang dùng M365, portal này hiển thị toàn bộ license đã mua và số lượng đã gán; (4) Spiceworks (miễn phí): phần mềm IT asset management đầy đủ hơn – theo dõi hardware và software cho toàn công ty; (5) Google Workspace Admin: tương tự với Google Workspace. Giới hạn của SAM tự làm: cần duy trì thủ công, thiếu tự động hóa. Khi quy mô vượt 50 máy, nên cân nhắc giải pháp SAM chuyên nghiệp. IAM hỗ trợ tư vấn SAM từ cơ bản đến nâng cao.