Câu Hỏi Thường Gặp

Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) là nghĩa vụ của nhà sản xuất/nhập khẩu, không phải của hộ kinh doanh bán lẻ. Do đó: (1) Hộ kinh doanh mua bia, rượu từ nhà sản xuất/nhập khẩu (giá đã bao gồm TTĐB) và bán lại cho người tiêu dùng: KHÔNG phải nộp thêm thuế TTĐB — chỉ nộp GTGT 5% + TNCN 2% trên doanh thu bán lẻ (ngành dịch vụ ăn uống/bán lẻ); (2) Nếu hộ kinh doanh TỰ SẢN XUẤT rượu, bia để bán: phải đăng ký và nộp thuế TTĐB theo biểu thuế (bia: 65%, rượu trên 20 độ: 65%, rượu từ 20 độ trở xuống: 35%). Giấy phép sản xuất rượu thủ công cũng cần được cập nhật và gia hạn đúng hạn.

Hộ kinh doanh buôn bán vàng trang sức, bạc, đá quý: khai thuế theo nhóm phân phối hàng hóa — GTGT 1% + TNCN 0,5% trên doanh thu bán hàng. Riêng kinh doanh vàng miếng SJC và vàng do Ngân hàng Nhà nước quản lý: từ 2024, chỉ các đơn vị được NHNN cấp phép (ngân hàng thương mại nhà nước và SJC) mới được bán vàng miếng — hộ kinh doanh cá nhân không được phép kinh doanh vàng miếng SJC. Nếu hộ kinh doanh vẫn đang mua bán vàng miếng: vi phạm quy định pháp luật về quản lý vàng (Nghị định 24/2012/NĐ-CP). Doanh thu từ gia công vàng trang sức (chế tác, sửa chữa): khai theo nhóm dịch vụ GTGT 5% + TNCN 2%.

Hộ kinh doanh mua đi bán lại bất động sản (không phải chuyển nhượng quyền sử dụng đất cá nhân lần đầu) áp dụng thuế theo Luật Thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản: 2% trên giá chuyển nhượng toàn bộ (không trừ chi phí mua vào). Thực tế phức tạp hơn: (1) Nếu mua đất, xây nhà, bán cả căn hộ/nhà ở: có thể phân tách phần chuyển nhượng đất (2% TNCN BĐS) và phần dịch vụ xây dựng (GTGT 3% + TNCN 1,5%); (2) Hộ kinh doanh chuyên mua bán BĐS thường xuyên: cơ quan thuế có thể yêu cầu chuyển lên mô hình công ty BĐS để quản lý thuế TNDN. Mỗi giao dịch chuyển nhượng BĐS phải khai riêng — không gộp vào tờ khai GTGT/TNCN thông thường.

Khi nhập khẩu hàng hóa, hộ kinh doanh phải nộp tại cửa khẩu (trước khi nhận hàng): (1) Thuế nhập khẩu: tỷ lệ theo biểu thuế nhập khẩu ưu đãi của từng mặt hàng (từ 0% đến trên 100%); (2) Thuế GTGT nhập khẩu: 8% hoặc 10% tùy mặt hàng (có thể là 5% hoặc 0% với một số hàng được ưu đãi). Thuế GTGT nộp tại khâu nhập khẩu KHÔNG được khấu trừ vào thuế GTGT hàng bán ra (vì hộ kinh doanh không áp dụng phương pháp khấu trừ như doanh nghiệp). Khi bán hàng nhập khẩu ra thị trường: hộ kinh doanh lại nộp GTGT 1%+TNCN 0,5% trên doanh thu bán ra — đây là gánh nặng thuế chồng lên nhau khiến nhiều hộ kinh doanh nhập khẩu cân nhắc thành lập công ty để áp dụng phương pháp khấu trừ GTGT.

Hộ kinh doanh nộp tờ khai thuế Quý 1/2026 theo Mẫu 01/CNKD ban hành kèm Thông tư 40/2021/TT-BTC (thay thế Mẫu 01/GTGT và 01/TNCN riêng lẻ trước đây). Mẫu này gộp luôn cả phần khai GTGT và TNCN trong một tờ khai duy nhất. Tải mẫu tại: (1) Cổng eTax Mobile hoặc eTax Web tại etax.gdt.gov.vn — hệ thống tự sinh mẫu điền sẵn thông tin; (2) Website Tổng cục Thuế tại gdt.gov.vn mục 'Biểu mẫu'. Hộ kinh doanh dùng IAM POS hoặc IAM INVOICE có thể xuất file XML tờ khai trực tiếp từ phần mềm và nộp một lần lên eTax.

