Câu Hỏi Thường Gặp

Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA) cho phép hàng hóa Nhật Bản nhập vào Việt Nam được hưởng mức thuế ưu đãi 0–5% nếu có Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu VJ (Form VJ). Quy tắc xuất xứ: hàng hóa phải được sản xuất tại Nhật Bản với hàm lượng giá trị khu vực (RVC) ≥ 40% hoặc đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã HS. Khi nhập hàng từ Nhật về bán online, yêu cầu nhà cung cấp Nhật Bản cấp Form VJ để khai báo hải quan với mức thuế ưu đãi, tiết kiệm đáng kể chi phí nhập khẩu so với mức thuế MFN thông thường.

Cơ quan thuế có thể kiểm tra thuế đột xuất (không báo trước) khi có dấu hiệu vi phạm, như: doanh thu khai thấp hơn thực tế, không xuất hóa đơn, thay đổi bất thường trong số liệu kê khai. Khi bị kiểm tra đột xuất: (1) Hợp tác và xuất trình sổ sách, chứng từ theo yêu cầu; (2) Có quyền yêu cầu xem quyết định kiểm tra và chứng minh thư của cán bộ; (3) Ghi nhận đầy đủ nội dung làm việc trong biên bản; (4) Nếu chưa hiểu rõ, có quyền tạm hoãn và mời tư vấn thuế/luật sư. Không nên ký biên bản khi chưa đọc kỹ.

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không có thời hạn hiệu lực, do đó không cần gia hạn định kỳ. Tuy nhiên, nếu có thay đổi thông tin (tên, địa chỉ, ngành nghề, chủ hộ…), hộ phải làm thủ tục đăng ký thay đổi tại UBND cấp huyện trong vòng 10 ngày kể từ ngày có sự thay đổi. Hồ sơ đăng ký thay đổi: thông báo thay đổi thông tin đăng ký, CCCD chủ hộ, GCN đăng ký cũ. Lệ phí đăng ký thay đổi khoảng 100.000–200.000 đồng. Không cập nhật thay đổi có thể bị phạt hành chính.

Khoản hỗ trợ phí vận chuyển từ sàn TMĐT (như chương trình Freeship Extra của Shopee) về bản chất là khoản thu nhập của người bán. Về nguyên tắc thuế, đây là thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh và cần kê khai cùng doanh thu. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều hộ kinh doanh nhỏ không tách riêng khoản này và cơ quan thuế thường chưa yêu cầu khai riêng. Để an toàn pháp lý, nhà bán hàng nên ghi nhận cả khoản hỗ trợ vận chuyển vào tổng thu nhập kinh doanh khi kê khai thuế.

Cá nhân bán hàng online, freelancer, người làm tại nhà đều được tham gia BHXH tự nguyện. Quyền lợi gồm: (1) Hưu trí khi đủ điều kiện (đóng đủ 20 năm, đủ tuổi); (2) Tử tuất. Từ 2025, người tham gia BHXH tự nguyện được mở rộng thêm quyền lợi ốm đau và thai sản theo lộ trình. Mức đóng tối thiểu: 22% × mức thu nhập tự chọn (tối thiểu bằng chuẩn nghèo nông thôn ≈ 1,5 triệu đồng/tháng = 330.000 đồng/tháng). Nhà nước hỗ trợ 10–30% mức đóng cho người thuộc hộ cận nghèo.

Nghị định 70/2025/NĐ-CP bổ sung quy định về cơ chế kế toán đơn giản dành cho hộ kinh doanh, cho phép hộ sử dụng sổ theo dõi thu chi tối giản thay vì hệ thống kế toán đầy đủ. Theo đó, hộ kinh doanh online chỉ cần ghi chép: tổng doanh thu, tổng chi phí phát sinh, số tồn kho cuối kỳ. Phần mềm kế toán hộ kinh doanh đơn giản như IAM Hộ Kinh Doanh (hesinhthaiiam.com) được thiết kế theo đúng chuẩn này, giúp hộ có đủ dữ liệu phục vụ kê khai thuế mà không cần kế toán chuyên nghiệp.

Shop online bán thực phẩm cần xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (hoặc ký cam kết đủ điều kiện với một số đối tượng nhỏ lẻ) tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm. Hồ sơ gồm: đơn đề nghị, bản thuyết minh về cơ sở vật chất, danh sách nhân viên được tập huấn ATTP, giấy khám sức khỏe nhân viên trực tiếp chế biến/bán hàng. Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công, xử lý trong 10–15 ngày làm việc. Giấy phép có hiệu lực 3 năm và phải gia hạn trước khi hết hạn.

Để kiểm tra MST và tính hợp lệ của nhà cung cấp, bạn có thể: (1) Tra cứu tại Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế: https://tracuunnt.gdt.gov.vn; (2) Kiểm tra tình trạng hoạt động (đang hoạt động, ngừng hoạt động, đã giải thể); (3) Tra cứu hóa đơn điện tử tại https://hoadondientu.gdt.gov.vn để xác nhận hóa đơn đầu vào có được phát hành hợp lệ không. Hóa đơn từ đơn vị đã ngừng hoạt động hoặc MST bị thu hồi sẽ không được chấp nhận làm chứng từ chi phí khi kiểm tra thuế.

Đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ (noip.gov.vn) gồm: (1) Tra cứu nhãn hiệu tương tự (nên thuê dịch vụ tư vấn để tránh bị từ chối); (2) Nộp đơn trực tuyến hoặc trực tiếp, kèm mẫu nhãn, danh mục hàng hóa/dịch vụ, phí nộp đơn (≈ 150.000–600.000 đồng/nhóm hàng); (3) Cục SHTT thẩm định hình thức (1 tháng), thẩm định nội dung (9 tháng), công bố công khai (2 tháng). Tổng thời gian đến khi được cấp bằng khoảng 18–24 tháng. Có thể đăng ký đồng thời nhiều nhóm hàng để bảo vệ toàn diện hơn.

Hộ kinh doanh tạm ngừng hoạt động phải thông báo cho cơ quan thuế trước ít nhất 1 ngày làm việc, theo quy định tại Thông tư 105/2020/TT-BTC. Hộ nộp thông báo bằng văn bản (Mẫu 06-MST) hoặc qua cổng thuế điện tử. Trong thời gian tạm ngừng, hộ không phải kê khai thuế và không bị tính phạt chậm khai nhưng vẫn phải nộp đủ thuế của kỳ trước khi tạm ngừng. Thời gian tạm ngừng tối đa 1 năm, nếu muốn kéo dài cần thông báo gia hạn. Không thông báo mà ngừng hoạt động có thể bị phạt.