Câu Hỏi Thường Gặp

Không. Theo Khoản 8 Điều 4 Luật Thuế TNCN 2025, tiền lương/tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật thuộc diện miễn thuế TNCN từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức từ 01/01/2026 với cá nhân cư trú). Điều này có nghĩa khi doanh nghiệp thanh toán tiền thay cho ngày phép chưa nghỉ (ví dụ khi nhân viên nghỉ việc hoặc cuối năm tất toán phép tồn), khoản chi này không bị khấu trừ thuế TNCN. Doanh nghiệp cần lưu ý ghi nhận và phân loại đúng khoản chi này trong bảng lương và tờ khai thuế TNCN.

Doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau trước ngày 01/01/2026: (1) Cập nhật phần mềm tính lương với biểu thuế 5 bậc mới và mức giảm trừ gia cảnh mới; (2) Rà soát và cập nhật thông tin người phụ thuộc của toàn bộ nhân viên; (3) Thiết lập lại công thức tính tiền làm thêm giờ, ca đêm với quy tắc miễn thuế toàn bộ; (4) Cập nhật mẫu phiếu lương để phản ánh đúng thuế TNCN mới; (5) Đào tạo bộ phận kế toán/HR về các thay đổi. Phần mềm kế toán của IAM được cập nhật biểu thuế và giảm trừ gia cảnh mới, hỗ trợ tự động tính thuế TNCN đúng quy định 2026 và xuất chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử.

Theo Điều 7 Luật Thuế TNCN 2025, hộ/cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm có thể lựa chọn một trong hai phương pháp: Phương pháp 1 – Theo thu nhập: Thuế TNCN = (Doanh thu – Chi phí hợp lệ) × 15%. Phương pháp này phù hợp với hộ có chi phí lớn, cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn chứng từ. Phương pháp 2 – Theo tỷ lệ doanh thu: Áp dụng tỷ lệ phần trăm theo ngành nghề trên doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu (sau khi trừ 500 triệu miễn thuế). Tỷ lệ này do Nghị định hướng dẫn quy định theo từng lĩnh vực kinh doanh. Phương pháp này đơn giản hơn, phù hợp hộ kinh doanh ít chứng từ. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên tham khảo IAM để được tư vấn phương pháp tối ưu.

Theo Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, hộ/cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 17% trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí hợp lệ). Tương tự như doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh có quy mô này cần: (1) Lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ mua vào và bán ra để xác định chi phí được trừ; (2) Sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định; (3) Lập sổ kế toán doanh thu – chi phí theo hướng dẫn tại Thông tư 58/2026/TT-BTC. Với quy mô này, hộ kinh doanh nên cân nhắc chuyển đổi lên doanh nghiệp để được hưởng các ưu đãi thuế TNDN (15% nếu doanh thu dưới 3 tỷ) và mở rộng hợp tác kinh doanh.

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng (tăng từ 4,4 triệu đồng trước đây). Người phụ thuộc được đăng ký gồm: con dưới 18 tuổi; con từ 18 tuổi đang học đại học, cao đẳng nếu không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức quy định; vợ/chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ chồng/vợ không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập chịu thuế. Mỗi người phụ thuộc chỉ được một người nộp thuế duy nhất đăng ký. Doanh nghiệp cần đôn đốc người lao động nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc để được áp dụng đúng mức giảm trừ từ tháng 1/2026.

Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành cuối năm 2025, quy định mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026: (1) Người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng; (2) Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng. Điểm đáng lưu ý: mức giảm trừ này áp dụng song song với Luật Thuế TNCN 2025, nghĩa là doanh nghiệp cần áp dụng đồng thời cả hai văn bản. Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định Chính phủ có trách nhiệm trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh định kỳ mức giảm trừ này dựa trên biến động của chỉ số giá tiêu dùng và mức thu nhập bình quân xã hội, đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn.

Theo Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, hộ/cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí hợp lệ). Đây là mức tương đương với thuế suất áp dụng cho doanh nghiệp lớn có doanh thu trên 50 tỷ. Hộ kinh doanh ở quy mô này gần như bắt buộc phải chuyển đổi lên doanh nghiệp để: thuận lợi huy động vốn, ký hợp đồng lớn, được bảo vệ pháp lý tốt hơn và có thể tận dụng các ưu đãi thuế TNDN. Lưu ý: thu nhập từ cho thuê bất động sản không áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập nêu trên mà được tính theo phương pháp riêng.

Từ 01/07/2026, doanh nghiệp có lao động nước ngoài cần lưu ý: (1) Cá nhân cư trú (có mặt tại VN từ 183 ngày/năm): nộp thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến 5 bậc giống người Việt, được áp dụng miễn thuế tiền làm thêm giờ; (2) Cá nhân không cư trú: nộp thuế suất cố định 20% trên tổng thu nhập từ tiền lương phát sinh tại Việt Nam; miễn thuế toàn bộ tiền làm thêm giờ chỉ áp dụng từ 01/7/2026 (khác với cá nhân cư trú áp dụng từ 01/01/2026). (3) Người nước ngoài làm việc tại VN phải kê khai thu nhập từ cả trong và ngoài nước nếu là cá nhân cư trú; (4) Người nước ngoài kết thúc hợp đồng phải quyết toán thuế trước khi xuất cảnh. Doanh nghiệp FDI cần đặc biệt lưu ý điểm (2) và (4).

Theo Luật Thuế TNCN 2025, cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt; hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam (đăng ký hộ khẩu thường trú hoặc nhà thuê có hợp đồng từ 183 ngày). Cá nhân không cư trú là người không đáp ứng điều kiện trên. Cá nhân cư trú: chịu thuế theo biểu thuế lũy tiến 5 bậc, được áp dụng giảm trừ gia cảnh. Cá nhân không cư trú: chịu thuế suất 20% cố định trên tổng thu nhập từ lương phát sinh tại Việt Nam, không được giảm trừ gia cảnh. Doanh nghiệp phải xác định đúng tư cách cư trú để áp đúng nghĩa vụ thuế ngay từ đầu năm.

Có. Theo Khoản 2 Điều 29 Luật Thuế TNCN 2025, các quy định về tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tức từ ngày 01/01/2026. Doanh nghiệp phải đồng thời áp dụng cả ba thay đổi quan trọng ngay từ tháng 1/2026: (1) Biểu thuế lũy tiến 5 bậc mới; (2) Mức giảm trừ gia cảnh mới (15,5 triệu/tháng cho bản thân, 6,2 triệu/tháng cho mỗi người phụ thuộc); (3) Miễn thuế toàn bộ tiền làm thêm giờ và ca đêm. Nếu doanh nghiệp vẫn khấu trừ thuế TNCN theo biểu thuế cũ từ tháng 1/2026 thì sẽ khấu trừ thừa so với quy định, dẫn đến sai sót trong quyết toán thuế cuối năm. IAM hỗ trợ cập nhật phần mềm kế toán và tính lương theo đúng biểu thuế mới.