Câu Hỏi Thường Gặp

Theo quy định hiện hành, trị giá hải quan để tính thuế nhập khẩu được xác định theo thứ tự 6 phương pháp, ưu tiên nhất là: (1) Trị giá giao dịch thực tế (Transaction Value): Giá thực thanh toán ghi trên hóa đơn thương mại + chi phí mua hàng + phí vận chuyển + bảo hiểm đến cửa khẩu nhập đầu tiên của Việt Nam (giá CIF); (2) Nếu cơ quan hải quan nghi ngờ giá khai báo thấp hơn thực tế, sẽ tiến hành tham vấn giá và có thể áp dụng phương pháp định giá khác; (3) Đảm bảo khai báo đúng giá CIF, cung cấp đầy đủ chứng từ thanh toán (swift, L/C…) khi được yêu cầu. Năm 2026, hệ thống VNACCS/VCIS được nâng cấp, yêu cầu độ chính xác cao hơn trong khai báo trị giá.

Không cần đăng ký mã số riêng. Mã số thuế (MST) của hộ kinh doanh đồng thời là mã số dùng để làm thủ tục hải quan xuất nhập khẩu. Cụ thể: (1) Hộ kinh doanh đã có MST do cơ quan thuế cấp thì dùng ngay MST đó để khai tờ khai hải quan; (2) Đăng ký tài khoản trên hệ thống VNACCS/VCIS (vnaccs.customs.gov.vn) hoặc hệ thống VUCNET bằng chữ ký số; (3) Nếu chưa có chữ ký số, cần đăng ký chữ ký số trước – IAM hỗ trợ cung cấp và cài đặt chữ ký số USB Token chỉ trong 1–2 ngày làm việc; (4) Có thể ủy quyền cho đại lý hải quan hoặc công ty dịch vụ logistics thực hiện thay nếu chưa quen quy trình.

Hộ kinh doanh có quyền tự khai hải quan nếu đáp ứng đủ điều kiện: (1) Có chữ ký số (USB Token) để đăng nhập hệ thống VNACCS/VCIS hoặc VUCNET; (2) Nắm được quy trình khai tờ khai hải quan điện tử; (3) Được phép tự khai theo quy định Luật Hải quan 2014 và các nghị định hướng dẫn. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh chọn ủy quyền cho đại lý hải quan vì: phức tạp trong tra cứu mã HS, tính thuế, xử lý kiểm tra chuyên ngành và tiết kiệm thời gian. Nếu tự khai, cần sử dụng chữ ký số hợp lệ. IAM cung cấp chữ ký số USB Token chính hãng, hỗ trợ cài đặt miễn phí, đáp ứng đủ tiêu chuẩn khai báo hải quan điện tử.

Mã HS Code (Harmonized System Code) là mã số quốc tế dùng để phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu, gồm 8–10 chữ số. Mã HS quyết định thuế suất nhập khẩu, chính sách nhập khẩu và yêu cầu kiểm tra chuyên ngành áp dụng cho lô hàng. Cách tra cứu: (1) Tra cực nhanh tại: customs.gov.vn → mục Biểu thuế xuất nhập khẩu; (2) Phần mềm VNACCS: tra cứu ngay khi khai tờ khai; (3) Thư viện pháp luật (thuvienphapluat.vn) → tìm Biểu thuế nhập khẩu 2026; (4) Nếu hàng hóa mới, phức tạp, nên xin xác định trước mã HS với cơ quan hải quan để tránh bị truy thu thuế sau thông quan. Khai sai mã HS có thể bị xử phạt từ 2–5 lần số thuế thiếu.

Hệ thống VNACCS/VCIS tự động phân loại tờ khai thành 3 luồng sau khi đăng ký: (1) Luồng xanh: Thông quan ngay, không cần kiểm tra chứng từ hay hàng hóa; (2) Luồng vàng: Kiểm tra hồ sơ chứng từ, không kiểm tra thực tế hàng; nhanh chóng bổ sung đủ chứng từ theo yêu cầu để giải phóng hàng; (3) Luồng đỏ: Kiểm tra thực tế hàng hóa – cần đưa hàng đến khu kiểm tra, phối hợp với hải quan mở kiện/cont để đối chiếu. Khi bị luồng đỏ: chuẩn bị đầy đủ chứng từ (hóa đơn, packing list, C/O…), có mặt trong quá trình kiểm tra, ký biên bản kiểm tra hải quan; nếu hàng đúng như khai báo sẽ được thông quan bình thường. Lưu ý: Hộ kinh doanh thường xuyên bị luồng đỏ do lịch sử tuân thủ thấp cần xem xét cải thiện mức độ tuân thủ để được ưu tiên phân luồng.

