Câu Hỏi Thường Gặp

Những thay đổi chính của Luật BHXH 2024 (hiệu lực 01/7/2025) mà doanh nghiệp FDI cần lưu ý tháng 4/2026: (1) Rút BHXH một lần: Bị hạn chế, chỉ áp dụng với người đã đóng BHXH liên tục dưới 20 năm và không đủ tuổi nghỉ hưu – thay đổi lớn với lao động FDI có xu hướng nghỉ sớm; (2) Giảm năm đóng BHXH để hưởng lương hưu: Từ 20 năm xuống 15 năm (từ 2025) và xuống 10 năm (từ 2030); (3) Mở rộng đối tượng tham gia bắt buộc: Thêm người làm việc không có hợp đồng lao động có thu nhập ổn định (năm 2025 chưa có hướng dẫn cụ thể); (4) Lương làm căn cứ đóng BHXH: Tiến tới tính trên toàn bộ thu nhập (lộ trình đến 2028-2030); (5) Trách nhiệm người sử dụng lao động: Tăng cường trách nhiệm giải trình và cung cấp thông tin đóng BHXH; (6) Lương hưu: Điều chỉnh công thức tính; bổ sung chế độ thai sản cho nam giới. Doanh nghiệp FDI cần cập nhật quy trình nhân sự và phần mềm tính lương cho phù hợp với Luật mới.

Lịch nghĩa vụ thuế và hải quan tháng 4/2026 cho doanh nghiệp FDI và KH&CN: (1) Trước 20/4/2026: Nộp tờ khai thuế GTGT, TNCN tháng 3/2026 (nếu kê khai tháng); (2) Trước 30/4/2026: Nộp tờ khai thuế GTGT, TNCN quý I/2026; Nộp tờ khai tạm tính thuế TNDN quý I/2026; Nộp tờ khai thuế tài nguyên, BVMT quý I/2026 (nếu có); (3) Trong tháng 4/2026: Nộp BHXH tháng 3/2026 (nếu chưa nộp trong tháng 3); (4) Lưu ý: Nghỉ lễ 30/4–1/5/2026 – nếu ngày cuối tháng là ngày nghỉ lễ, hạn nộp tờ khai được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo; (5) Còn hạn nhưng khuyến nghị làm ngay: Báo cáo quyết toán hải quan năm 2025 (nếu chưa nộp); Điều chỉnh quyết toán thuế TNDN 2025 nếu phát hiện sai sót; Đăng ký điều chỉnh mức đóng BHXH theo lương mới. Thiết lập lịch nhắc nhở tuân thủ hàng tháng để không bị phạt chậm nộp.

Mua lại phần vốn góp (M&A nội bộ) tháng 4/2026: (1) Thủ tục đầu tư: Doanh nghiệp FDI tăng tỷ lệ sở hữu vượt 50% cần điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) tại Sở KH&ĐT hoặc BQL KCN; (2) Thủ tục doanh nghiệp: Điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) tại Phòng ĐKKD; (3) Thuế từ bên bán: Cá nhân chuyển nhượng vốn: Thuế TNCN 20% trên lãi chuyển nhượng (giá bán – giá mua ban đầu – chi phí hợp lệ); Doanh nghiệp chuyển nhượng vốn: Thuế TNDN trên lãi; (4) Bên mua (FDI) phải khấu trừ và nộp thay nếu bên bán là cá nhân cư trú; (5) Hợp đồng chuyển nhượng: Phải lập thành văn bản, có công chứng nếu yêu cầu; (6) Kiểm soát ngoại hối: Thanh toán qua tài khoản ngân hàng; nếu thanh toán ra nước ngoài cần đảm bảo thủ tục ngoại hối; (7) Thời gian hoàn tất: 2–4 tuần nếu hồ sơ đầy đủ.

