Câu Hỏi Thường Gặp

Theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Luật Kế toán 2015, thời hạn lưu trữ hóa đơn điện tử: (1) Hóa đơn điện tử: Lưu trữ tối thiểu 10 năm đối với hóa đơn liên quan đến tài sản cố định; 5 năm với hóa đơn hàng hóa, dịch vụ thông thường; (2) Hình thức lưu trữ: Lưu trữ điện tử trên hệ thống máy tính; đảm bảo khả năng tra cứu nguyên vẹn theo từng hóa đơn; (3) Không được xóa hoặc sửa: Hóa đơn đã lập và gửi đi có giá trị pháp lý; chỉ được hủy/thay thế theo đúng quy trình và phải ghi nhận hóa đơn điều chỉnh; (4) Lưu ý ngành xây dựng: Hóa đơn gắn với tài sản cố định như máy móc, xe thi công cần lưu đủ 10 năm; hóa đơn mua vật tư thi công lưu ít nhất 5 năm để đối phó với thanh tra thuế; (5) Xuất trình hóa đơn điện tử khi cơ quan thuế yêu cầu trong vòng 24 giờ. IAM INVOICE lưu trữ hóa đơn điện tử trên hệ thống đám mây, đảm bảo tra cứu bất kỳ lúc nào.

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Nghị định 01/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp xây dựng có nghĩa vụ: (1) Công bố thông tin định kỳ: Công bố thông tin đăng ký doanh nghiệp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp (dangkykinhdoanh.gov.vn); (2) Cập nhật thay đổi trong 10 ngày: Thay đổi địa chỉ trụ sở, người đại diện pháp luật, vốn điều lệ, ngành nghề kinh doanh, thành viên/cổ đông phải đăng ký thay đổi với Sở KH&ĐT; (3) Báo cáo tài chính: Nộp BCTC năm tại Sở KH&ĐT (qua hệ thống điện tử); (4) Công ty đại chúng: Nếu công ty xây dựng có trên 100 cổ đông, phải công bố thêm thông tin theo Luật Chứng khoán; (5) Phạt vi phạm: Không cập nhật thay đổi đúng hạn bị phạt từ 10–20 triệu đồng; (6) Tháng 5/2026: Kiểm tra thông tin đăng ký doanh nghiệp còn đúng và cập nhật không. IAM hỗ trợ thủ tục thay đổi đăng ký doanh nghiệp trực tuyến.

Theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020 (Nghị định 08/2022/NĐ-CP), dự án xây dựng có thể phải thực hiện Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc Giấy phép môi trường (GPMT): (1) Đối tượng lập ĐTM: Dự án đầu tư nhóm I (dự án khai thác khoáng sản, cảng lớn, khu công nghiệp, xây dựng quy mô lớn theo danh mục Phụ lục III Nghị định 08/2022); (2) Đăng ký môi trường: Áp dụng với dự án quy mô nhỏ (thay thế cam kết BVMT cũ); nộp tại UBND cấp xã/huyện; (3) Giấy phép môi trường (GPMT): Bắt buộc với dự án có phát sinh chất thải, xả thải ra môi trường từ mức quy định; nộp tại Sở TN&MT hoặc Bộ TN&MT; (4) Lưu ý tháng 5/2026: Các dự án thi công đất, đào móng cần kiểm tra yêu cầu bụi, tiếng ồn và xử lý nước thải theo GPMT đã cấp; (5) Vi phạm BVMT trên công trường bị phạt từ 10–500 triệu đồng và đình chỉ thi công. IAM tư vấn quy trình xin GPMT và đăng ký môi trường.

Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, hợp đồng xây dựng không bắt buộc công chứng, nhưng cần lưu ý: (1) Hợp đồng xây dựng thông thường: Không cần công chứng; chỉ cần có đầy đủ thông tin pháp lý, ký tên đóng dấu đúng thẩm quyền; (2) Hợp đồng có điều khoản chuyển nhượng đất: Bắt buộc công chứng theo Luật Đất đai và Luật Kinh doanh BĐS; (3) Giá trị lớn: Khuyến nghị công chứng để tăng giá trị pháp lý khi có tranh chấp; (4) Hợp đồng điện tử: Ký bằng chữ ký số có giá trị pháp lý tương đương hợp đồng giấy theo Luật Giao dịch điện tử 2023; (5) Hợp đồng dự án công: Sau đấu thầu phải ký hợp đồng theo đúng mẫu Nghị định 37/2015/NĐ-CP về hợp đồng xây dựng; (6) Đăng ký hợp đồng với cơ quan thuế: Chỉ cần khi nộp hồ sơ thuế nhà thầu nước ngoài. IAM cung cấp chữ ký số để ký hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý.

Dự án xây dựng sử dụng vốn ODA được hưởng ưu đãi thuế đặc biệt theo Nghị định 114/2021/NĐ-CP về quản lý ODA: (1) Miễn thuế nhập khẩu: Hàng hóa, thiết bị, vật tư nhập khẩu trực tiếp phục vụ dự án ODA được miễn thuế nhập khẩu; (2) Miễn thuế GTGT nhập khẩu: Hàng hóa nhập khẩu cho dự án ODA không vay lại; (3) Hoàn thuế GTGT trong nước: Nhà thầu thi công dự án ODA được hoàn thuế GTGT đầu vào đã nộp; (4) Không chịu thuế TNDN: Thu nhập từ thực hiện dự án ODA của nhà thầu trong nhiều trường hợp; (5) Thủ tục hoàn thuế: Nộp hồ sơ tại Chi cục Thuế kèm chứng từ chứng minh dự án ODA; (6) Lưu ý: Chỉ nhà thầu trực tiếp được chủ dự án ODA chỉ định/lựa chọn mới hưởng ưu đãi; nhà thầu phụ thông thường không hưởng trực tiếp. IAM tư vấn quy trình hoàn thuế cho dự án ODA.

