Câu Hỏi Thường Gặp

Từ kỳ tính thuế năm 2026, thuế TNCN từ cổ tức nhận bằng tiền mặt (tiền mặt hoặc chuyển khoản) vẫn áp dụng mức thuế suất 5% trên tổng cổ tức nhận được. Đây là thu nhập từ đầu tư vốn. Đơn vị trả cổ tức có trách nhiệm khấu trừ 5% và nộp thay cho cá nhân. Lưu ý các trường hợp đặc biệt: Cổ tức nhận bằng cổ phiếu: chưa phải nộp thuế khi nhận, chỉ chịu thuế khi bán cổ phiếu đó; Lãi tiền gửi ngân hàng: theo quy định hiện hành, miễn thuế TNCN; Thu nhập từ trái phiếu chính phủ: miễn thuế TNCN. Doanh nghiệp trả cổ tức phải lập danh sách cổ đông, số cổ tức trả và thuế đã khấu trừ để kê khai với cơ quan thuế.

Theo Điều 7 và các điều liên quan của Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, chuyển nhượng chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ) vẫn áp dụng mức thuế suất 0,1% trên giá trị từng lần chuyển nhượng (không phân biệt lãi hay lỗ). Điểm mới: Luật 109/2025/QH15 phân loại chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần (kể cả chưa niêm yết) đều là chuyển nhượng chứng khoán, áp dụng thuế suất 0,1% thống nhất. Đây là điểm rõ ràng hơn so với trước. Bên mua hoặc sàn giao dịch thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay. Cá nhân cũng có thể tự kê khai nếu giao dịch ngoài sàn. Nghị định hướng dẫn chi tiết đang được Bộ Tài chính xây dựng.

Để yêu cầu hoàn thuế TNCN nộp thừa: Bước 1: Hoàn thành hồ sơ quyết toán thuế TNCN (tờ khai mẫu 02/QTT-TNCN cho cá nhân hoặc 05/QTT-TNCN cho doanh nghiệp). Bước 2: Xác định số thuế nộp thừa (số thuế đã khấu trừ/nộp > số thuế phải nộp theo quyết toán). Bước 3: Nộp hồ sơ quyết toán qua hệ thống thuedientu.gdt.gov.vn hoặc eTax Mobile. Bước 4: Cơ quan thuế xử lý trong vòng 6 ngày làm việc với hoàn thuế rủi ro thấp, 40 ngày với hoàn thuế rủi ro cao. Hoàn thuế có thể thực hiện theo hai cách: (1) Chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản ngân hàng đã đăng ký; (2) Bù trừ vào nghĩa vụ thuế kỳ sau. Cá nhân cần đăng ký tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế để nhận hoàn thuế nhanh.

Có. Theo Luật Thuế TNCN 2025, khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và khuyến học được giảm trừ trước khi tính thu nhập tính thuế TNCN. Điều kiện: (1) Đóng góp phải thực hiện qua các tổ chức được pháp luật công nhận (quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học được Nhà nước cấp phép); (2) Có biên lai hoặc chứng từ hợp lệ từ tổ chức nhận tiền; (3) Không có giới hạn mức trần cụ thể (được trừ theo số thực tế đóng góp). Khoản giảm trừ này do cá nhân tự kê khai khi quyết toán thuế TNCN cuối năm. Doanh nghiệp trích lương thay mặt nhân viên đóng góp từ thiện cần lưu ý hỗ trợ cấp chứng từ để nhân viên được giảm trừ.

Có. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương từ hai nơi trở lên trong năm 2026 phải tự thực hiện quyết toán thuế TNCN trực tiếp với cơ quan thuế (trừ trường hợp tổng thu nhập không vượt ngưỡng phải nộp thuế). Quy trình: (1) Thu thập chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử từ tất cả nơi làm việc/chi trả thu nhập; (2) Kê khai tổng hợp thu nhập và quyết toán trên cổng thuế điện tử (eTax Mobile hoặc thuedientu.gdt.gov.vn); (3) Nộp hồ sơ trước ngày 04/05/2027 (nếu là 30/4 trùng ngày lễ). Lưu ý: nếu có thuế nộp thừa, cá nhân sẽ được hoàn thuế sau khi quyết toán; nếu nộp thiếu phải nộp bổ sung cộng tiền chậm nộp.