Biện pháp thuế quan Hoa Kỳ áp dụng với hàng xuất khẩu từ Việt Nam tháng 4/2026: (1) Thuế MFN (Most Favored Nation): Việt Nam được hưởng Quy chế Thương mại Bình thường (PNTR) với Hoa Kỳ kể từ 2001 – áp dụng thuế MFN thông thường; (2) Section 301 tariffs: Nhiều mặt hàng điện tử, linh kiện, hàng tiêu dùng Trung Quốc bị áp thuế theo Section 301 – nếu hàng Việt Nam có lượng lớn nguyên liệu Trung Quốc và bị nghi ngờ chuyển tải xuất xứ, có thể bị điều tra; (3) Chống bán phá giá: Một số mặt hàng như tôm, cá tra, thép, gỗ dán đang bị áp thuế CBPG; (4) OTEXA/Customs và Border Protection: Kiểm tra xuất xứ hàng dệt may, giày dép, điện tử chặt chẽ; (5) Tháng 4/2026: Theo dõi cập nhật chính sách thương mại Hoa Kỳ qua website CBP.gov và USTR.gov. Khuyến nghị: Doanh nghiệp FDI xuất sang Mỹ nên tư vấn với luật sư thương mại quốc tế để đánh giá rủi ro thuế quan.

Gia hạn nộp thuế TNDN quý I/2026 cho doanh nghiệp FDI tháng 4/2026 theo Điều 62 Luật Quản lý thuế 2019: (1) Điều kiện được gia hạn: Bị thiệt hại vật chất do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ; hoặc phải di chuyển cơ sở hạ tầng theo yêu cầu nhà nước; (2) Thời gian gia hạn: Tối đa 2 năm; (3) Hồ sơ: Văn bản đề nghị gia hạn, chứng từ chứng minh thiệt hại (biên bản xác nhận thiệt hại của cơ quan có thẩm quyền); (4) Trong thời gian gia hạn: Không bị phạt chậm nộp; (5) Chương trình gia hạn đặc biệt (nếu Chính phủ ban hành): Một số năm Chính phủ ban hành Nghị định gia hạn nộp thuế diện rộng (như trong COVID-19) – tháng 4/2026, cần kiểm tra xem có Nghị định gia hạn mới không; (6) Khó khăn tài chính thông thường: Không đủ điều kiện gia hạn theo quy định – cần sắp xếp nguồn tiền nộp đúng hạn để tránh tiền chậm nộp 0,03%/ngày.

Kiểm tra chuyên ngành với thiết bị y tế nhập khẩu tháng 4/2026 theo Luật Dược 2016, Luật Khám chữa bệnh, Nghị định 98/2021/NĐ-CP về quản lý trang thiết bị y tế: (1) Đăng ký lưu hành thiết bị y tế: Tất cả thiết bị y tế nhập khẩu cần có Giấy chứng nhận lưu hành hợp lệ do Bộ Y tế (Vụ TTB&YTYT) cấp trước khi nhập khẩu; (2) Phân loại thiết bị: Loại A, B (rủi ro thấp): Tự công bố; Loại C, D (rủi ro cao): Phải đăng ký và được cấp số lưu hành; (3) Kiểm tra chất lượng tại cửa khẩu: Do đơn vị được Bộ Y tế chỉ định (BioMeD, Smedico...); (4) Hải quan: Không được giải phóng hàng nếu chưa có kết quả kiểm tra chuyên ngành đạt; (5) Tháng 4/2026: Nghị định 98/2021 và Thông tư hướng dẫn có thể đã được sửa đổi – kiểm tra phiên bản mới nhất. Doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực y tế nên có đội ngũ chuyên trách pháp lý y tế để quản lý hồ sơ nhập khẩu.

Thủ tục khi chấm dứt hợp đồng lao động tháng 4/2026: (1) Về BHXH: Kê khai giảm lao động trên hệ thống BHXH (trong 30 ngày kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ); Hoàn trả sổ BHXH cho người lao động; Không cần thanh lý với cơ quan BHXH về các kỳ đã đóng đủ; (2) Trợ cấp thôi việc: Người lao động làm đủ 12 tháng trở lên được nhận trợ cấp thôi việc (0.5 tháng lương/năm làm việc); khoản này không phải đóng BHXH và được trừ khi tính thuế TNDN; (3) Thuế TNCN với trợ cấp: Trợ cấp thôi việc theo quy định pháp luật được miễn thuế TNCN; (4) Lương và phúc lợi còn lại: Thanh toán đầy đủ trong vòng 14 ngày kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ (7 ngày với lý do đặc biệt); (5) Quyết toán thuế TNCN: Doanh nghiệp quyết toán thay hoặc cấp chứng từ để người lao động tự quyết toán; (6) Hồ sơ lưu trữ: Biên bản bàn giao công việc, phiếu thanh lý HĐLĐ, xác nhận đã nhận đủ các khoản.

