Câu Hỏi Thường Gặp

Theo Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, hộ/cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập (doanh thu trừ chi phí hợp lệ). Đây là mức tương đương với thuế suất áp dụng cho doanh nghiệp lớn có doanh thu trên 50 tỷ. Hộ kinh doanh ở quy mô này gần như bắt buộc phải chuyển đổi lên doanh nghiệp để: thuận lợi huy động vốn, ký hợp đồng lớn, được bảo vệ pháp lý tốt hơn và có thể tận dụng các ưu đãi thuế TNDN. Lưu ý: thu nhập từ cho thuê bất động sản không áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập nêu trên mà được tính theo phương pháp riêng.

Doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau trước ngày 01/01/2026: (1) Cập nhật phần mềm tính lương với biểu thuế 5 bậc mới và mức giảm trừ gia cảnh mới; (2) Rà soát và cập nhật thông tin người phụ thuộc của toàn bộ nhân viên; (3) Thiết lập lại công thức tính tiền làm thêm giờ, ca đêm với quy tắc miễn thuế toàn bộ; (4) Cập nhật mẫu phiếu lương để phản ánh đúng thuế TNCN mới; (5) Đào tạo bộ phận kế toán/HR về các thay đổi. Phần mềm kế toán của IAM được cập nhật biểu thuế và giảm trừ gia cảnh mới, hỗ trợ tự động tính thuế TNCN đúng quy định 2026 và xuất chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử.

Có. Đây là thay đổi lớn có lợi cho người lao động. Theo Khoản 8 Điều 4 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, các khoản sau được miễn thuế TNCN hoàn toàn: tiền lương làm việc ban đêm, tiền lương làm thêm giờ, và tiền lương/tiền công trả cho những ngày chưa nghỉ phép theo quy định pháp luật. Trước đây, chỉ phần tiền lương làm thêm được trả cao hơn so với giờ hành chính mới được miễn thuế; từ 2026, toàn bộ khoản này được miễn. Áp dụng từ 01/01/2026 cho cá nhân cư trú và từ 01/7/2026 cho cá nhân không cư trú (người nước ngoài). Doanh nghiệp phải điều chỉnh phần mềm lương để không khấu trừ thuế trên các khoản này.

Không. Theo Khoản 8 Điều 4 Luật Thuế TNCN 2025, tiền lương/tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật thuộc diện miễn thuế TNCN từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức từ 01/01/2026 với cá nhân cư trú). Điều này có nghĩa khi doanh nghiệp thanh toán tiền thay cho ngày phép chưa nghỉ (ví dụ khi nhân viên nghỉ việc hoặc cuối năm tất toán phép tồn), khoản chi này không bị khấu trừ thuế TNCN. Doanh nghiệp cần lưu ý ghi nhận và phân loại đúng khoản chi này trong bảng lương và tờ khai thuế TNCN.

Theo Luật Thuế TNCN 2025, cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt; hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam (đăng ký hộ khẩu thường trú hoặc nhà thuê có hợp đồng từ 183 ngày). Cá nhân không cư trú là người không đáp ứng điều kiện trên. Cá nhân cư trú: chịu thuế theo biểu thuế lũy tiến 5 bậc, được áp dụng giảm trừ gia cảnh. Cá nhân không cư trú: chịu thuế suất 20% cố định trên tổng thu nhập từ lương phát sinh tại Việt Nam, không được giảm trừ gia cảnh. Doanh nghiệp phải xác định đúng tư cách cư trú để áp đúng nghĩa vụ thuế ngay từ đầu năm.

Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành cuối năm 2025, quy định mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026: (1) Người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng; (2) Mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng. Điểm đáng lưu ý: mức giảm trừ này áp dụng song song với Luật Thuế TNCN 2025, nghĩa là doanh nghiệp cần áp dụng đồng thời cả hai văn bản. Ngoài ra, Nghị quyết cũng quy định Chính phủ có trách nhiệm trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh định kỳ mức giảm trừ này dựa trên biến động của chỉ số giá tiêu dùng và mức thu nhập bình quân xã hội, đảm bảo tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn.

Công thức cơ bản: Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế × Thuế suất lũy tiến. Trong đó Thu nhập tính thuế = Tổng lương – Bảo hiểm bắt buộc (10,5%) – Giảm trừ gia cảnh – Các khoản giảm trừ khác. Ví dụ: Nhân viên lương Gross 50 triệu/tháng, vùng I, không có người phụ thuộc: BHXH-YT-TN = 50 × 10,5% = 5,25 triệu → Thu nhập chịu thuế = 50 – 5,25 – 15,5 = 29,25 triệu → Thuế = (10 × 5%) + (19,25 × 10%) = 0,5 + 1,925 = 2.425.000 đồng/tháng. So với biểu cũ 7 bậc, người lao động này tiết kiệm được khoảng 500.000 đồng/tháng nhờ biểu thuế mới.

Đối với cộng tác viên, freelancer ký hợp đồng dưới 3 tháng hoặc không có hợp đồng, doanh nghiệp phải khấu trừ thuế TNCN 10% trên mỗi lần chi trả từ 2 triệu đồng trở lên. Lưu ý quan trọng: (1) Nếu người nhận thu nhập xác nhận bằng văn bản rằng tổng thu nhập chịu thuế trong năm chưa đến mức nộp thuế, doanh nghiệp có thể không khấu trừ; (2) Doanh nghiệp phải lập chứng từ khấu trừ điện tử khi nhận viên ký hợp đồng ngắn hạn yêu cầu; (3) Đối với cá nhân đã đăng ký kinh doanh và xuất hóa đơn, doanh nghiệp không khấu trừ thuế TNCN vì cá nhân đó tự kê khai và nộp thuế. Mức ngưỡng 2 triệu đồng/lần và tỷ lệ 10% đang được Bộ Tài chính xem xét điều chỉnh – doanh nghiệp nên theo dõi Thông tư hướng dẫn mới nhất.

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm). Mức này tăng 41% so với mức 11 triệu đồng/tháng trước đây (132 triệu đồng/năm). Đây là mức áp dụng thống nhất cho tất cả cá nhân cư trú tại Việt Nam có thu nhập từ tiền lương, tiền công, không phân biệt ngành nghề hay địa bàn. Mức giảm trừ có thể được Chính phủ điều chỉnh theo biến động giá cả khi cần thiết theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng (tăng từ 4,4 triệu đồng trước đây). Người phụ thuộc được đăng ký gồm: con dưới 18 tuổi; con từ 18 tuổi đang học đại học, cao đẳng nếu không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức quy định; vợ/chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ chồng/vợ không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập chịu thuế. Mỗi người phụ thuộc chỉ được một người nộp thuế duy nhất đăng ký. Doanh nghiệp cần đôn đốc người lao động nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc để được áp dụng đúng mức giảm trừ từ tháng 1/2026.