Câu Hỏi Thường Gặp

Thủ tục thẩm duyệt và nghiệm thu phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho công trình xây dựng: (1) Thẩm duyệt thiết kế PCCC: Nộp hồ sơ thiết kế tại Cảnh sát PCCC – Công an tỉnh/thành phố trước khi khởi công (với công trình thuộc danh mục phải thẩm duyệt theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP); (2) Hồ sơ thẩm duyệt gồm: Đơn đề nghị; Bản vẽ thiết kế PCCC; Bản tính tải trọng cháy; Thuyết minh thiết kế; (3) Thời gian: 15–30 ngày làm việc tùy quy mô công trình; (4) Nghiệm thu PCCC: Sau khi hoàn thành thi công hệ thống PCCC, trước khi đưa vào sử dụng; không có nghiệm thu PCCC không được cấp phép sử dụng công trình; (5) Chi phí: Phí thẩm duyệt theo Thông tư của Bộ Công an; (6) Tháng 5/2026 là thời điểm dễ xảy ra sự cố điện – cần kiểm tra hệ thống PCCC tạm thời tại công trường. IAM hỗ trợ nộp hồ sơ PCCC trực tuyến.

Lệ phí môn bài (thuế môn bài) đối với doanh nghiệp xây dựng: (1) Kê khai lần đầu: Nộp tờ khai trong vòng 30 ngày từ ngày thành lập doanh nghiệp; (2) Không cần khai lại hàng năm: Nếu không thay đổi vốn điều lệ; (3) Hạn nộp tiền môn bài 2026: Chậm nhất 30/1/2026 (đã qua); doanh nghiệp thành lập từ tháng 5/2026: nộp lệ phí môn bài trong vòng 30 ngày thành lập; (4) Mức nộp: Vốn điều lệ >10 tỷ: 3.000.000 đồng/năm; Vốn ≤10 tỷ: 2.000.000 đồng/năm; Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh: 1.000.000 đồng/năm; (5) Lưu ý: Doanh nghiệp mới thành lập từ tháng 7 trở đi được giảm 50% lệ phí môn bài năm đầu; (6) Phạt: Nộp chậm bị phạt từ 1–5 triệu đồng. Nộp qua cổng eTax.gdt.gov.vn.

Thủ tục xin giấy phép xây dựng công trình dân dụng theo Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) và các Nghị định hướng dẫn: (1) Nộp hồ sơ tại: UBND cấp huyện (công trình cấp III, IV, nhà ở riêng lẻ); Sở Xây dựng tỉnh (công trình cấp I, II hoặc công trình có vốn đầu tư công); (2) Hồ sơ gồm: Đơn xin phép xây dựng; Bản vẽ thiết kế kỹ thuật được duyệt; Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất; Kết quả thẩm duyệt PCCC (nếu có); (3) Thời gian xử lý: 15 ngày làm việc với nhà ở riêng lẻ; 30 ngày làm việc với công trình không phải nhà ở; (4) Phí và lệ phí: Phí thẩm định và lệ phí cấp phép theo quy định từng tỉnh; (5) Trực tuyến: Nhiều tỉnh đã cho phép nộp hồ sơ xin phép xây dựng qua cổng dịch vụ công quốc gia hoặc cổng tỉnh. IAM hỗ trợ tư vấn hồ sơ pháp lý dự án xây dựng.

Theo Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH, các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn trong xây dựng (cần trục tháp, thang máy xây dựng, nồi hơi, bình áp lực, máy vận thăng...) phải: (1) Khai báo trước khi sử dụng: Gửi hồ sơ khai báo đến Sở LĐTBXH tỉnh nơi đặt máy; (2) Hồ sơ khai báo gồm: Phiếu khai báo (theo mẫu của Cục An toàn lao động); lý lịch máy; kết quả kiểm định; (3) Kiểm định định kỳ: Cần trục tháp: 12 tháng/lần; nồi hơi: 24–36 tháng/lần; bình áp lực: 24 tháng/lần; thực hiện tại đơn vị kiểm định được Bộ LĐTBXH chỉ định; (4) Không sử dụng thiết bị chưa kiểm định: Phạt từ 10–15 triệu đồng và đình chỉ sử dụng; (5) Lưu ý cần trục tháp: Mỗi lần di chuyển đến vị trí mới phải khai báo lại và kiểm định lại. IAM tư vấn quy trình khai báo và kiểm định thiết bị xây dựng.

Công nhân xây dựng cần hoàn thành các yêu cầu về huấn luyện an toàn lao động theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP và Thông tư 07/2016/TT-BLĐTBXH: (1) Nhóm 3 – Công nhân trực tiếp thi công: Huấn luyện ít nhất 16 giờ/lần; định kỳ 2 năm/lần; (2) Nhóm 1 – Người quản lý, chỉ huy công trường: Huấn luyện ít nhất 16 giờ lý thuyết; có thẻ an toàn lao động; (3) Nhóm 2 – Cán bộ an toàn: Huấn luyện 48 giờ; (4) Nhóm 4 – Người vận hành thiết bị (cần trục, máy vận thăng): Phải có chứng chỉ vận hành riêng do đơn vị kiểm định cấp; (5) Không được đưa lên công trường người chưa qua huấn luyện ATLĐ; phạt doanh nghiệp từ 8–12 triệu đồng/vi phạm; (6) Đơn vị huấn luyện: Phải được Bộ hoặc Sở LĐTBXH chấp thuận. Kiểm tra chứng chỉ huấn luyện của toàn bộ nhân công trước khi vào tháng 5/2026.

