Câu Hỏi Thường Gặp

Nghĩa vụ quan trắc và báo cáo môi trường định kỳ của doanh nghiệp FDI tháng 4/2026 theo Luật BVMT 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP: (1) Quan trắc định kỳ: Doanh nghiệp có Giấy phép môi trường phải thực hiện quan trắc nước thải, khí thải, tiếng ồn... theo tần suất ghi trong GPMT (thường 3–6 tháng/lần); (2) Báo cáo môi trường định kỳ (6 tháng/lần): Nộp cho Sở TN&MT trước ngày 15/7 (kỳ 6 tháng đầu năm) và 15/1 (cả năm); (3) Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hàng năm: Nộp cho Sở TN&MT; (4) Kê khai và nộp phí BVMT: Theo quy định Nghị định 154/2016/NĐ-CP; (5) Quan trắc tự động liên tục: Cơ sở sản xuất lớn (theo quy mô trong GPMT) phải lắp đặt thiết bị quan trắc tự động nước thải, khí thải và truyền dữ liệu thời gian thực về Sở TN&MT; (6) Vi phạm môi trường: Có thể bị phạt từ vài triệu đến hàng tỷ đồng và đình chỉ hoạt động. Tháng 4/2026 là thời điểm chuẩn bị số liệu quan trắc cho báo cáo môi trường 6 tháng đầu năm.

Gia hạn Giấy phép môi trường (GPMT) tháng 4/2026 theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP: (1) Thời hạn GPMT: 7 năm với dự án có nguy cơ cao; 10 năm với các dự án còn lại; (2) Gia hạn: Nộp hồ sơ gia hạn trước ít nhất 6 tháng khi GPMT hết hạn; (3) Hồ sơ gia hạn: Đơn đề nghị gia hạn, báo cáo kết quả quan trắc môi trường định kỳ trong thời gian GPMT hiệu lực, báo cáo công trình BVMT đã thực hiện; (4) Cơ quan cấp: Bộ TN&MT (với dự án nhóm I, II); Sở TN&MT (với dự án nhóm III); (5) Thời gian xét duyệt: 45 ngày làm việc với dự án Bộ xét; 30 ngày với dự án Sở xét; (6) Trong thời gian chờ gia hạn: Doanh nghiệp tiếp tục hoạt động nếu đã nộp hồ sơ trước hạn. Doanh nghiệp FDI không có GPMT hoặc để hết hạn có thể bị đình chỉ hoạt động và phạt rất nặng.

Đăng ký sáng chế (patent) cho công nghệ AI tháng 4/2026 tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam theo Luật SHTT 2022 và Thông tư 01/2007/TT-BKHCN: (1) Điều kiện bảo hộ sáng chế: Tính mới (chưa được công bố trước ngày nộp đơn), tính sáng tạo, tính ứng dụng công nghiệp; (2) Lưu ý với AI: Thuật toán, chương trình máy tính thuần túy, phương pháp tư duy không được bảo hộ là sáng chế – nhưng ứng dụng AI vào quy trình kỹ thuật cụ thể có thể được bảo hộ; (3) Hồ sơ đăng ký: Tờ khai (TK1-SC), mô tả sáng chế (phần mô tả, yêu cầu bảo hộ, tóm tắt, bản vẽ nếu có), chứng từ nộp phí; (4) Phí nộp đơn: Khoảng 150.000–450.000 VNĐ; (5) Thời gian xét nghiệm: Thẩm định hình thức 1 tháng; công bố đơn tháng thứ 19 kể từ ngày nộp; thẩm định nội dung 12–18 tháng; (6) Hiệu lực sáng chế: 20 năm từ ngày nộp đơn. Khuyến nghị: Nộp đơn quốc tế theo hệ thống PCT ngay tháng 4/2026 nếu muốn bảo hộ tại nhiều nước.

