Câu Hỏi Thường Gặp

Theo Điều 5 và Điều 7 Thông tư 58/2026/TT-BTC, DNSN nộp thuế GTGT và TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu sử dụng bộ sổ kế toán đơn giản nhất, gồm: (1) Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (S3a-DNSN) – ghi nhận toàn bộ doanh thu phát sinh; (2) Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT (S3b-DNSN) – theo dõi thuế GTGT đầu ra. Nếu phát sinh nghĩa vụ về tài sản cố định, hàng tồn kho hay công nợ, doanh nghiệp có thể mở thêm sổ chi tiết tương ứng theo Điều 9 Thông tư 58/2026. Phần mềm IAM tự động tạo và điền đúng mẫu sổ theo loại hình thuế của từng doanh nghiệp.

Theo Điều 7 và Điều 8 Thông tư 58/2026/TT-BTC, DNSN nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và/hoặc nộp TNDN trên thu nhập chịu thuế phải sử dụng bộ sổ đầy đủ hơn, gồm: S2b-DNSN (Sổ chi tiết doanh thu, chi phí), S2c-DNSN (Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa), S2d-DNSN (Sổ chi tiết tiền), S3b-DNSN (Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT). Ngoài ra, nếu có tài sản cố định: thêm S4b-DNSN; nếu theo dõi vốn chủ sở hữu: thêm S4d-DNSN. Bộ sổ này phức tạp hơn nhưng cung cấp thông tin quản trị đầy đủ và chi tiết hơn.

Về nguyên tắc, DNSN phải sử dụng các mẫu sổ được ban hành kèm theo Thông tư 58/2026/TT-BTC hoặc mẫu sổ do phần mềm kế toán tạo ra đảm bảo đủ các chỉ tiêu thông tin theo quy định. Theo Điều 25 Luật Kế toán 2015, đơn vị kế toán được tự thiết kế biểu mẫu sổ kế toán ngoài danh mục bắt buộc nhưng không được thay đổi biểu mẫu sổ kế toán bắt buộc. Thực tế, các phần mềm kế toán như IAM đã tích hợp đầy đủ các mẫu S1-DNSN, S2b-DNSN, S2c-DNSN, S2d-DNSN, S3a-DNSN, S3b-DNSN, S4b-DNSN, S4d-DNSN theo đúng chuẩn Thông tư, giúp doanh nghiệp xuất sổ đúng mẫu chỉ với vài thao tác.

Không bắt buộc trong trường hợp cơ bản. Theo Điều 5 Thông tư 58/2026/TT-BTC, DNSN nộp thuế GTGT và TNDN theo tỷ lệ % doanh thu chỉ bắt buộc theo dõi doanh thu qua Sổ S3a-DNSN (hoặc S1-DNSN) và nghĩa vụ thuế GTGT qua S3b-DNSN. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp có tài sản cố định, hàng tồn kho đáng kể hoặc có yêu cầu quản lý nội bộ, doanh nghiệp có thể và nên mở thêm các sổ chi tiết tương ứng theo Điều 9 Thông tư 58/2026 để phục vụ quản trị. Việc lựa chọn mở thêm sổ là quyền của doanh nghiệp, không phải nghĩa vụ bắt buộc trong trường hợp này.

Theo quy định tại Thông tư 58/2026/TT-BTC, Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau ngày 01/7/2026. Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp siêu nhỏ có năm tài chính trùng năm dương lịch (01/01 – 31/12), thì năm tài chính 2026 sẽ là năm đầu tiên áp dụng Thông tư mới – cụ thể là từ tháng 7/2026 hoặc muộn nhất từ ngày 01/01/2027 tùy cách doanh nghiệp bố trí. Các doanh nghiệp cần chuyển đổi số dư tài khoản cũ sang sổ kế toán mới theo hướng dẫn tại Điều 11 Thông tư 58/2026 trước khi bắt đầu ghi sổ theo chế độ mới.

Theo Điều 2 khoản 1 Thông tư 58/2026/TT-BTC, tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ (DNSN) thực hiện theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cụ thể: trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản và công nghiệp, xây dựng: không quá 10 lao động và doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng; trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ: không quá 10 lao động và doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí lao động hoặc tiêu chí tài chính là đủ điều kiện.

Có. Doanh nghiệp siêu nhỏ thành lập mới từ ngày 01/7/2026 trở đi sẽ áp dụng trực tiếp Thông tư 58/2026/TT-BTC ngay từ khi bắt đầu hoạt động, không cần trải qua bước chuyển đổi từ Thông tư 132/2018 vì chưa có số dư tài khoản cũ để chuyển. Doanh nghiệp mới chỉ cần xác định phương pháp nộp thuế GTGT và TNDN để lựa chọn bộ sổ kế toán phù hợp theo Điều 5, 6, 7 hoặc 8 Thông tư 58/2026. Doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu muốn. IAM hỗ trợ tư vấn thiết lập hệ thống kế toán ngay từ đầu cho DNSN mới thành lập.

Có. Theo Điều 2 khoản 3 Thông tư 58/2026/TT-BTC, doanh nghiệp siêu nhỏ được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (hiện hành là Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014) nếu phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của đơn vị. Tuy nhiên, một khi đã lựa chọn, doanh nghiệp phải áp dụng nhất quán trong toàn bộ năm tài chính đó và chỉ được thay đổi vào ngày bắt đầu kỳ kế toán năm tiếp theo. Việc lựa chọn linh hoạt này giúp DNSN có hướng mở rộng quy mô mà không phải lo ngại thay đổi đột ngột về hệ thống kế toán.

Không phải chuyển ngay. Theo Điều 2 khoản 2 Thông tư 58/2026/TT-BTC, trường hợp trong năm tài chính DNSN có thay đổi về tiêu chí dẫn đến không còn thuộc đối tượng áp dụng, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục áp dụng Thông tư 58/2026 cho đến hết năm tài chính hiện tại. Từ năm tài chính kế tiếp, doanh nghiệp mới bắt buộc chuyển sang chế độ kế toán phù hợp với quy mô mới. Nguyên tắc tương tự áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã chọn theo Thông tư này. Quy định này đảm bảo tính ổn định và liên tục của hệ thống sổ sách trong một kỳ kế toán.

Có, nhưng là tự nguyện. Theo Điều 2 khoản 2 Thông tư 58/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu thì được lựa chọn áp dụng Thông tư này để thực hiện công tác kế toán. Đây là cơ hội để các hộ kinh doanh làm quen với chuẩn mực kế toán doanh nghiệp, đặc biệt những hộ đang cân nhắc chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp siêu nhỏ. Nếu đã lựa chọn, hộ kinh doanh phải áp dụng nhất quán trong cả năm tài chính và chỉ thay đổi vào năm tài chính tiếp theo. IAM hỗ trợ tư vấn và cung cấp phần mềm cho cả hộ kinh doanh lẫn doanh nghiệp siêu nhỏ.