Câu Hỏi Thường Gặp

Khi hàng nhập khẩu kém chất lượng và cần trả lại người xuất khẩu, hộ kinh doanh được hoàn thuế nhập khẩu theo quy định: (1) Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 33 Luật Thuế XK, NK – hoàn thuế khi hàng đã nộp thuế nhưng phải tái xuất; (2) Thủ tục hoàn thuế: Nộp hồ sơ tại Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu; (3) Hồ sơ gồm: Công văn đề nghị hoàn thuế; tờ khai nhập khẩu gốc; chứng từ nộp thuế; tờ khai tái xuất hàng kém chất lượng; biên bản giao nhận hàng kém chất lượng (nên có giám định độc lập); thư từ chối/khiếu nại với nhà cung cấp; (4) Lưu ý: Làm thủ tục tái xuất qua cửa khẩu hải quan, không tự ý tiêu hủy; tiêu hủy phải có giám sát của hải quan; (5) Thời hạn nộp hồ sơ: Trong vòng 1 năm kể từ ngày nộp thuế. Lưu giữ đầy đủ chứng từ liên quan đến khiếu nại chất lượng.

Hàng nông sản, thực phẩm thực vật nhập khẩu bắt buộc qua kiểm dịch thực vật theo Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật: (1) Cơ quan kiểm dịch: Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT); (2) Đối tượng bắt buộc: Rau củ quả tươi, hạt giống, gỗ và lâm sản, hoa tươi, một số thực phẩm chế biến có nguồn gốc thực vật; (3) Quy trình: Đăng ký kiểm tra trước khi hàng đến hoặc ngay khi hàng đến cửa khẩu; kiểm tra thực tế lô hàng tại cửa khẩu; cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nếu đạt yêu cầu; (4) Nếu phát hiện dịch hại: Hàng có thể bị xử lý khử trùng, cách ly hoặc từ chối nhập; (5) Phytosanitary Certificate từ nước xuất khẩu: Nhiều nước yêu cầu có giấy kiểm dịch thực vật từ nước xuất khẩu khi nhập vào Việt Nam; (6) Chi phí kiểm dịch: Nộp phí theo quy định của Bộ NN&PTNT. Lên kế hoạch kiểm dịch vào lịch nhập để tránh chậm trễ.

Đồ chơi trẻ em nhập khẩu chịu kiểm soát nghiêm ngặt về an toàn sản phẩm: (1) Chứng nhận hợp quy bắt buộc: Đồ chơi trẻ em thuộc nhóm sản phẩm phải chứng nhận hợp quy theo QCVN 3:2019/BKHCN về an toàn đồ chơi trẻ em; (2) Thủ tục: Đăng ký kiểm tra chất lượng tại tổ chức chứng nhận được chỉ định; thử nghiệm mẫu tại phòng lab được công nhận; nhận Giấy chứng nhận hợp quy; (3) Dán dấu CR: Sản phẩm phải dán dấu hợp quy CR trước khi lưu thông; (4) Hải quan: Tờ khai hải quan kèm giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành hoặc Giấy chứng nhận hợp quy; (5) Nhãn hàng tiếng Việt: Bắt buộc; ghi rõ độ tuổi sử dụng, cảnh báo an toàn; (6) Xử phạt: Bán đồ chơi không đạt quy chuẩn an toàn bị phạt nặng và thu hồi sản phẩm. Kiểm tra quy chuẩn kỹ thuật trước khi đặt đơn hàng đồ chơi.

Quy định về máy POS và thanh toán điện tử cho hộ kinh doanh: (1) Bắt buộc lắp POS: Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC và quy định NHNN, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải có máy POS để chấp nhận thanh toán thẻ/QR; (2) Mục tiêu chính phủ: Chuyển đổi số thanh toán, giảm giao dịch tiền mặt; (3) Lợi ích kép cho hộ nhập khẩu: Tăng doanh thu từ khách dùng thẻ; dữ liệu giao dịch POS minh bạch, thuận lợi khi kê khai thuế; (4) Tích hợp hóa đơn điện tử với POS: Nhiều nhà cung cấp như IAM POS tích hợp xuất hóa đơn điện tử tự động ngay khi hoàn thành giao dịch POS; (5) Phạt nếu không có POS: Có thể bị nhắc nhở và xử phạt hành chính; (6) Nhà kinh doanh có thể dùng QR code (VietQR) thay POS cứng – tiện lợi, chi phí thấp, cũng được công nhận là phương thức thanh toán không tiền mặt.

Kiểm tra chất lượng hàng tiêu dùng nhập khẩu theo quy định: (1) Hàng có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN): Phải kiểm tra sự phù hợp với QCVN trước khi lưu thông; (2) Kiểm tra trước thông quan: Một số nhóm hàng phải có kết quả kiểm tra trước khi hải quan cho thông quan; (3) Kiểm tra sau thông quan (thông quan trước, kiểm tra sau): Hàng thông quan, nhập kho nhưng chưa lưu thông – cơ quan kiểm tra chuyên ngành đến kiểm tra tại kho; (4) Cơ quan kiểm tra: Tùy nhóm hàng: Bộ KH&CN (chất lượng thiết bị), Bộ Y tế (thực phẩm, mỹ phẩm), Bộ NN&PTNT (thực phẩm nông sản, kiểm dịch), Bộ TT&TT (thiết bị điện tử); (5) Chi phí kiểm tra: Do hộ kinh doanh chịu – cần tính vào giá thành nhập khẩu; (6) Tra cứu danh mục hàng phải kiểm tra chuyên ngành tại Nghị định 15/2018 và các quyết định sửa đổi mới nhất để chuẩn bị từ trước.

