Câu Hỏi Thường Gặp

Kế toán trưởng của DN nhà nước, DN kiểm toán bắt buộc phải có chứng chỉ kế toán/kiểm toán viên và được bổ nhiệm đúng quy định. Tháng 4/2026: (1) Kiểm tra hạn hiệu lực của chứng chỉ kế toán viên/kiểm toán viên (cập nhật CPE 120 giờ/3 năm theo Thông tư 91/2017/TT-BTC); (2) Đảm bảo DN kiểm toán ký hợp đồng kiểm toán BCTC 2025 với công ty đủ điều kiện (kiểm toán viên có chứng chỉ CPA còn hiệu lực); (3) Cập nhật quyết định bổ nhiệm kế toán trưởng nếu có thay đổi nhân sự.

Đối với DN là nhà thầu dự án đầu tư công, tháng 4/2026 cần: (1) Hoàn thiện hồ sơ thanh toán: biên bản nghiệm thu, bảng xác nhận khối lượng, hóa đơn GTGT, bảo lãnh thực hiện hợp đồng; (2) Nộp hồ sơ đề nghị thanh toán vốn qua Kho bạc Nhà nước (Cổng dịch vụ công Kho bạc – dichvucong.kbnn.vn); (3) Kho bạc kiểm soát chi trong 3–7 ngày làm việc; (4) Lưu ý: từ năm 2024, nhiều thủ tục thanh toán đầu tư công được tích hợp vào hệ thống TABMIS và DOFFICE, hạn chế hồ sơ giấy.

TSCĐ đã khấu hao hết (giá trị còn lại = 0) nhưng vẫn sử dụng: (1) Không tiếp tục trích khấu hao – ngừng ghi nhận chi phí khấu hao; (2) Vẫn theo dõi trên sổ sách với nguyên giá và giá trị hao mòn lũy kế bằng nhau; (3) Không cần lập biên bản đặc biệt, chỉ ghi nhận trong danh mục TSCĐ nội bộ; (4) Nếu DN tiếp tục sử dụng sau thời gian khấu hao hết, cần đánh giá lại để xem có được nâng cấp/cải tạo không (nếu có: vốn hóa chi phí nâng cấp và trích khấu hao phần tăng thêm); (5) Khi thanh lý: ghi nhận thu nhập thanh lý theo giá trị thu được.

Chữ ký số (CKS) dùng trong kê khai thuế điện tử phải được cấp bởi tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số công cộng được Bộ TT&TT cấp phép (VNPT-CA, Viettel-CA, BKAV-CA, NewCA...). Yêu cầu: (1) USB Token chứa CKS còn hạn hiệu lực (thường 1–3 năm); (2) Đăng ký CKS với CQT trước khi sử dụng qua Cổng thuế điện tử; (3) Cài driver theo hướng dẫn của nhà cung cấp; (4) CKS cá nhân (Giám đốc, Kế toán trưởng) hoặc CKS của tổ chức đều được chấp nhận; (5) Gia hạn CKS trước khi hết hạn để không gián đoạn việc nộp tờ khai.

Theo Luật Quản lý thuế 2019 và Nghị định 125/2020/NĐ-CP, không có cơ chế giảm tiền phạt vi phạm hành chính thuế sau khi đã có quyết định xử phạt. Tuy nhiên doanh nghiệp có thể: (1) Nộp đơn khiếu nại quyết định xử phạt nếu có căn cứ cho rằng quyết định sai; (2) Xin gia hạn nộp tiền phạt nếu gặp khó khăn tài chính (tối đa 3 tháng theo Khoản 1 Điều 61 Luật XPHC 2012); (3) Thực hiện tự khai bổ sung sai sót thuế TRƯỚC khi bị thanh tra để được miễn phạt vi phạm (chỉ chịu tiền chậm nộp). Phòng ngừa tốt hơn chữa trị.

ĐHĐCĐ thường niên phải tổ chức trong vòng 4 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính (trước 30/4/2026) theo Luật DN 2020. Kế toán hỗ trợ chuẩn bị: (1) Báo cáo tài chính năm 2025 (đã được kiểm toán nếu bắt buộc); (2) Báo cáo phân phối lợi nhuận, chi trả cổ tức; (3) Kế hoạch tài chính, dự toán ngân sách năm 2026; (4) Báo cáo quỹ lương, thù lao HĐQT/BKS; (5) Tờ trình phê duyệt BCTC và kế hoạch kiểm toán. Tài liệu gửi cổ đông trước ít nhất 10 ngày khi khai mạc.

Tháng 4/2026, kế toán cần theo dõi: (1) Tình trạng gia hạn hoặc chấm dứt chính sách giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% (theo Nghị quyết Quốc hội – cần kiểm tra nghị quyết mới nhất áp dụng cho 2026); (2) Danh mục hàng hóa không được giảm thuế GTGT (nhóm hàng không thiết yếu theo Nghị quyết); (3) Thông báo từ Tổng cục Thuế về hướng dẫn áp dụng thuế suất GTGT mới; (4) Cập nhật phần mềm kế toán và phần mềm hóa đơn điện tử với thuế suất đúng. Áp sai thuế suất GTGT dẫn đến truy thu thuế và phạt.

Khi phát hiện sai sót trọng yếu trong BCTC năm 2025 đã nộp: (1) Nếu sai sót ảnh hưởng đến thuế: lập tờ khai bổ sung điều chỉnh quyết toán thuế TNDN năm 2025 (mẫu 03/TNDN bổ sung); (2) Điều chỉnh BCTC: theo VAS 29 (Thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót) – sai sót trọng yếu phải điều chỉnh hồi tố, thể hiện lại số liệu năm trước trong BCTC năm 2026; (3) Thông báo với đơn vị kiểm toán độc lập (nếu có); (4) Nộp BCTC điều chỉnh cho cơ quan thuế và các cơ quan liên quan.

Doanh nghiệp mới hoặc muốn bắt đầu xuất nhập khẩu cần đăng ký hải quan: (1) Đăng ký tài khoản trên Cổng thông tin một cửa quốc gia (nsw.gov.vn); (2) Đăng ký khai hải quan điện tử trên hệ thống VNACCS/VCIS; (3) Cài đặt chữ ký số dùng cho khai hải quan; (4) Đăng ký tài khoản nộp thuế hải quan qua ngân hàng liên kết. Mã số thuế đăng ký kinh doanh đồng thời là mã số hải quan. Không cần cấp thêm mã riêng cho hoạt động XNK kể từ khi hệ thống tích hợp.

Khi phát hiện khai thiếu doanh thu đã nộp, kế toán nộp tờ khai bổ sung điều chỉnh: (1) Lập tờ khai bổ sung theo mẫu 01/GTGT với lần bổ sung là số thứ tự tiếp theo; (2) Nộp qua Cổng thuế điện tử; (3) Tính và nộp số thuế GTGT còn thiếu kèm tiền chậm nộp (0,03%/ngày tính từ ngày đến hạn nộp gốc đến ngày nộp bổ sung theo Điều 59 Luật QTLN 2019); (4) Tự khai bổ sung trước khi cơ quan thuế phát hiện sẽ không bị phạt vi phạm hành chính về thuế theo Điều 6 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.