Thủ tục thẩm duyệt và nghiệm thu phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho công trình xây dựng: (1) Thẩm duyệt thiết kế PCCC: Nộp hồ sơ thiết kế tại Cảnh sát PCCC – Công an tỉnh/thành phố trước khi khởi công (với công trình thuộc danh mục phải thẩm duyệt theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP); (2) Hồ sơ thẩm duyệt gồm: Đơn đề nghị; Bản vẽ thiết kế PCCC; Bản tính tải trọng cháy; Thuyết minh thiết kế; (3) Thời gian: 15–30 ngày làm việc tùy quy mô công trình; (4) Nghiệm thu PCCC: Sau khi hoàn thành thi công hệ thống PCCC, trước khi đưa vào sử dụng; không có nghiệm thu PCCC không được cấp phép sử dụng công trình; (5) Chi phí: Phí thẩm duyệt theo Thông tư của Bộ Công an; (6) Tháng 5/2026 là thời điểm dễ xảy ra sự cố điện – cần kiểm tra hệ thống PCCC tạm thời tại công trường. IAM hỗ trợ nộp hồ sơ PCCC trực tuyến.

Theo Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH, các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trong xây dựng (cần trục tháp, thang máy xây dựng, nồi hơi, bình áp lực, máy vận thăng...) phải: (1) Khai báo trước khi sử dụng: Gửi hồ sơ khai báo đến Sở LĐTBXH tỉnh nơi đặt máy; (2) Hồ sơ khai báo gồm: Phiếu khai báo (theo mẫu của Cục An toàn lao động); lý lịch máy; kết quả kiểm định; (3) Kiểm định định kỳ: Cần trục tháp: 12 tháng/lần; nồi hơi: 24–36 tháng/lần; bình áp lực: 24 tháng/lần; thực hiện tại đơn vị kiểm định được Bộ LĐTBXH chỉ định; (4) Không sử dụng thiết bị chưa kiểm định: Phạt từ 10–15 triệu đồng và đình chỉ sử dụng; (5) Lưu ý cần trục tháp: Mỗi lần di chuyển đến vị trí mới phải khai báo lại và kiểm định lại. IAM tư vấn quy trình khai báo và kiểm định thiết bị xây dựng.

Công nhân xây dựng cần hoàn thành các yêu cầu về huấn luyện an toàn lao động theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP và Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH: (1) Nhóm 3 – Công nhân trực tiếp thi công: Huấn luyện ít nhất 16 giờ/lần; định kỳ 2 năm/lần; (2) Nhóm 1 – Người quản lý, chỉ huy công trường: Huấn luyện ít nhất 16 giờ lý thuyết; có thẻ an toàn lao động; (3) Nhóm 2 – Cán bộ an toàn: Huấn luyện 48 giờ; (4) Nhóm 4 – Người vận hành thiết bị (cần trục, máy vận thăng): Phải có chứng chỉ vận hành riêng do đơn vị kiểm định cấp; (5) Không được đưa lên công trường người chưa qua huấn luyện ATLĐ; phạt doanh nghiệp từ 8–12 triệu đồng/vi phạm; (6) Đơn vị huấn luyện: Phải được Bộ hoặc Sở LĐTBXH chấp thuận. Kiểm tra chứng chỉ huấn luyện của toàn bộ nhân công trước khi vào tháng 5/2026.

Theo Điều 123–124 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) và Nghị định 06/2021/NĐ-CP: (1) Nghiệm thu công trình: Chủ đầu tư phải nghiệm thu trước khi đưa vào sử dụng, dù là công trình tư nhân; (2) Hồ sơ hoàn công: Bản vẽ hoàn công (as-built drawings); nhật ký thi công; kết quả thí nghiệm vật liệu; biên bản nghiệm thu từng công đoạn; (3) Cơ quan kiểm tra Nhà nước về CLCT: Với công trình cấp II trở lên, cơ quan nhà nước kiểm tra nghiệm thu trước khi đưa vào sử dụng; (4) Thông báo hoàn thành: Gửi đến Sở Xây dựng trong vòng 30 ngày sau khi hoàn thành; (5) Hồ sơ hoàn công lưu trữ: Tối thiểu bằng tuổi thọ công trình theo thiết kế; (6) Nhà ở riêng lẻ: Sau khi hoàn công, nộp hồ sơ đăng ký biến động nhà đất để cập nhật sổ hồng. IAM hỗ trợ số hóa hồ sơ hoàn công.

Trong hợp đồng xây dựng, các điều khoản về thuế cần lưu ý kỹ tháng 5/2026: (1) Giá hợp đồng đã bao gồm thuế chưa: Phải ghi rõ "giá chưa gồm VAT" hoặc "giá đã gồm VAT 10%" để tránh tranh chấp; (2) Thời điểm xuất hóa đơn: Quy định cụ thể theo tiến độ hay nghiệm thu – ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và nghĩa vụ thuế; (3) Điều chỉnh giá hợp đồng: Nếu giá vật liệu tăng cao, điều khoản trượt giá (escalation clause) phải rõ ràng về cách tính thuế trên phần điều chỉnh; (4) Thuế nhà thầu nước ngoài: Ai chịu trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế nhà thầu – thường là bên Việt Nam; (5) Hóa đơn điện tử: Quy định định dạng và thời hạn gửi hóa đơn điện tử; (6) Phạt vi phạm và thuế: Tiền phạt do vi phạm hợp đồng không phải chịu VAT nhưng vẫn là thu nhập chịu thuế TNDN. IAM tư vấn điều khoản thuế trong hợp đồng xây dựng.