Đăng ký ngành nghề kinh doanh ảnh hưởng trực tiếp đến quyền nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa: (1) Ngành bán buôn hàng tiêu dùng: Mã 4619, 4620 – cho phép nhập khẩu và bán buôn hàng tiêu dùng đa dạng; (2) Ngành bán lẻ đặc thù: Ví dụ bán lẻ thực phẩm (4711), đồ điện tử (4741), thiết bị văn phòng (4742)...; (3) Bổ sung ngành nghề: Nộp thông báo bổ sung tại UBND cấp huyện, không cần thay đổi GCNĐKKD – chỉ bổ sung thêm ngành vào giấy; (4) Ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Thực phẩm, dược phẩm, hóa chất... cần giấy phép riêng dù đã đăng ký ngành; (5) Tầm quan trọng: Nhập khẩu hàng hóa không thuộc ngành nghề đăng ký có thể bị coi là hoạt động ngoài phạm vi, gặp khó khăn khi giải trình với cơ quan thuế và hải quan. Kiểm tra GCNĐKKD định kỳ 6 tháng/lần.

Hộ kinh doanh được hoàn thuế nhập khẩu trong các trường hợp sau theo Điều 33 Luật Thuế XK, NK: (1) Hàng đã nộp thuế nhưng phải tái xuất: Do hàng không đúng đặc tả, kém chất lượng, không đúng hợp đồng; nộp hồ sơ hoàn thuế sau khi hàng thực xuất khỏi Việt Nam; (2) Hàng tạm nhập tái xuất: Hoàn thuế sau khi có xác nhận tái xuất; (3) Hàng bị tiêu hủy: Tiêu hủy hàng kém chất lượng, hàng hết hạn dưới sự giám sát của hải quan; được hoàn thuế tương ứng; (4) Hồ sơ hoàn thuế: Công văn đề nghị hoàn thuế; tờ khai nhập khẩu gốc; chứng từ nộp thuế; tờ khai tái xuất hoặc biên bản tiêu hủy có xác nhận của hải quan; (5) Thời gian xử lý: 15–40 ngày làm việc tùy trường hợp; nộp tại Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu.

Tờ khai hải quan điện tử hiện nộp qua 2 hệ thống chính: (1) Hệ thống VNACCS/VCIS: Hệ thống cũ vẫn đang vận hành song song; đăng ký tài khoản tại vnaccs.customs.gov.vn; yêu cầu chữ ký số và phần mềm khai báo; (2) Hệ thống VUCNET: Hệ thống mới nâng cấp, được khuyến khích sử dụng; giao diện web, không cần cài phần mềm khai báo riêng; (3) Điều kiện đăng ký: Có MST; có chữ ký số (USB Token hoặc chữ ký số từ xa HSM); (4) Quy trình đăng ký: Truy cập cổng hải quan → tạo tài khoản → xác thực MST với cơ quan thuế → đăng ký chứng thư số → bắt đầu khai báo; (5) Hỗ trợ kỹ thuật: Tổng cục Hải quan có đường dây hỗ trợ 1900 4566; IAM hỗ trợ đăng ký và cài đặt chữ ký số cho khai báo hải quan điện tử.

Lệ phí môn bài cho hộ kinh doanh nhập khẩu theo Nghị định 139/2016/NĐ-CP: (1) Mức nộp dựa vào doanh thu: Doanh thu >500 triệu/năm: 1 triệu đồng/năm; doanh thu từ 300–500 triệu/năm: 500.000 đồng/năm; doanh thu từ 100–300 triệu/năm: 300.000 đồng/năm; (2) Hạn nộp: Trước 30/1 hàng năm (nộp năm 2026 trước 30/1/2026 – nếu chưa nộp cần nộp ngay); hộ mới thành lập: Nộp trong vòng 30 ngày từ ngày đăng ký kinh doanh; (3) Miễn lệ phí môn bài năm đầu: Hộ kinh doanh mới thành lập trong năm 2026 được miễn lệ phí môn bài của năm 2026; (4) Khai và nộp qua: Cổng dịch vụ thuế điện tử hoặc Chi cục Thuế; (5) Phạt chậm nộp: Theo quy định chung về xử phạt vi phạm hành chính thuế.

Thuế nhà thầu nước ngoài (FCT) áp dụng khi hộ kinh doanh tại Việt Nam trả tiền cho tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam: (1) Dịch vụ logistics quốc tế: Cước vận chuyển quốc tế thường được miễn thuế nhà thầu tại Việt Nam nếu dịch vụ thực hiện ngoài lãnh thổ (hợp đồng CIF hoặc CFR – phí vận chuyển do người bán thu); (2) Phí môi giới, đại lý nước ngoài: Chịu thuế nhà thầu; (3) Tỷ lệ thuế nhà thầu: Thuế GTGT 5% + Thuế TNCN/TNDN 5% (phụ thuộc loại dịch vụ); (4) Bên khấu trừ và nộp thay: Hộ kinh doanh Việt Nam phải khấu trừ và nộp thay thuế nhà thầu khi thanh toán tiền cho bên nước ngoài; (5) Hạn nộp: Trong vòng 10 ngày kể từ ngày khấu trừ. Lưu ý kỹ các điều khoản hợp đồng về giá CIF hay FOB để xác định nghĩa vụ thuế nhà thầu đúng.