Hộ kinh doanh nộp tờ khai Quý 1/2026 trực tuyến qua cổng eTax tại địa chỉ etax.gdt.gov.vn hoặc ứng dụng eTax Mobile. Các bước thực hiện: (1) Đăng nhập bằng tài khoản MST và mật khẩu đã đăng ký; (2) Chọn 'Kê khai thuế' → 'Tờ khai thuế' → chọn Mẫu 01/CNKD; (3) Điền doanh thu thực tế phát sinh trong Quý 1/2026 (tháng 1, 2, 3); (4) Hệ thống tự tính số thuế phải nộp theo tỷ lệ ngành nghề; (5) Ký điện tử bằng chữ ký số USB Token hoặc chữ ký số trên app; (6) Nhấn 'Gửi' và lưu biên lai nộp tờ khai. Thời gian xử lý thường trong vòng 15 phút trong giờ hành chính.

Doanh thu Quý 1/2026 để kê khai thuế là tổng doanh thu phát sinh từ ngày 1/1/2026 đến 31/3/2026, bao gồm: (1) Toàn bộ giá trị hàng hóa/dịch vụ đã bán và xuất hóa đơn trong quý, kể cả hóa đơn chưa thu tiền; (2) Doanh thu từ bán hàng không xuất hóa đơn (nếu có) — vẫn phải kê khai; (3) Các khoản thu nhập khác phát sinh từ hoạt động kinh doanh. Không được trừ các chi phí vì thuế tính trên doanh thu (theo Thông tư 40/2021/TT-BTC). Lưu ý: doanh thu ghi nhận theo thời điểm hoàn thành giao hàng/dịch vụ, không phải thời điểm thu tiền.

Hộ kinh doanh có thể nộp tiền thuế Quý 1/2026 qua các kênh: (1) Nộp trực tuyến qua eTax — liên kết tài khoản ngân hàng và chuyển khoản ngay sau khi nộp tờ khai; (2) Nộp qua ngân hàng thương mại liên kết với Kho bạc Nhà nước (Vietcombank, VietinBank, BIDV, Agribank, MB, Techcombank và hơn 50 ngân hàng khác); (3) Nộp tại Kho bạc Nhà nước cấp huyện bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản. Nội dung chuyển khoản cần ghi đúng: 'Nộp thuế GTGT+TNCN Q1/2026, MST [mã số thuế]'. Hạn nộp tiền thuế trùng với hạn nộp tờ khai: ngày 30/4/2026.

Có, hộ kinh doanh vẫn phải nộp tờ khai thuế Quý 1/2026 dù không phát sinh doanh thu, gọi là 'tờ khai doanh thu bằng 0' (tờ khai nil). Không nộp tờ khai dù doanh thu bằng 0 vẫn bị xem là vi phạm nghĩa vụ kê khai và có thể bị phạt từ 2.000.000 đến 5.000.000 đồng theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Trường hợp tạm ngừng kinh doanh: cần thực hiện thủ tục đăng ký tạm ngừng với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế trước khi ngừng — khi đó mới được miễn nghĩa vụ nộp tờ khai trong thời gian tạm ngừng.

Mức phạt nộp muộn tờ khai thuế theo Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP: (1) Chậm 1–5 ngày và có tình tiết giảm nhẹ: phạt cảnh cáo; (2) Chậm 1–30 ngày: phạt từ 2.000.000 đến 5.000.000 đồng; (3) Chậm 31–60 ngày: phạt từ 5.000.000 đến 8.000.000 đồng; (4) Chậm trên 90 ngày mà không phát sinh thuế: phạt từ 8.000.000 đến 15.000.000 đồng. Ngoài ra, chậm nộp tiền thuế còn tính thêm 0,03%/ngày trên số tiền thuế. Cách giảm phạt: chủ động tự nguyện nộp trước khi bị phát hiện (giảm 50% mức phạt theo quy định tình tiết giảm nhẹ), kèm giải trình lý do bất khả kháng nếu có.