Theo Điều 12 Bộ luật Lao động 2019 và Thông tư 23/2014/TT-BLĐTBXH, doanh nghiệp xây dựng phải báo cáo tình hình sử dụng lao động: (1) Định kỳ 6 tháng và hàng năm: Báo cáo gửi đến Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện/quận nơi đặt trụ sở; (2) Nội dung báo cáo: Tổng số lao động, lao động nữ, lao động người khuyết tật, lao động người nước ngoài; thay đổi lao động trong kỳ; (3) Hạn nộp: 6 tháng đầu năm: trước 5/6/2026; cả năm: trước 5/12/2026; (4) Báo cáo trực tuyến: Nộp qua Cổng dịch vụ công tỉnh/thành phố hoặc gửi trực tiếp; (5) Doanh nghiệp có lao động nước ngoài nộp thêm báo cáo riêng. Lưu ý: Không nộp báo cáo đúng hạn bị phạt từ 1–3 triệu đồng.

Theo Bộ luật Lao động 2019 (Điều 93), doanh nghiệp xây dựng phải xây dựng thang bảng lương riêng: (1) Không cần đăng ký với cơ quan Nhà nước: Thang bảng lương hiện nay do doanh nghiệp tự xây dựng, không cần gửi đăng ký (đã bỏ quy định đăng ký từ 1/1/2021 theo BLLĐ 2019); (2) Nguyên tắc xây dựng: Mức lương thấp nhất trong thang bảng lương ≥ lương tối thiểu vùng; phải có ít nhất 2 bậc lương; chênh lệch giữa 2 bậc liền kề ≥ 5%; (3) Công bố nội bộ: Phải công bố cho người lao động biết và đăng ký nội quy lao động với cơ quan LĐTBXH; (4) Căn cứ tính BHXH: Tiền lương ghi trong HĐLĐ (theo thang bảng lương) là căn cứ đóng BHXH – không được ghi thấp hơn thực tế; (5) Lưu ý: Xây dựng thang bảng lương riêng cho từng vị trí công trường (thợ hồ, cốt thép, mộc, điện, nước...). IAM hỗ trợ thiết kế thang bảng lương ngành xây dựng.

Với lao động nước ngoài làm việc tại công trình xây dựng tại Việt Nam tháng 5/2026: (1) Giấy phép lao động: Bắt buộc trừ các trường hợp miễn (chuyên gia, nhà quản lý doanh nghiệp theo điều ước quốc tế, thời hạn ≤30 ngày/năm...); nộp hồ sơ tại Sở LĐTBXH tỉnh nơi có công trình; (2) Hồ sơ xin GPLĐ: Đơn đề nghị cấp phép; bằng cấp chuyên môn; lý lịch tư pháp; giấy chứng nhận sức khỏe; ảnh và hộ chiếu; giấy giới thiệu của nhà thầu; (3) Thời gian xử lý: 5–7 ngày làm việc; (4) Thuế TNCN: Lao động nước ngoài cư trú (ở Việt Nam từ 183 ngày/năm) chịu thuế TNCN như người Việt; không cư trú chịu thuế khấu trừ 20% toàn bộ thu nhập; (5) BHXH: Bắt buộc từ 1/12/2018 theo Nghị định 143/2018/NĐ-CP với lao động nước ngoài có GPLĐ. IAM hỗ trợ thủ tục và chứng từ liên quan lao động nước ngoài.

Theo Điều 89 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020), các công trình sau được miễn giấy phép xây dựng: (1) Công trình bí mật nhà nước; (2) Công trình khẩn cấp (thiên tai, bão lũ); (3) Công trình hạ tầng kỹ thuật quy mô nhỏ, đường cấp VI trở xuống; (4) Nhà ở riêng lẻ tại vùng sâu, vùng xa, nông thôn không thuộc vùng bảo tồn, không thuộc quy hoạch đô thị; (5) Công trình xây dựng tạm phục vụ thi công công trình chính (lán trại, kho bãi): miễn phép nhưng phải được chủ đầu tư chấp thuận và tháo dỡ sau thi công; (6) Cải tạo, sửa chữa không ảnh hưởng kết cấu chịu lực, không thay đổi công năng và kiến trúc ngoài; (7) Công trình xây dựng theo dự án đầu tư được Thủ tướng/Bộ/HĐND cấp tỉnh phê duyệt: Không cần phép xây dựng riêng. Kiểm tra kỹ từng dự án để biết có thuộc diện miễn phép không.

Biên lai thu tiền bảo hiểm từ cơ quan BHXH có giá trị làm chứng từ kế toán hợp lệ: (1) Tính chất pháp lý: Biên lai hoặc thông báo thu của cơ quan BHXH là chứng từ gốc theo quy định Luật Kế toán; (2) Hạch toán: Chi phí đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN (phần chủ sử dụng) được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN; (3) Phần người lao động: Tiền BHXH khấu trừ từ lương người lao động được ghi nhận hạch toán riêng (Nợ 334/Có 338); (4) Lưu trữ biên lai BHXH: Ít nhất 5 năm kể từ năm phát sinh; (5) Tra cứu xác nhận đóng BHXH: Có thể tra cứu trực tuyến trên baohiemxahoi.gov.vn hoặc ứng dụng VssID để xác nhận số tiền đã đóng; (6) Kết hợp biên lai BHXH với bảng lương tháng làm đầy đủ hồ sơ chứng từ trả lương và trích nộp BHXH. IAM hỗ trợ phần mềm kế toán tích hợp module BHXH.