Xử lý tai nạn lao động tại doanh nghiệp FDI tháng 4/2026 theo Luật An toàn vệ sinh lao động 2015 và Luật BHXH 2024: (1) Ngay khi xảy ra TNLĐ: Sơ cứu, cấp cứu người lao động ngay; báo cáo ngay với UBND xã/phường và Phòng LĐ-TB&XH; (2) Điều tra tai nạn: Doanh nghiệp phải lập biên bản điều tra TNLĐ (Mẫu 11A, 11B); thời hạn: 3 ngày với tai nạn nhẹ, 10 ngày với tai nạn nặng/tử vong; (3) Báo cáo 6 tháng và năm: Tổng hợp tình hình TNLĐ báo cáo Sở LĐ-TB&XH trước 10/7 và 10/01; (4) Chế độ BHXH chi trả: Trợ cấp TNLĐ một lần hoặc hàng tháng (tùy mức suy giảm khả năng lao động); trợ cấp phục vụ; trợ cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt; trợ cấp tử tuất; (5) Doanh nghiệp phải bồi thường thêm: Ít nhất 30 tháng lương nếu TNLĐ không do lỗi người lao động; (6) Không được che giấu TNLĐ – phạt từ 40–75 triệu đồng.

Kê khai giao dịch liên kết (chuyển giá) tháng 4/2026 theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP: (1) Doanh nghiệp FDI có giao dịch với bên liên kết phải kê khai theo Mẫu 01 (danh mục thông tin giao dịch liên kết) và Mẫu 02 (thông tin về các bên liên kết); (2) Nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế TNDN năm 2025: Đã qua hạn 31/3/2026 – tháng 4/2026 nộp bổ sung nếu thiếu; (3) Ngưỡng miễn lập hồ sơ: Giao dịch với bên liên kết dưới 50 tỷ VNĐ/năm VÀ tổng doanh thu dưới 200 tỷ VNĐ/năm được miễn lập hồ sơ (nhưng vẫn phải kê khai mẫu 01); (4) Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết: Lưu tại doanh nghiệp, xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu; (5) Miễn trừ APA: Doanh nghiệp FDI có thể ký Thỏa thuận Định giá trước (APA) với cơ quan thuế để tránh tranh chấp; (6) Trần chi phí lãi vay liên kết: Không vượt 30% EBITDA (Điều 16 Nghị định 132/2020).

Hồ sơ miễn Giấy phép lao động (GPLĐ) cho chuyên gia nước ngoài tháng 4/2026 theo Nghị định 70/2023/NĐ-CP: (1) Các trường hợp được miễn GPLĐ: Vào làm việc dưới 30 ngày/lần, không quá 3 lần/năm; Chuyên gia, nhà quản lý vào điều phối, xử lý tình huống khẩn cấp < 3 tháng; Có Thẻ APEC Business Travel Card hợp lệ; Di chuyển nội bộ trong công ty đa quốc gia (ICT); Chào hàng, tiếp thị dưới 30 ngày; (2) Hồ sơ xác nhận miễn GPLĐ: Đề nghị xác nhận miễn GPLĐ gửi Sở LĐ-TB&XH trước khi làm việc; Hộ chiếu, visa; Chứng minh thuộc trường hợp miễn (hợp đồng, xác nhận của công ty mẹ, ABTC...); (3) Thời gian xử lý: 3 ngày làm việc; (4) Người được xác nhận miễn GPLĐ: Được ký hợp đồng lao động với thời hạn theo thực tế. Tháng 4/2026, kiểm tra danh sách lao động nước ngoài và phân loại đúng diện có GPLĐ hay miễn để tuân thủ đúng quy định.

Điều chỉnh tiền lương trong hợp đồng lao động tháng 4/2026 theo Bộ luật Lao động 2019: (1) Tăng lương theo thỏa thuận: Không nhất thiết phải ký lại toàn bộ hợp đồng lao động – có thể lập Phụ lục hợp đồng điều chỉnh mức lương; (2) Phụ lục hợp đồng: Ký kết giữa người sử dụng lao động và người lao động, ghi rõ mức lương mới và ngày có hiệu lực; (3) Thang bảng lương: Doanh nghiệp phải cập nhật Thang bảng lương nội bộ khi có thay đổi lớn, lưu trữ tại doanh nghiệp và đăng ký với Phòng LĐ-TB&XH (nếu cần); (4) Cập nhật mức đóng BHXH: Kê khai điều chỉnh mức lương đóng BHXH trong vòng 30 ngày kể từ khi điều chỉnh lương; (5) Lưu ý: Giảm lương chỉ được thực hiện khi có thỏa thuận rõ ràng hoặc lý do hợp pháp – không thể đơn phương giảm lương của người lao động; (6) Hồ sơ hải quan: Mức lương trong hợp đồng có thể được hải quan tham chiếu khi kiểm tra định mức nhân công trong sản xuất.