Hiểu đúng hai loại thuế suất này giúp hộ kinh doanh nhập khẩu tiết kiệm chi phí đáng kể: (1) Thuế MFN (Most Favoured Nation) – thuế suất thông thường: Áp dụng cho hàng từ các nước thành viên WTO hoặc không có FTA với Việt Nam; mức thuế theo Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi hiện hành; (2) Thuế FTA (thuế ưu đãi đặc biệt): Áp dụng khi hàng có C/O hợp lệ theo hiệp định thương mại tự do Việt Nam đã ký – thường thấp hơn hoặc bằng 0%; các FTA lớn gồm AFTA (ASEAN), VKFTA (Hàn Quốc), EVFTA (EU), UKVFTA (Anh), RCEP, CPTPP; (3) Điều kiện hưởng FTA: Phải có C/O đúng form và hàng đáp ứng quy tắc xuất xứ. Ví dụ: Hàng Hàn Quốc không có C/O Form AK → chịu thuế MFN thay vì 0%.

Ủy thác nhập khẩu là hình thức thuê một doanh nghiệp khác (có đủ điều kiện) thực hiện các thủ tục nhập khẩu thay cho mình. Khi hộ kinh doanh muốn nhập hàng nhưng chưa đủ điều kiện hoặc chưa muốn tự làm thủ tục: (1) Ký hợp đồng ủy thác nhập khẩu với công ty dịch vụ nhập khẩu; (2) Công ty nhận ủy thác đứng tên tờ khai hải quan, nộp thuế, sau đó bàn giao hàng; (3) Hộ kinh doanh thanh toán phí dịch vụ và hoàn lại tiền thuế nhập khẩu đã nộp thay; (4) Lưu ý thuế GTGT: Hàng ủy thác nhập khẩu vẫn phải nộp thuế GTGT nhập khẩu; (5) Chứng từ: Cần lưu đủ hợp đồng ủy thác, tờ khai hải quan, tờ khai nộp thuế để kê khai chi phí nhập hàng. Đây là giải pháp phổ biến cho hộ kinh doanh vừa mới bắt đầu nhập khẩu.

Bộ hồ sơ hải quan nhập khẩu chuẩn tháng 4/2026 gồm: (1) Tờ khai hải quan điện tử: Khai trên hệ thống VNACCS/VCIS hoặc VUCNET; (2) Hợp đồng ngoại thương (Sales Contract): Bản chính hoặc bản sao có đóng dấu; (3) Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Ghi rõ giá, số lượng, mô tả hàng; (4) Vận đơn (Bill of Lading/Airway Bill): Do hãng vận chuyển cấp; (5) Phiếu đóng gói (Packing List); (6) Giấy chứng nhận xuất xứ C/O (nếu muốn hưởng thuế suất ưu đãi FTA); (7) Giấy phép nhập khẩu (nếu hàng thuộc danh mục hạn chế); (8) Chứng nhận kiểm tra chuyên ngành (nếu hàng thuộc diện kiểm tra y tế, kiểm dịch, an toàn kỹ thuật). IAM hỗ trợ cài đặt chữ ký số USB Token để đăng ký tờ khai điện tử nhanh chóng.

Quyết toán BHXH hàng năm cho cơ sở may mặc tháng 4/2026 theo quy định của BHXH Việt Nam: (1) Không có khái niệm quyết toán BHXH theo năm như quyết toán thuế; thay vào đó, cơ quan BHXH định kỳ đối soát số liệu với đơn vị tham gia; (2) Báo cáo tình hình sử dụng lao động định kỳ: Một số địa phương và ngành yêu cầu báo cáo lao động hàng năm cho Sở LĐTB&XH; (3) Đối soát dữ liệu BHXH: Hàng năm, cơ quan BHXH sẽ gửi thông báo đối soát số liệu đóng BHXH với đơn vị; xưởng may phải kiểm tra và xác nhận danh sách lao động và mức đóng; (4) Điều chỉnh sai sót: Nếu phát hiện đóng thiếu/thừa trong năm: nộp hồ sơ điều chỉnh (Mẫu D01-TS) để cơ quan BHXH ghi nhận; (5) Báo cáo tình hình sử dụng lao động: Nộp định kỳ 6 tháng/lần qua hệ thống công thông tin của Bộ LĐTB&XH hoặc Sở LĐTB&XH địa phương.

Gia hạn nộp thuế cho hộ kinh doanh may mặc gặp khó khăn tháng 4/2026 theo Điều 62 Luật Quản lý Thuế 2019: (1) Được gia hạn nộp thuế: Không quá 2 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế nếu: Bị thiệt hại vật chất do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ; hoặc phải ngừng hoạt động do di dời cơ sở theo yêu cầu Nhà nước; (2) Thủ tục xin gia hạn: Nộp hồ sơ đề nghị gia hạn đến cơ quan thuế quản lý trước hoặc trong vòng 30 ngày kể từ ngày hết hạn nộp thuế; (3) Hồ sơ: Giấy đề nghị gia hạn (Mẫu 01/GHAN); tài liệu chứng minh lý do (biên bản thiệt hại, xác nhận của cơ quan có thẩm quyền); (4) Trong thời gian gia hạn: Không bị tính tiền chậm nộp; (5) Lưu ý: Khó khăn tài chính thông thường (thiếu vốn lưu động, đơn hàng giảm) không được coi là lý do gia hạn – cần có sự kiện bất khả kháng khách quan.