Theo Luật Thuế TNCN 2025, các khoản được giảm trừ trước khi tính thu nhập tính thuế bao gồm: (1) Bảo hiểm nhân thọ: phần phí đóng vào bảo hiểm nhân thọ được giảm trừ tối đa theo mức do Chính phủ quy định trong Nghị định hướng dẫn (dự kiến tối đa khoảng 3 triệu đồng/tháng); (2) Bảo hiểm hưu trí tự nguyện: phần đóng vào quỹ hưu trí tự nguyện, bảo hiểm hưu trí bổ sung theo Luật BHXH được giảm trừ trong hạn mức quy định (dự kiến tối đa khoảng 1 triệu đồng/tháng); (3) Bảo hiểm bắt buộc (BHXH, BHYT, BHTN): được trừ toàn bộ theo tỷ lệ quy định (khoảng 10,5% đối với người lao động). Mức giảm trừ cụ thể sẽ được Chính phủ quy định chi tiết trong Nghị định hướng dẫn – doanh nghiệp cần theo dõi để cập nhật.

Từ năm 2026, thu nhập từ cho thuê bất động sản được tính thuế TNCN theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu (không áp dụng phương pháp theo thu nhập như hộ kinh doanh). Cụ thể: Doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở lên: chịu thuế GTGT (5%) và thuế TNCN (5%) trên tổng tiền thuê. Nếu doanh thu cho thuê từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng/năm: theo quy định về GTGT vẫn chịu thuế GTGT 5% nhưng được miễn thuế TNCN (do không phải là thu nhập từ kinh doanh được điều chỉnh bởi ngưỡng 500 triệu). Lưu ý: thu nhập cho thuê bất động sản được tách biệt khỏi quy định ngưỡng 500 triệu của hộ kinh doanh. Thuế được tính và kê khai theo từng kỳ hoặc theo hợp đồng thuê.

Theo quy định hiện hành, thời hạn để cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN (tự quyết toán) với cơ quan thuế là chậm nhất ngày 30 tháng 4 của năm tiếp theo. Cụ thể: Quyết toán thuế TNCN năm 2026 phải hoàn thành trước ngày 30/04/2027 (nếu ngày này là ngày lễ/nghỉ, thì gia hạn đến ngày làm việc tiếp theo). Hình thức nộp: trực tuyến qua ứng dụng eTax Mobile (cá nhân) hoặc thuedientu.gdt.gov.vn (doanh nghiệp). Cá nhân đủ điều kiện hoàn thuế nên ưu tiên nộp sớm để nhận hoàn thuế nhanh hơn. Lưu ý: cá nhân chỉ có một nguồn thu nhập và đã ủy quyền cho doanh nghiệp quyết toán thay thì không cần tự nộp.

Theo Luật Thuế TNCN 2025, thu nhập từ lãi tiền cho vay là thu nhập từ đầu tư vốn và chịu thuế TNCN 5% trên số lãi nhận được. Điều này áp dụng cho: cho vay cá nhân lấy lãi (dù là cho bạn bè hay người thân nhưng có thỏa thuận lãi suất); cho vay thông qua các nền tảng P2P lending. Tuy nhiên, trên thực tế nhiều khoản cho vay cá nhân không có hợp đồng chứng minh lãi suất nên khó kiểm soát. Từ 2026, với việc tăng cường quản lý dữ liệu giao dịch tài chính, các khoản cho vay có lãi qua ngân hàng có thể bị nhận diện và yêu cầu kê khai. Người nhận lãi có trách nhiệm tự kê khai và nộp thuế TNCN đối với khoản thu nhập này, dù bên trả lãi không tự động khấu trừ.

Doanh nghiệp không bắt buộc phải tự thu thập chứng từ y tế/giáo dục cho nhân viên, nhưng có trách nhiệm thông báo và hướng dẫn nhân viên về quyền lợi này. Quy trình thực tế: (1) Nhân viên chủ động thu thập hóa đơn y tế, học phí trong năm; (2) Đến cuối năm, nhân viên tổng hợp chứng từ và kê khai giảm trừ trong hồ sơ quyết toán thuế TNCN (tự quyết toán hoặc ủy quyền doanh nghiệp); (3) Doanh nghiệp có thể hỗ trợ nhân viên bằng cách xây dựng mẫu kê khai nội bộ để thu thập thông tin giảm trừ từ nhân viên trước khi quyết toán thuế. Lưu ý: quy định này đang chờ Nghị định hướng dẫn chi tiết của Chính phủ – doanh nghiệp nên theo dõi cập nhật từ Tổng cục Thuế và trang hesinhthaiiam.com để áp dụng đúng.