Câu Hỏi Thường Gặp

Hàng xuất khẩu bị trả lại: (1) Thông báo với hải quan nơi xuất khẩu và làm thủ tục nhập khẩu trở lại (tờ khai nhập khẩu tái nhập); (2) Được miễn thuế nhập khẩu cho hàng tái nhập theo Điều 36 Luật Thuế XNK 2016 (trong 365 ngày kể từ ngày xuất); (3) Hoàn thuế GTGT đầu ra đã khai cho hàng xuất khẩu bị trả về (nếu đã khai thuế suất 0%); (4) Lập hóa đơn GTGT điều chỉnh/thay thế cho hóa đơn xuất khẩu gốc; (5) Hạch toán: ghi nhận hàng tái nhập kho theo giá gốc, ghi nhận các chi phí phát sinh tái nhập vào chi phí hoặc yêu cầu bồi hoàn từ đối tác.

Hàng hóa thuộc danh mục quản lý nhập khẩu (theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP và các thông tư chuyên ngành) yêu cầu giấy phép nhập khẩu trước khi thông quan. Hồ sơ tùy loại hàng hóa, thường gồm: (1) Đơn đề nghị cấp phép; (2) Hợp đồng mua bán ngoại thương; (3) Tài liệu kỹ thuật, catalogue; (4) Giấy phép kinh doanh có ngành nghề liên quan; (5) Kết quả kiểm tra/chứng nhận chất lượng (đối với thực phẩm, dược phẩm, điện tử). Nộp tại Bộ chuyên ngành (Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ NN&PTNT...) trước khi ký hợp đồng nhập khẩu.

Theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP (Điều 12a) và các quy định phòng chống rửa tiền, doanh nghiệp phải khai báo thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng (cá nhân sở hữu từ 25% trở lên hoặc kiểm soát thực tế DN) khi đăng ký thành lập hoặc có thay đổi. Tháng 4/2026: (1) Kiểm tra thông tin chủ sở hữu hưởng lợi trên Cổng đăng ký kinh doanh; (2) Nếu có thay đổi cơ cấu cổ đông/thành viên vượt ngưỡng 25%, cập nhật thông tin trong 30 ngày; (3) Tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán có yêu cầu khai báo chi tiết hơn theo Luật PCRT.

Khi không đồng ý với quyết định thuế/xử phạt, doanh nghiệp có 2 hướng: (1) Khiếu nại hành chính: nộp đơn khiếu nại lần đầu đến Thủ trưởng cơ quan thuế ban hành quyết định trong 30 ngày; nếu không giải quyết thỏa đáng, khiếu nại lần hai đến Tổng cục Thuế hoặc Bộ Tài chính trong 30 ngày tiếp theo; (2) Khởi kiện hành chính ra Tòa án: trong 90 ngày kể từ nhận quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 hoặc sau 45 ngày không có phản hồi. Trong thời gian khiếu nại, DN vẫn phải nộp thuế theo quyết định hoặc nộp bảo lãnh. Căn cứ Luật Khiếu nại 2011.

Bảo hiểm nhân thọ cho nhân viên: (1) Phần phí bảo hiểm không mang tính tích lũy: được tính vào chi phí được trừ TNDN, không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của nhân viên; (2) Phần phí bảo hiểm có tính tích lũy (có giá trị hoàn lại): bị tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của nhân viên; (3) Mức tối đa không tính TNCN: 1 triệu đồng/tháng/nhân viên (theo công văn hướng dẫn của Tổng cục Thuế). Kế toán cần phân loại rõ loại bảo hiểm và xử lý thuế TNCN đúng quy định.

Đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ: lệ phí đăng ký (khoảng 550.000 – 1.100.000 đ tùy nhóm sản phẩm) được hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp và là chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Nếu mua quyền nhãn hiệu từ bên ngoài: giá trị được ghi nhận là tài sản cố định vô hình, khấu hao tối đa 20 năm theo Thông tư 45/2013/TT-BTC. Doanh nghiệp trả phí li-xăng cho nhãn hiệu nước ngoài: phát sinh thuế nhà thầu theo tỷ lệ quy định. Kế toán cần phân biệt giữa chi phí đăng ký và giá trị tài sản nhãn hiệu.

Theo Luật Khoa học Công nghệ 2013 và Nghị định 95/2014/NĐ-CP, doanh nghiệp được trích tối đa 10% lợi nhuận trước thuế để lập Quỹ Phát triển Khoa học Công nghệ, khoản này được khấu trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNDN. Chi phí R&D hợp lệ cũng được tính vào chi phí được trừ theo tỷ lệ thực tế (không bị khống chế 15% như chi phí tiếp khách). Kế toán cần lưu hồ sơ: danh sách nhân sự R&D, mô tả dự án, chứng từ chi phí liên quan. Quỹ KHCN phải sử dụng đúng mục đích trong 5 năm.

Báo cáo quyết toán thuế TNCN năm 2025 (mẫu 05/QTT-TNCN cho tổ chức chi trả thu nhập) đã có hạn nộp là 31/3/2026. Nếu chưa nộp, cần nộp ngay đầu tháng 4. Kèm theo là Phụ lục bảng kê 05-1/BK-TNCN (danh sách người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh) và 05-3/BK-TNCN (danh sách cá nhân ủy quyền quyết toán). Nếu nộp trễ bị phạt hành chính từ 2–5 triệu đồng và tiền chậm nộp trên số thuế thiếu (nếu có) theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Cá nhân nước ngoài làm việc tại VN chia thành 2 nhóm: (1) Cư trú (ở VN từ 183 ngày trở lên trong 12 tháng liên tục hoặc đủ 12 tháng kể từ ngày đến lần đầu): chịu thuế TNCN trên thu nhập toàn cầu theo biểu lũy tiến 7 bậc, được giảm trừ cá nhân 11 triệu/tháng; (2) Không cư trú: chịu thuế 20% trên thu nhập phát sinh tại VN, không giảm trừ gia cảnh. Kế toán xác định tình trạng cư trú để áp đúng biểu thuế. Thu nhập bằng ngoại tệ quy đổi sang VNĐ theo tỷ giá mua của ngân hàng tại thời điểm trả thu nhập.

Để kiểm soát hóa đơn đầu vào, kế toán cần: (1) Tra cứu tình trạng hóa đơn điện tử trên Cổng hóa đơn điện tử của CQT (hoadondientu.gdt.gov.vn) – nhập số hóa đơn, mã hóa đơn, mã số thuế người bán; (2) Kiểm tra mã số thuế người bán còn hoạt động trên tracuunnt.gdt.gov.vn; (3) Xác minh mã QR trên hóa đơn bằng ứng dụng eTax Mobile; (4) Đối chiếu thông tin người bán với thực tế giao dịch; (5) Không chấp nhận hóa đơn từ DN đã ngừng hoạt động hoặc bỏ địa chỉ. Hóa đơn giả/không hợp lệ sẽ không được khấu trừ và dẫn đến truy thu thuế.