Yêu cầu ESG và chuỗi cung ứng bền vững từ đối tác EU áp dụng với doanh nghiệp FDI tháng 4/2026: (1) Chỉ thị CSDDD (EU Corporate Sustainability Due Diligence Directive): Có hiệu lực từ 2024-2027 tùy quy mô công ty – yêu cầu doanh nghiệp EU lớn phải kiểm soát tác động môi trường và nhân quyền trong chuỗi cung ứng, bao gồm các nhà cung cấp Việt Nam; (2) Tháng 4/2026: Nhiều doanh nghiệp FDI tại VN nhận yêu cầu từ công ty mẹ EU về tự đánh giá ESG, báo cáo carbon footprint, chứng nhận lao động; (3) Tại Việt Nam: Chưa có luật bắt buộc báo cáo ESG với doanh nghiệp không niêm yết, nhưng nhiều doanh nghiệp FDI tự nguyện tuân thủ theo yêu cầu của công ty mẹ hoặc khách hàng; (4) Bước khởi đầu: Kiểm toán xã hội (SEDEX, SMETA), kiểm toán môi trường, báo cáo GHG Scope 1/2, chứng nhận ISO 14001/45001; (5) Cục Môi trường (Bộ TN&MT) đang xây dựng khung báo cáo ESG cho doanh nghiệp Việt Nam – theo dõi để cập nhật.

Thủ tục mở rộng nhà xưởng trong KCN tháng 4/2026: (1) Tại Ban Quản lý KCN: Điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) để tăng diện tích, quy mô; (2) Tại Sở Xây dựng hoặc BQL KCN (nếu được ủy quyền): Xin Giấy phép xây dựng cho công trình mới hoặc mở rộng (nếu diện tích xây dựng tăng thêm > 10% hoặc thay đổi kết cấu); (3) Ký hợp đồng thuê đất bổ sung với Công ty phát triển hạ tầng KCN; (4) Nghiệm thu công trình: Sau khi hoàn thành thi công, xin nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, nghiệm thu công trình xây dựng; (5) Cập nhật tài sản: Điều chỉnh hồ sơ tài sản, khai báo với cơ quan thuế về TSCĐ tăng thêm (để khấu hao); (6) Cập nhật bảo hiểm tài sản; (7) Đánh giá tác động môi trường (nếu thay đổi quy mô lớn). Thời gian tổng thể: 2–4 tháng tùy phức tạp của dự án.

Toàn bộ doanh nghiệp tại Việt Nam, bao gồm doanh nghiệp KH&CN, bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ 01/7/2022 theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC. Tháng 4/2026: (1) Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế (xác thực trực tiếp): Bắt buộc với doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế, doanh nghiệp mới thành lập, hộ kinh doanh chuyển đổi; (2) Hóa đơn điện tử không có mã (gửi dữ liệu sang cơ quan thuế): Doanh nghiệp ổn định, tuân thủ tốt thuế được dùng loại này và gửi dữ liệu cho cơ quan thuế theo từng lần phát sinh hoặc theo ngày; (3) Hóa đơn điện tử hợp lệ phải có: Chữ ký số doanh nghiệp (USB Token hoặc HSM Token), đủ các tiêu thức bắt buộc (tên, địa chỉ, MST, mã hàng, thuế suất...); (4) Hủy, điều chỉnh hóa đơn: Phải theo đúng quy trình – lập biên bản, hóa đơn điều chỉnh/thay thế, không được xóa trực tiếp.