TỪ 01/7/2026: HÀNG LOẠT QUYỀN LỢI BHXH, BHYT TĂNG THEO MỨC LƯƠNG CƠ SỞ MỚI

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở sẽ chính thức được điều chỉnh tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng (theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP). Sự thay đổi này không chỉ mang lại niềm vui về thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức mà còn kéo theo sự gia tăng của hàng loạt quyền lợi liên quan đến Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bảo hiểm y tế (BHYT).

Để giúp bạn chủ động nắm bắt và bảo vệ quyền lợi của mình, bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết những thay đổi quan trọng nhất áp dụng từ mốc thời gian này.

1. Quyền lợi Bảo hiểm y tế (BHYT) thay đổi thế nào?

Do mức đóng và mức hưởng BHYT của một số nhóm đối tượng được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) của mức lương cơ sở, nên khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng, các chính sách sau sẽ thay đổi:

• Mức đóng BHYT hộ gia đình: Người thứ nhất trong hộ gia đình sẽ đóng mức 4,5% lương cơ sở mới, tương đương 113.850 đồng/tháng. Các thành viên tiếp theo sẽ được giảm trừ mức đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% và 40% của người thứ nhất.
• Tăng ngưỡng được thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh: Trước đây, bạn được miễn chi phí đồng chi trả nếu hóa đơn dưới 351.000 đồng. Từ ngày 01/7/2026, ngưỡng này (tương đương 15% lương cơ sở) sẽ tăng lên 379.500 đồng. Nếu chi phí một lần đi khám của bạn thấp hơn mức này, bạn sẽ được BHYT chi trả toàn bộ.
• Thay đổi giới hạn miễn cùng chi trả (BHYT 5 năm liên tục): Người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục trở lên sẽ được hưởng quyền lợi miễn cùng chi trả nếu số tiền đồng chi trả trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở. Mức giới hạn mới này sẽ tăng lên thành 15,18 triệu đồng.

Ví dụ thực tế: Chị Lan tham gia BHYT hộ gia đình liên tục 5 năm. Trong năm 2026, chị đi điều trị nội trú và số tiền cùng chi trả (phần 20% chị phải tự thanh toán) tích lũy đạt 16 triệu đồng. Vì số tiền này đã vượt quá hạn mức mới là 15,18 triệu đồng, chị Lan sẽ được cơ quan BHXH cấp giấy chứng nhận không cùng chi trả và được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh đúng tuyến cho đến hết năm.

2. Quyền lợi Bảo hiểm xã hội (BHXH) tăng mạnh

Theo Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn hiện hành, nhiều khoản trợ cấp ngắn hạn và dài hạn tính theo lương cơ sở cũng đồng loạt tăng lên:

• Trợ cấp thai sản một lần (khi sinh con hoặc nhận con nuôi): Tăng từ mức cũ 4,68 triệu đồng lên mức mới 5,06 triệu đồng/con (tương đương 2 lần lương cơ sở).
• Trợ cấp mai táng: Tăng từ 23,4 triệu đồng lên mức 25,3 triệu đồng (bằng 10 lần mức lương cơ sở mới).
• Trợ cấp tuất một lần: Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, khoản trợ cấp này sẽ được điều chỉnh tăng lên tương ứng là 50,6 triệu đồng (bằng 20 tháng lương cơ sở) hoặc 101,2 triệu đồng (bằng 40 tháng lương cơ sở).

3. Lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng tăng thêm 8%

Đây là chính sách an sinh xã hội mang tính nhân văn lớn, tác động trực tiếp đến hàng triệu người cao tuổi và người nghỉ hưu. Căn cứ theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8% so với mức hưởng của tháng 6/2026.

Ví dụ thực tế: Ông An đang nhận mức lương hưu là 5.000.000 đồng/tháng vào tháng 6/2026. Đến kỳ nhận lương tháng 7/2026, mức lương hưu mới của ông sẽ là 5.400.000 đồng/tháng (tăng thêm 400.000 đồng).

Mức tăng này được các chuyên gia đánh giá là khá cao, giúp hỗ trợ người về hưu bù đắp trượt giá (CPI) và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

4. Lời khuyên từ Luật sư: Người dân cần lưu ý gì?

Để bảo đảm quyền lợi tối đa và không bỏ lỡ các chính sách mới, bạn cần chủ động thực hiện các việc sau:

• Cập nhật mức đóng BHYT hộ gia đình: Nếu đến hạn gia hạn thẻ BHYT từ tháng 7/2026, bạn cần chuẩn bị tài chính theo mức đóng mới để tránh làm gián đoạn thời gian tham gia BHYT liên tục.
• Người hưởng lương hưu không cần làm thủ tục: Hệ thống của cơ quan BHXH sẽ tự động cập nhật mức tăng lương hưu 8% vào tài khoản hoặc thẻ chi trả của bạn. Nếu qua tháng 7/2026 chưa nhận được mức mới, hãy liên hệ cơ quan BHXH gần nhất để được hỗ trợ.
• Lưu ý thời điểm sinh con đối với chế độ thai sản: Mức trợ cấp thai sản một lần được tính tại thời điểm sinh con chứ không tính tại thời điểm nộp hồ sơ. Do đó, lao động nữ sinh con từ ngày 01/7/2026 trở đi mới được áp dụng mức trợ cấp mới là 5,06 triệu đồng.
• Giữ gìn hóa đơn khám chữa bệnh: Hãy lưu giữ cẩn thận các biên lai, hóa đơn đồng chi trả khi đi viện để làm căn cứ xét hưởng chế độ miễn cùng chi trả (BHYT 5 năm liên tục).

5. Giải đáp nhanh một số câu hỏi thường gặp

• Câu hỏi 1: Tôi sinh con vào tháng 5/2026 nhưng sang tháng 8/2026 mới nộp hồ sơ thai sản thì có được nhận mức trợ cấp 5,06 triệu đồng không?
  • Trả lời: Rất tiếc là không. Vì thời điểm bạn sinh con là tháng 5/2026 (lúc này lương cơ sở vẫn là 2,34 triệu đồng), nên mức trợ cấp một lần của bạn vẫn tính theo mốc cũ là 4,68 triệu đồng.
• Câu hỏi 2: Mức đóng BHYT cụ thể cho từng thành viên trong gia đình từ 01/7/2026 là bao nhiêu?
  • Trả lời: Mức đóng được tính theo tháng như sau: Người thứ nhất đóng 113.850 đồng; Người thứ hai đóng 79.695 đồng (70%); Người thứ ba đóng 68.310 đồng (60%); Người thứ tư đóng 56.925 đồng (50%); Từ người thứ năm trở đi đóng 45.540 đồng (40%).