Cơ chế Hải quan một cửa quốc gia (National Single Window – NSW) và một cửa ASEAN (ASEAN Single Window – ASW) tháng 4/2026: (1) NSW: Doanh nghiệp đăng ký và nộp tất cả chứng từ xuất nhập khẩu, giấy phép chuyên ngành tại một điểm duy nhất thông qua cổng thông tin điện tử Cổng thông tin một cửa quốc gia vnsw.gov.vn; (2) Đăng ký tài khoản NSW: Đăng ký trực tuyến trên cổng VNSW, cần có chữ ký số; (3) Các giấy phép hiện đã kết nối NSW: Giấy phép của Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT, Bộ GTVT (kiểm định xe cơ giới), Giấy chứng nhận xuất xứ...; (4) ASW: Cho phép trao đổi C/O điện tử, tờ khai hải quan với các nước ASEAN; (5) Lợi ích: Giảm thời gian thông quan, giảm chi phí, theo dõi trạng thái hồ sơ trực tuyến; (6) Hỗ trợ kỹ thuật: Liên hệ Ban Quản lý NSW tại Tổng cục Hải quan hoặc Cục Hải quan địa phương. Tháng 4/2026, ngày càng nhiều thủ tục chuyên ngành được tích hợp vào NSW, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian.

Ưu đãi thuế TNCN cho nhà nghiên cứu tại doanh nghiệp KH&CN tháng 4/2026: (1) Thu nhập từ phát minh, sáng chế: Được miễn thuế TNCN cho phần thu nhập nhận được từ hợp đồng nhượng quyền sử dụng sáng chế, giải pháp kỹ thuật (Điều 4 Luật Thuế TNCN); tuy nhiên thu nhập từ chuyển nhượng quyền sở hữu sáng chế vẫn chịu thuế TNCN 5%; (2) Thu nhập từ nghiên cứu đề tài KH&CN được Nhà nước giao: Được xem xét miễn/giảm thuế TNCN theo quy định Nhà nước; (3) Tiền thưởng từ Giải thưởng KH&CN nhà nước: Được miễn thuế TNCN; (4) Thu nhập bình thường (lương, thưởng): Vẫn chịu thuế TNCN theo biểu lũy tiến; (5) Tháng 4/2026, doanh nghiệp KH&CN nên tư vấn nhà nghiên cứu về cơ cấu thu nhập hợp lý: Phần thù lao từ chuyển giao công nghệ nội bộ vs. lương để tối ưu nghĩa vụ thuế TNCN một cách hợp pháp.

Chứng từ hải quan cho hàng nhập khẩu đường hàng không tháng 4/2026 theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi): (1) Tờ khai hải quan điện tử: Đăng ký trên hệ thống VNACCS/VCIS trước khi hàng đến (thường 4–8 giờ trước chuyến bay); (2) Vận đơn hàng không (AWB – Air Waybill): Bản gốc hoặc bản sao có xác nhận; (3) Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Phải đủ thông tin người bán, người mua, mô tả hàng hóa, trị giá, điều kiện giao hàng (Incoterms); (4) Phiếu đóng gói (Packing List); (5) Chứng nhận xuất xứ C/O (nếu có ưu đãi thuế theo FTA); (6) Giấy phép nhập khẩu (nếu hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành); (7) Tờ khai trị giá hải quan (nếu trị giá lô hàng trên 10.000 USD); (8) Chứng từ bảo hiểm hàng hóa (nếu điều kiện CIF). Lưu ý đặc biệt: Hàng nhập qua hàng không thường thông quan trong 24–48 giờ nếu hồ sơ đầy đủ và hàng thuộc Luồng Xanh.