Câu Hỏi Thường Gặp

IAM ACC (phần mềm kế toán của Hệ sinh thái IAM) được thiết kế đặc biệt cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa nhỏ tại Việt Nam. Tính năng tự động hóa kê khai thuế: (1) Tự động tổng hợp doanh thu từ hóa đơn điện tử đã phát hành; (2) Tự động tính thuế GTGT và TNCN theo tỷ lệ ngành nghề đã cài đặt; (3) Xuất tờ khai thuế định dạng XML tương thích với eTax để nộp lên cổng thuế chỉ với vài click; (4) Nhắc nhở hạn nộp thuế hàng quý tự động; (5) Lưu trữ toàn bộ lịch sử kê khai để đối chiếu khi cần. Kết nối hệ thống: IAM ACC tích hợp với IAM INVOICE và IAM POS — dữ liệu bán hàng và hóa đơn tự động cập nhật vào sổ kế toán, không cần nhập liệu thủ công. Phù hợp cho hộ kinh doanh không có nhân viên kế toán chuyên nghiệp nhưng muốn quản lý tài chính bài bản.

IAM INVOICE cung cấp đa dạng mẫu hóa đơn điện tử theo quy chuẩn của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế, đảm bảo đầy đủ các trường bắt buộc theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Tùy chỉnh giao diện hóa đơn: hoàn toàn được phép và được hỗ trợ bởi IAM INVOICE, gồm: (1) Upload logo thương hiệu của hộ kinh doanh; (2) Điều chỉnh màu sắc, bố cục tiêu đề; (3) Thêm thông tin bổ sung như website, fanpage, slogan; (4) Chọn font chữ và cỡ chữ phù hợp; (5) Thêm QR Code VietQR để khách thanh toán ngay trên hóa đơn. Số lượng mẫu: có thể đăng ký nhiều mẫu hóa đơn khác nhau (ví dụ: một mẫu cho bán lẻ, một mẫu cho bán buôn B2B) — tùy theo nhu cầu. Lưu ý: mọi thay đổi mẫu hóa đơn phải thông báo với cơ quan thuế trước khi áp dụng — IAM INVOICE hỗ trợ thủ tục này tự động.

Đây là điểm mà nhiều hộ kinh doanh nhầm lẫn với doanh nghiệp. Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh bắt buộc tính thuế GTGT theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu, không được áp dụng phương pháp khấu trừ. Điều này có nghĩa: (1) Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào: hóa đơn mua nguyên vật liệu, hàng hóa có thuế GTGT 10% — hộ kinh doanh không được trừ vào thuế GTGT phải nộp; (2) Thuế GTGT tính đơn giản: doanh thu thực tế × tỷ lệ % theo ngành (1%, 3%, hoặc 5%); (3) Không cần lưu trữ hóa đơn đầu vào để khấu trừ thuế — chỉ cần xuất đủ hóa đơn đầu ra. Hậu quả thực tế: hộ kinh doanh bán hàng với biên lợi nhuận thấp (nhập cao bán thấp) vẫn phải nộp thuế GTGT theo doanh thu — không lợi như phương pháp khấu trừ. Đây là lý do nhiều hộ kinh doanh lớn chọn chuyển lên công ty TNHH để hưởng phương pháp khấu trừ.

Hộ kinh doanh có thể vay vốn ngân hàng theo 2 loại sản phẩm chính: Vay thương mại thông thường: điều kiện gồm có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, MST, báo cáo doanh thu (hóa đơn điện tử, sao kê ngân hàng tối thiểu 6–12 tháng), tài sản thế chấp hoặc bảo lãnh. Lãi suất 2026: dao động 6–10%/năm tùy kỳ hạn và tài sản đảm bảo. Vay tín chấp dành cho hộ kinh doanh nhỏ: một số ngân hàng và công ty tài chính cấp vay đến 500 triệu đồng không cần tài sản thế chấp dựa trên lịch sử giao dịch ngân hàng và hóa đơn điện tử — đây là xu hướng mới từ 2025–2026 khi dữ liệu hóa đơn điện tử được dùng làm cơ sở đánh giá tín dụng. Lãi suất ưu đãi: Agribank, BIDV có gói cho hộ kinh doanh nông thôn, nông nghiệp với lãi suất ưu đãi từ 4–5%/năm. Hộ kinh doanh có lịch sử hóa đơn điện tử sạch qua IAM INVOICE được ngân hàng đánh giá tín nhiệm cao hơn.

Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP Điều 10, hóa đơn điện tử được phép lập bằng tiếng Việt hoặc song ngữ (tiếng Việt và tiếng nước ngoài). Hóa đơn không được lập chỉ bằng tiếng nước ngoài — tiếng Việt luôn phải có và là ngôn ngữ chính thức. IAM INVOICE hỗ trợ: tạo hóa đơn song ngữ Việt–Anh, trong đó các trường tiếng Việt (bắt buộc theo pháp luật) được dịch sang tiếng Anh tương ứng bên cạnh. Phù hợp cho hộ kinh doanh: nhà hàng phục vụ khách nước ngoài, cơ sở lưu trú, dịch vụ xuất khẩu, tour du lịch. Lợi ích: khách hàng nước ngoài dễ đọc và đối chiếu chi phí; hóa đơn song ngữ chuyên nghiệp tăng uy tín thương hiệu. Liên hệ IAM để được hỗ trợ cài đặt mẫu hóa đơn song ngữ phù hợp với ngành nghề của bạn.

