Câu Hỏi Thường Gặp

Để đăng ký hộ kinh doanh lần đầu năm 2026, cần chuẩn bị hồ sơ theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP gồm: (1) Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh (Mẫu Phụ lục III-1); (2) Bản sao CCCD/CMND còn hiệu lực của chủ hộ kinh doanh và các thành viên hộ gia đình tham gia; (3) Giấy tờ chứng minh địa điểm kinh doanh hợp pháp: hợp đồng thuê nhà, hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu là nhà/đất của chủ hộ; (4) Với ngành nghề kinh doanh có điều kiện: bản sao giấy phép, chứng chỉ hành nghề tương ứng. Nơi nộp: UBND cấp huyện/quận/thị xã nơi đặt địa điểm kinh doanh. Thời gian giải quyết: tối đa 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Phí đăng ký: 100.000 đồng. Hiện có thể nộp online qua cổng dichvucong.gov.vn ở nhiều tỉnh thành — tiết kiệm thời gian đi lại.

Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các hướng dẫn áp dụng cho Nghị định 141/2026/NĐ-CP, mức phạt cụ thể:
• Kê khai thuế chậm: phạt từ 2 triệu đến 5 triệu đồng, cộng thêm 0,03%/ngày trên số tiền nộp chậm
• Khai thiếu thuế do nhầm lẫn: phạt 20% số tiền thuế thiếu + tiền chậm nộp
• Trốn thuế có chủ ý: phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn
• Không xuất hóa đơn khi bán hàng: phạt từ 10 đến 20 triệu đồng/lần vi phạm
• Xuất hóa đơn sai: phạt từ 4 đến 8 triệu đồng
Ngoài phạt hành chính, cơ quan thuế có thể ấn định thuế dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử và ngân hàng thu thập được — thường cao hơn thực tế. Trường hợp trốn thuế lớn (trên 100 triệu đồng) có thể bị truy cứu hình sự theo Điều 200 Bộ Luật Hình sự.

Có, Nghị định 141/2026/NĐ-CP áp dụng cho cả cá nhân kinh doanh online, bao gồm bán hàng qua Facebook, Zalo, TikTok Shop, Instagram. Nếu doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm, cá nhân này phải: (1) Đăng ký hộ kinh doanh hoặc thành lập doanh nghiệp (bán hàng online thường xuyên, có lợi nhuận là hoạt động kinh doanh theo Luật Thương mại); (2) Đăng ký mã số thuế cho hộ kinh doanh; (3) Phát hành hóa đơn điện tử cho từng giao dịch khi bán cho tổ chức; (4) Kê khai và nộp thuế GTGT + TNCN theo tỷ lệ ngành nghề. Từ 2026, các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội như TikTok, Meta đã ký thỏa thuận chia sẻ dữ liệu giao dịch với Tổng cục Thuế — việc ẩn doanh thu ngày càng khó hơn. Cần chủ động tuân thủ để tránh bị truy thu và xử phạt hành chính.

Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, doanh thu được tính tổng hợp toàn bộ các địa điểm kinh doanh của cùng một hộ kinh doanh (cùng chủ hộ kinh doanh, cùng mã số thuế). Không tính riêng lẻ từng địa điểm. Ví dụ: một hộ kinh doanh có 3 quầy hàng tại chợ, mỗi quầy doanh thu 200 triệu → tổng 600 triệu → vượt ngưỡng 500 triệu và phải kê khai đầy đủ. Điều này có nghĩa thực tế: (1) Mỗi điểm kinh doanh phụ đều phải ghi nhận doanh thu và nộp về hệ thống chung; (2) Hóa đơn điện tử phải có thông tin địa điểm kinh doanh đúng; (3) Nếu các địa điểm thuộc hộ kinh doanh khác nhau (chủ khác nhau, MST khác nhau) thì mới tính riêng. Lưu ý: việc tách thành nhiều hộ kinh doanh để tránh ngưỡng 500 triệu có thể bị cơ quan thuế xác định là hành vi trốn thuế nếu có dấu hiệu liên quan về chủ hộ, địa điểm, nguồn hàng.

Nghị định 141/2026/NĐ-CP là văn bản quan trọng nhất năm 2026 điều chỉnh cơ chế quản lý thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, thay thế các quy định cũ về thuế khoán và bổ sung cơ chế quản lý dựa trên doanh thu thực tế. Nội dung cốt lõi: (1) Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm được miễn thuế GTGT và TNCN (trừ môn bài); (2) Hộ có doanh thu trên 500 triệu phải kê khai theo doanh thu thực và xuất hóa đơn điện tử; (3) Xóa bỏ phương pháp thuế khoán cố định với nhóm doanh thu cao; (4) Tăng cường minh bạch bằng kết nối dữ liệu hóa đơn – ngân hàng – cơ quan thuế. Đây là bước chuyển đổi lớn nhất trong quản lý thuế hộ kinh doanh trong vòng 10 năm qua.

Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, ngưỡng 500 triệu đồng được xác định theo năm dương lịch (từ 01/01 đến 31/12), không phải 12 tháng gần nhất liên tục. Cụ thể: cơ quan thuế căn cứ vào doanh thu kê khai của năm liền kề trước để xác định nghĩa vụ cho năm hiện tại. Ví dụ: nếu doanh thu năm 2025 đạt 480 triệu đồng, thì năm 2026 vẫn thuộc diện miễn GTGT và TNCN — nhưng cần theo dõi chặt doanh thu 2026, vì nếu vượt ngưỡng trong năm 2026 thì từ năm 2027 sẽ phải kê khai đầy đủ. Với hộ kinh doanh mới thành lập, doanh thu được xác định theo ước tính của năm đầu tiên và khai báo với cơ quan thuế. Lưu ý quan trọng: doanh thu tính bao gồm toàn bộ doanh số bán hàng và cung cấp dịch vụ, không được trừ chi phí hay chiết khấu thương mại.

Dù kinh doanh theo mùa vụ, doanh thu vẫn được tính lũy kế cả năm dương lịch theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Không có quy định tính riêng theo mùa vụ hay tháng hoạt động. Điều này có nghĩa: một hộ bán bánh Trung Thu chỉ hoạt động 3 tháng (tháng 7–9) nhưng doanh thu đạt 600 triệu đồng → vẫn vượt ngưỡng 500 triệu và phải kê khai đầy đủ thuế GTGT + TNCN cho toàn bộ doanh thu đó. Thực hành khuyến nghị: (1) Mở phần mềm hóa đơn điện tử trước mùa vụ ít nhất 1 tháng; (2) Chuẩn bị chữ ký số và tài khoản cơ quan thuế; (3) Xuất hóa đơn đúng quy định ngay từ giao dịch đầu tiên. IAM INVOICE hỗ trợ kích hoạt nhanh trong 1–2 ngày làm việc, phù hợp cho hộ kinh doanh mùa vụ cần triển khai gấp.

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ kinh doanh phế liệu không phải đăng ký phương pháp tính thuế như doanh nghiệp. Cơ quan thuế sẽ tự xác định phương pháp áp dụng dựa trên: quy mô doanh thu, ngành nghề, phương thức kinh doanh. Hầu hết hộ kinh doanh nhỏ thu mua phế liệu được xếp vào diện nộp thuế khoán. Nếu muốn chuyển sang phương pháp kê khai (kê khai thuế theo doanh thu và chi phí thực tế), hộ kinh doanh cần đề nghị bằng văn bản với Chi cục Thuế và cam kết lưu đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán. Chi cục Thuế sẽ xem xét và phê duyệt trong vòng 10 ngày làm việc.

Pháp luật thuế hiện hành không có quy định miễn, giảm thuế riêng cho người thu mua phế liệu tại khu vực nông thôn chỉ dựa trên địa bàn hoạt động. Tuy nhiên, một số ưu đãi gián tiếp có thể áp dụng: (1) Nếu thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo: miễn thuế môn bài theo Nghị định 139/2016; (2) Nếu hoạt động trong vùng kinh tế khó khăn: có thể được hưởng một số ưu đãi địa phương theo chính sách của tỉnh/huyện; (3) Nghị định 141/2026/NĐ-CP miễn thuế GTGT và TNCN cho tất cả hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng, áp dụng bình đẳng không phân biệt địa bàn. Liên hệ Chi cục Thuế địa phương để biết thêm các ưu đãi cụ thể tại địa bàn.

Theo Điều 92 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, hộ kinh doanh muốn tạm ngừng hoạt động cần: (1) Nộp thông báo tạm ngừng tại UBND cấp huyện (nơi đã đăng ký) ít nhất 03 ngày làm việc trước ngày tạm ngừng; (2) Kèm theo: bản sao CCCD chủ hộ, Giấy CNĐKHKD; (3) Đồng thời thông báo với Chi cục Thuế về việc tạm ngừng để được miễn kê khai thuế trong thời gian ngừng. Thời gian tạm ngừng tối đa là 01 năm; có thể gia hạn thêm. Trong thời gian tạm ngừng, hộ được miễn thuế khoán nhưng vẫn phải nộp thuế môn bài nếu tạm ngừng chưa tròn năm tài chính.