Câu Hỏi Thường Gặp

Đồ chơi trẻ em nhập khẩu chịu kiểm soát nghiêm ngặt về an toàn sản phẩm: (1) Chứng nhận hợp quy bắt buộc: Đồ chơi trẻ em thuộc nhóm sản phẩm phải chứng nhận hợp quy theo QCVN 3:2019/BKHCN về an toàn đồ chơi trẻ em; (2) Thủ tục: Đăng ký kiểm tra chất lượng tại tổ chức chứng nhận được chỉ định; thử nghiệm mẫu tại phòng lab được công nhận; nhận Giấy chứng nhận hợp quy; (3) Dán dấu CR: Sản phẩm phải dán dấu hợp quy CR trước khi lưu thông; (4) Hải quan: Tờ khai hải quan kèm giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành hoặc Giấy chứng nhận hợp quy; (5) Nhãn hàng tiếng Việt: Bắt buộc; ghi rõ độ tuổi sử dụng, cảnh báo an toàn; (6) Xử phạt: Bán đồ chơi không đạt quy chuẩn an toàn bị phạt nặng và thu hồi sản phẩm. Kiểm tra quy chuẩn kỹ thuật trước khi đặt đơn hàng đồ chơi.

Hàng nông sản, thực phẩm thực vật nhập khẩu bắt buộc qua kiểm dịch thực vật theo Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật: (1) Cơ quan kiểm dịch: Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT); (2) Đối tượng bắt buộc: Rau củ quả tươi, hạt giống, gỗ và lâm sản, hoa tươi, một số thực phẩm chế biến có nguồn gốc thực vật; (3) Quy trình: Đăng ký kiểm tra trước khi hàng đến hoặc ngay khi hàng đến cửa khẩu; kiểm tra thực tế lô hàng tại cửa khẩu; cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nếu đạt yêu cầu; (4) Nếu phát hiện dịch hại: Hàng có thể bị xử lý khử trùng, cách ly hoặc từ chối nhập; (5) Phytosanitary Certificate từ nước xuất khẩu: Nhiều nước yêu cầu có giấy kiểm dịch thực vật từ nước xuất khẩu khi nhập vào Việt Nam; (6) Chi phí kiểm dịch: Nộp phí theo quy định của Bộ NN&PTNT. Lên kế hoạch kiểm dịch vào lịch nhập để tránh chậm trễ.

Kiểm tra chất lượng hàng tiêu dùng nhập khẩu theo quy định: (1) Hàng có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN): Phải kiểm tra sự phù hợp với QCVN trước khi lưu thông; (2) Kiểm tra trước thông quan: Một số nhóm hàng phải có kết quả kiểm tra trước khi hải quan cho thông quan; (3) Kiểm tra sau thông quan (thông quan trước, kiểm tra sau): Hàng thông quan, nhập kho nhưng chưa lưu thông – cơ quan kiểm tra chuyên ngành đến kiểm tra tại kho; (4) Cơ quan kiểm tra: Tùy nhóm hàng: Bộ KH&CN (chất lượng thiết bị), Bộ Y tế (thực phẩm, mỹ phẩm), Bộ NN&PTNT (thực phẩm nông sản, kiểm dịch), Bộ TT&TT (thiết bị điện tử); (5) Chi phí kiểm tra: Do hộ kinh doanh chịu – cần tính vào giá thành nhập khẩu; (6) Tra cứu danh mục hàng phải kiểm tra chuyên ngành tại Nghị định 15/2018 và các quyết định sửa đổi mới nhất để chuẩn bị từ trước.

Trường hợp hàng thực nhận ít hơn số lượng khai trên tờ khai: (1) Phát hiện khi kiểm tra hải quan (luồng đỏ): Lập biên bản kiểm tra ghi rõ số lượng thực tế; thuế tính theo số lượng thực tế nhận; (2) Phát hiện sau khi thông quan: Trong thời gian bảo quản tại cảng, nếu phát hiện hao hụt do vận chuyển → lập biên bản với hãng tàu/cảng → khai bổ sung giảm số lượng và hoàn thuế phần hàng thiếu; (3) Hao hụt tự nhiên: Hàng rời (hạt, bột, khoáng sản) được tính định mức hao hụt tự nhiên; vượt định mức mới xử lý tiếp; (4) Hàng bị mất trộm trong container: Báo cáo hải quan, trình biên bản; cần có xác nhận của hãng tàu về tình trạng niêm phong; (5) Khiếu nại nhà cung cấp/hãng tàu: Dựa vào packing list, biên bản kiểm tra, bảo hiểm hàng hóa để đòi bồi thường.

Quy trình xử lý nợ thuế nhập khẩu theo Luật Quản lý thuế 2019: (1) Quá hạn 30 ngày ân hạn: Bắt đầu tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày; (2) Nợ quá 90 ngày: Cơ quan hải quan bắt đầu áp dụng biện pháp cưỡng chế – trừ tiền trong tài khoản ngân hàng; (3) Đình chỉ thủ tục hải quan: Khi nợ thuế chưa được xử lý, hộ kinh doanh không được làm thủ tục nhập khẩu lô hàng mới cho đến khi thanh toán nợ; (4) Gia hạn nộp thuế: Có thể xin gia hạn tối đa 30 ngày nếu gặp khó khăn do thiên tai, tai nạn bất ngờ; (5) Nộp thuế từng phần: Có thể thương lượng với cơ quan hải quan để nộp thuế từng phần + bảo lãnh cho phần còn lại; (6) Tránh để nợ thuế tích lũy – chi phí phạt chậm nộp và tiền lãi có thể rất lớn so với số thuế gốc. Xử lý ngay khi phát sinh nợ để tránh leo thang.

Việt Nam và Hoa Kỳ chưa ký hiệp định thương mại tự do FTA tính đến tháng 4/2026, vì vậy: (1) Thuế áp dụng: Hàng từ Mỹ chịu thuế suất MFN (thuế ưu đãi thông thường dành cho thành viên WTO, không phải FTA); (2) Không có C/O ưu đãi: Không có form C/O đặc biệt để giảm thuế; (3) CPTPP: Mỹ đã rút khỏi CPTPP (TPP) năm 2017 – Việt Nam không có FTA với Mỹ trong khuôn khổ này; (4) BTA 2001: Hiệp định Thương mại Song phương Việt – Mỹ (BTA) tạo nền tảng thương mại nhưng không phải FTA với thuế ưu đãi riêng; (5) Hàm ý: Hàng Mỹ thường chịu thuế nhập khẩu khá cao so với hàng từ ASEAN hoặc Hàn Quốc/Nhật Bản; cần tính kỹ giá thành khi nhập hàng Mỹ so với nguồn hàng thay thế. Theo dõi các đàm phán thương mại Việt – Mỹ trong năm 2026.

Khi hàng nhập khẩu kém chất lượng và cần trả lại người xuất khẩu, hộ kinh doanh được hoàn thuế nhập khẩu theo quy định: (1) Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 33 Luật Thuế XK, NK – hoàn thuế khi hàng đã nộp thuế nhưng phải tái xuất; (2) Thủ tục hoàn thuế: Nộp hồ sơ tại Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu; (3) Hồ sơ gồm: Công văn đề nghị hoàn thuế; tờ khai nhập khẩu gốc; chứng từ nộp thuế; tờ khai tái xuất hàng kém chất lượng; biên bản giao nhận hàng kém chất lượng (nên có giám định độc lập); thư từ chối/khiếu nại với nhà cung cấp; (4) Lưu ý: Làm thủ tục tái xuất qua cửa khẩu hải quan, không tự ý tiêu hủy; tiêu hủy phải có giám sát của hải quan; (5) Thời hạn nộp hồ sơ: Trong vòng 1 năm kể từ ngày nộp thuế. Lưu giữ đầy đủ chứng từ liên quan đến khiếu nại chất lượng.

Đăng ký ngành nghề kinh doanh ảnh hưởng trực tiếp đến quyền nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa: (1) Ngành bán buôn hàng tiêu dùng: Mã 4619, 4620 – cho phép nhập khẩu và bán buôn hàng tiêu dùng đa dạng; (2) Ngành bán lẻ đặc thù: Ví dụ bán lẻ thực phẩm (4711), đồ điện tử (4741), thiết bị văn phòng (4742)...; (3) Bổ sung ngành nghề: Nộp thông báo bổ sung tại UBND cấp huyện, không cần thay đổi GCNĐKKD – chỉ bổ sung thêm ngành vào giấy; (4) Ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Thực phẩm, dược phẩm, hóa chất... cần giấy phép riêng dù đã đăng ký ngành; (5) Tầm quan trọng: Nhập khẩu hàng hóa không thuộc ngành nghề đăng ký có thể bị coi là hoạt động ngoài phạm vi, gặp khó khăn khi giải trình với cơ quan thuế và hải quan. Kiểm tra GCNĐKKD định kỳ 6 tháng/lần.

Thủ tục thay đổi địa chỉ hộ kinh doanh nhập khẩu gồm nhiều bước liên quan: (1) Thông báo tại UBND cấp huyện: Nộp thông báo thay đổi thông tin trong vòng 10 ngày kể từ khi thay đổi thực tế; (2) Cập nhật tại cơ quan thuế: Nộp thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế (Mẫu 08-MST) tại Chi cục Thuế mới; chuyển hồ sơ thuế từ Chi cục Thuế cũ sang mới nếu thay đổi quận/huyện; (3) Cập nhật trên hệ thống hải quan: Đăng nhập tài khoản VNACCS/VCIS → cập nhật địa chỉ trụ sở; (4) Cập nhật hóa đơn điện tử: Thông báo thay đổi thông tin với nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử như IAM INVOICE; (5) Cập nhật với đối tác nước ngoài: Thông báo thay đổi địa chỉ để cập nhật trên hợp đồng và chứng từ; (6) BHXH: Thông báo thay đổi địa điểm tham gia BHXH nếu chuyển quận/huyện.

Quy định về máy POS và thanh toán điện tử cho hộ kinh doanh: (1) Bắt buộc lắp POS: Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC và quy định NHNN, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải có máy POS để chấp nhận thanh toán thẻ/QR; (2) Mục tiêu chính phủ: Chuyển đổi số thanh toán, giảm giao dịch tiền mặt; (3) Lợi ích kép cho hộ nhập khẩu: Tăng doanh thu từ khách dùng thẻ; dữ liệu giao dịch POS minh bạch, thuận lợi khi kê khai thuế; (4) Tích hợp hóa đơn điện tử với POS: Nhiều nhà cung cấp như IAM POS tích hợp xuất hóa đơn điện tử tự động ngay khi hoàn thành giao dịch POS; (5) Phạt nếu không có POS: Có thể bị nhắc nhở và xử phạt hành chính; (6) Nhà kinh doanh có thể dùng QR code (VietQR) thay POS cứng – tiện lợi, chi phí thấp, cũng được công nhận là phương thức thanh toán không tiền mặt.