Hộ kinh doanh chấp nhận thanh toán bằng QR Code không cần xin phép riêng từ cơ quan nhà nước — đây là dịch vụ ngân hàng cung cấp theo hợp đồng thương mại. Tuy nhiên, cần lưu ý: (1) Đăng ký tài khoản thanh toán tại ngân hàng (Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank, MB...) hoặc ví điện tử (MoMo, ZaloPay, VNPay): mang CCCD và Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, thường hoàn thành trong 1 ngày; (2) Báo cáo doanh thu từ QR Code: tiền nhận qua QR là doanh thu kinh doanh, phải kê khai thuế đầy đủ — không được coi là 'tiền cá nhân'; (3) Từ 2026, ngân hàng chia sẻ dữ liệu QR với cơ quan thuế theo Luật Quản lý Thuế — giao dịch QR của hộ kinh doanh được đối chiếu với hóa đơn điện tử đã phát hành. IAM INVOICE hỗ trợ tích hợp in QR Code VietQR trực tiếp lên hóa đơn điện tử, tiện lợi cho khách thanh toán ngay.

Ngành dịch vụ thẩm mỹ được điều chỉnh bởi Nghị định 96/2023/NĐ-CP và hướng dẫn của Bộ Y tế. Phân loại theo mức độ can thiệp: Dịch vụ thẩm mỹ không xâm lấn (nail, chăm sóc da mặt cơ bản, trang điểm, làm tóc): chỉ cần đăng ký hộ kinh doanh đúng ngành nghề — không cần giấy phép y tế đặc biệt. Dịch vụ spa/massage thư giãn: cần đăng ký hộ kinh doanh và xác nhận đủ điều kiện an toàn tại Sở Y tế (nếu có sử dụng thiết bị điện vật lý trị liệu). Dịch vụ có xâm lấn (tiêm botox, filler, laser, phẫu thuật thẩm mỹ): phải là phòng khám chuyên khoa có bác sĩ — hộ kinh doanh không được phép. Điều kiện chung: người thực hiện dịch vụ cần có chứng chỉ đào tạo phù hợp; cơ sở đảm bảo vệ sinh và có biển hiệu rõ ràng. Vi phạm thực hiện dịch vụ xâm lấn không phép bị phạt từ 30–50 triệu đồng.

Hộ kinh doanh lưu trú du lịch cần đáp ứng theo Luật Du lịch 2017 và Nghị định 168/2017/NĐ-CP: (1) Đăng ký hộ kinh doanh ngành nghề lưu trú tại UBND huyện; (2) Đăng ký thông báo cơ sở lưu trú du lịch tại Sở Du lịch hoặc Phòng Quản lý Du lịch cấp tỉnh (thực hiện trong 15 ngày kể từ khi mở cửa); (3) Đăng ký tạm trú cho khách lưu trú với Công an phường/xã (bắt buộc ngay trong ngày khách đến); (4) Xác nhận PCCC: nếu cơ sở có từ 5 phòng ngủ trở lên hoặc 4 tầng trở lên; (5) An toàn thực phẩm: nếu có phục vụ ăn uống kèm theo. Với Airbnb/Booking.com: khi đăng ký nền tảng phải cung cấp MST hộ kinh doanh — nền tảng này đang phối hợp với cơ quan thuế Việt Nam để báo cáo doanh thu từ 2025.

Hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống cần 3–5 loại giấy phép/chứng nhận tùy quy mô: Bắt buộc với mọi cơ sở: (1) Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh (UBND huyện); (2) Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm hoặc Cam kết an toàn thực phẩm (Chi cục ATVS Thực phẩm hoặc UBND xã). Tùy trường hợp: (3) Giấy phép bán rượu bia (nếu có phục vụ rượu bia theo ly/chai): UBND huyện cấp; (4) Xác nhận PCCC (nếu có bếp gas quy mô lớn, kho chứa gas công nghiệp); (5) Kiểm tra sức khỏe định kỳ cho tất cả người trực tiếp chế biến thực phẩm: 1 năm/lần (bệnh viện hoặc trung tâm y tế). Đặc biệt với cơ sở lớn (trên 50 chỗ ngồi): cần thêm Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP do cơ quan cấp tỉnh cấp. Tổng chi phí làm giấy phép đầy đủ thường dao động 500.000–3.000.000 đồng tùy địa phương.

Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP và Thông tư hướng dẫn, hộ kinh doanh khi chi từ 20 triệu đồng trở lên cho một giao dịch mua vào hàng hóa, dịch vụ phải thanh toán qua ngân hàng (chuyển khoản, thẻ ngân hàng, ví điện tử liên kết tài khoản ngân hàng) để được tính vào chi phí hợp lệ và được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Ngược lại, bán hàng thu tiền mặt: hộ kinh doanh được nhận tiền mặt từ khách với mọi giá trị — nhưng phải xuất hóa đơn và kê khai doanh thu đầy đủ. Hậu quả khi thanh toán tiền mặt trên 20 triệu: chi phí mua hàng đó không được tính vào chi phí khi tính thuế TNCN và không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Thực tế tại chợ đầu mối, nhiều giao dịch lớn vẫn tiền mặt — hộ kinh doanh nên chủ động chuyển sang thanh toán điện tử để bảo vệ quyền lợi thuế.