Quy định mới về truy xuất nguồn gốc hàng hóa từ 01/7/2026: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Từ ngày 01/7/2026, Bộ Công Thương sẽ chính thức áp dụng quy định mới liên quan đến công tác truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao tính minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trước làn sóng hàng giả, hàng nhái ngày càng tinh vi.

Sự thay đổi này không chỉ tác động mạnh mẽ đến các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu mà còn thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng Việt Nam.

1. Những điểm cốt lõi trong quy định mới của Bộ Công Thương

Quy định mới hướng tới việc đồng bộ hóa dữ liệu và số hóa quy trình quản lý. Dưới đây là những điểm nhấn quan trọng nhất:

• Bắt buộc áp dụng hệ thống mã số, mã vạch tiêu chuẩn: Hàng hóa lưu thông trên thị trường thuộc quản lý của Bộ Công Thương phải sở hữu mã định danh hợp chuẩn, kết nối trực tiếp với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.
• Minh bạch chuỗi cung ứng "từ gốc đến ngọn": Doanh nghiệp phải cập nhật đầy đủ thông tin từ nguyên liệu đầu vào, quá trình sản xuất, đóng gói, vận chuyển cho đến nhà phân phối cuối cùng.
• Chuẩn hóa thông tin hiển thị: Các thông tin truy xuất bằng mã QR hoặc tem điện tử phải hiển thị rõ ràng, không được mập mờ, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra bằng điện thoại thông minh.

2. Tác động của quy định mới đối với các bên

Sự thay đổi này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đối với doanh nghiệp: Bước đệm để chuyên nghiệp hóa

Ban đầu, doanh nghiệp có thể gặp chút áp lực về chi phí đầu tư công nghệ và chuẩn hóa quy trình. Tuy nhiên, về lâu dài, đây là cơ hội vàng để:

• Khẳng định uy tín thương hiệu và chất lượng sản phẩm.
• Tối ưu hóa quản lý nội bộ và kiểm soát rủi ro trong chuỗi cung ứng.
• Mở rộng cánh cửa xuất khẩu sang các thị trường khó tính (như EU, Mỹ, Nhật Bản) vốn cực kỳ khắt khe về nguồn gốc hàng hóa.

Đối với người tiêu dùng: Quyền được biết, quyền được an tâm

Người tiêu dùng sẽ không còn phải mua hàng dựa trên "niềm tin mù quáng". Chỉ với một thao tác quét mã đơn giản, họ có thể biết rõ:

3. Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì trước giờ G?

Để không bị động và tránh các chế tài xử phạt khi quy định chính thức có hiệu lực vào tháng 7/2026, các doanh nghiệp cần chủ động thực hiện ngay các bước sau:

[Đánh giá quy trình hiện tại] ──> [Số hóa dữ liệu sản xuất] ──> [Áp dụng giải pháp QR/Tem truy xuất] ──> [Kết nối Cổng thông tin Quốc gia]

1. Rà soát lại chuỗi cung ứng: Xác định rõ các mắt xích cung ứng từ nhà cung cấp nguyên liệu đến các đại lý phân phối.
2. Ứng dụng công nghệ: Đầu tư hoặc hợp tác với các đơn vị cung cấp giải pháp phần mềm truy xuất nguồn gốc (Block-chain, QR code động...).
3. Đăng ký mã số mã vạch hợp pháp: Tuyệt đối không sử dụng các loại mã "tự chế" không theo tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế.