Câu Hỏi Thường Gặp

Thuế GTGT đối với phế liệu, phế phẩm sản xuất tháng 4/2026: (1) Nếu bán phế liệu, phế phẩm ra bên ngoài: Phải lập hóa đơn GTGT theo đúng quy định, thuế suất GTGT là 10% (hoặc 0% nếu bán cho nhà xuất khẩu); (2) Giá tính thuế: Giá bán thực tế hoặc giá thị trường nếu bán cho bên liên quan với giá thấp; (3) Thuế TNDN: Doanh thu bán phế liệu được tính vào thu nhập chịu thuế TNDN; (4) Không được bán phế liệu không có hóa đơn (kể cả bán cho cơ sở thu mua phế liệu) – đây là hành vi vi phạm pháp luật về hóa đơn và thuế; (5) Nếu phế liệu đến từ nguyên liệu nhập khẩu miễn thuế: Khi bán phế liệu trong nước phải kê khai nộp thuế nhập khẩu tương ứng theo giá phế liệu. Doanh nghiệp nên theo dõi sổ sách phế liệu riêng để đối chiếu với định mức sản xuất khi thanh tra.

Doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ (SME) tiếp cận hỗ trợ tháng 4/2026 theo Luật Hỗ trợ DNNVV 2017 và Nghị định 80/2021/NĐ-CP: (1) Xác định tiêu chí DNNVV: Doanh nghiệp siêu nhỏ (≤ 10 lao động, doanh thu ≤ 3 tỷ), nhỏ (≤ 100 lao động trong sản xuất, doanh thu ≤ 50 tỷ), vừa (≤ 200 lao động trong sản xuất, doanh thu ≤ 200 tỷ); (2) Đăng ký nhận hỗ trợ tại Cổng hỗ trợ DNNVV (http://business.gov.vn) hoặc qua Sở KH&ĐT; (3) Các hỗ trợ có thể tiếp cận tháng 4/2026: Tư vấn thuế, kế toán miễn phí; hỗ trợ đào tạo; hỗ trợ công nghệ; vay vốn ưu đãi qua Quỹ Phát triển DNNVV; (4) Đặc biệt: DNNVV khởi nghiệp sáng tạo được ưu đãi thuế TNDN thêm 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo nếu đáp ứng điều kiện. Liên hệ VCCI hoặc Hiệp hội DNNVV tỉnh để được hướng dẫn cụ thể.

Xuất khẩu lần đầu sang EU theo EVFTA tháng 4/2026: (1) Đăng ký làm Nhà xuất khẩu đã đăng ký (REX – Registered Exporter) tại Tổng cục Hải quan Việt Nam để tự chứng nhận xuất xứ – bắt buộc với lô hàng giá trị > 6.000 EUR; với lô hàng ≤ 6.000 EUR: Bất kỳ nhà xuất khẩu nào cũng được tự chứng nhận; (2) Đăng ký REX: Nộp đơn online tại Cổng VNACCS hoặc tại Cục Hải quan tỉnh, được cấp số REX trong 10 ngày; (3) Kiểm tra quy tắc xuất xứ EVFTA cho từng mặt hàng tại Phụ lục II của EVFTA (tra cứu tại evfta.moit.gov.vn); (4) Khai Statement on Origin trên Invoice (với lô hàng ≤ 6.000 EUR, ghi đúng ngôn ngữ theo Phụ lục EVFTA); (5) C/O form EUR.1 (cấp bởi Bộ Công Thương/VCCI) vẫn là lựa chọn thay thế cho REX. EVFTA đang giảm thuế dần về 0% với hầu hết hàng Việt Nam đến 2027.

Giá tính thuế tài nguyên theo Thông tư 152/2015/TT-BTC và hướng dẫn hàng quý của Bộ Tài chính/UBND tỉnh: (1) Giá tính thuế tài nguyên = Giá bán thực tế tại nơi khai thác hoặc giá do cơ quan nhà nước ấn định (Bảng giá tính thuế tài nguyên do UBND tỉnh ban hành theo quý/năm); (2) Tháng 4/2026, doanh nghiệp khai thác tài nguyên kiểm tra Bảng giá tính thuế tài nguyên quý II/2026 do UBND tỉnh ban hành (thường ban hành vào đầu quý); (3) Nếu giá bán thực tế cao hơn giá ấn định: Dùng giá bán thực tế; Nếu giá bán thực tế thấp hơn: Vẫn dùng giá ấn định để tính thuế; (4) Kê khai thuế tài nguyên tháng 3/2026 trên Mẫu 01/TAIN theo giá mới và nộp trước 20/4/2026; (5) Cập nhật giá tài nguyên kịp thời tránh kê khai sai dẫn đến bị truy thu thuế.

Hoãn/tạm dừng đóng BHXH theo quy định hiện hành tháng 4/2026: (1) Trường hợp được tạm dừng đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất: Doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn trên diện rộng dẫn đến không có khả năng thanh toán lương, BHXH; hoặc phải giảm từ 50% lao động trở lên; (2) Thủ tục: Nộp đơn đề nghị tạm dừng kèm hồ sơ chứng minh đến cơ quan BHXH; (3) Thời gian tạm dừng tối đa: Không quá 12 tháng; (4) Trong thời gian tạm dừng: Vẫn phải đóng BHYT và BHTN; (5) Sau khi hết khó khăn: Phải nộp bù đầy đủ số BHXH đã tạm dừng + lãi chậm nộp. Tháng 4/2026, doanh nghiệp sản xuất gặp khó khăn thực sự cần liên hệ cơ quan BHXH quận/huyện để trao đổi trực tiếp về giải pháp hỗ trợ.

Thay đổi phương pháp tính giá hàng tồn kho (HTK) theo Chuẩn mực kế toán VAS 02 và Thông tư 200/2014/TT-BTC: (1) Nguyên tắc: Doanh nghiệp được thay đổi phương pháp tính giá HTK nhưng phải đảm bảo nhất quán trong năm tài chính; thay đổi chỉ áp dụng từ đầu năm tài chính (01/01/2026) không được đổi giữa chừng; (2) Tháng 4/2026 không thể áp dụng phương pháp mới giữa năm – cần giữ nhất quán phương pháp đã áp dụng từ đầu năm 2026; (3) Nếu muốn đổi phương pháp từ năm 2027: Quyết định từ tháng 12/2026 và ghi rõ trong Thuyết minh BCTC năm 2026; (4) Khi thay đổi phương pháp: Phải trình bày ảnh hưởng so sánh trong BCTC và không điều chỉnh lại các BCTC năm trước; (5) Thông báo sự thay đổi này với cơ quan thuế trong BCTC kèm quyết toán TNDN. Thay đổi phương pháp tính giá HTK không cần xin phép cơ quan thuế trước.

Mức phạt vi phạm hóa đơn điện tử tháng 4/2026 theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP: (1) Không lập hóa đơn khi bán hàng: Phạt từ 200.000 đến 1 triệu đồng (lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ); từ 10–20 triệu (cố ý); (2) Lập hóa đơn sai thông tin nhưng không gây thiệt hại thuế: Phạt từ 1–3 triệu đồng; (3) Không chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử lên cơ quan thuế đúng hạn: Phạt 2–4 triệu đồng; (4) Sử dụng hóa đơn bất hợp pháp (mua bán hóa đơn khống): Phạt từ 1–3 lần số tiền thuế trốn, có thể bị truy cứu hình sự; (5) Phát hành hóa đơn điện tử khi chưa đăng ký với cơ quan thuế: Phạt 4–8 triệu đồng. Hệ sinh thái IAM khuyến nghị doanh nghiệp sản xuất dùng phần mềm hóa đơn điện tử có tích hợp truyền dữ liệu tự động để tránh vi phạm thủ tục.

Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) tháng 4/2026 theo Luật Thuế TTĐB 2008 (sửa đổi): Doanh nghiệp sản xuất các mặt hàng sau phải kê khai và nộp thuế TTĐB: (1) Rượu (thuế suất 65–80% tùy nồng độ); (2) Bia (65%); (3) Thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lào... (75–100%); (4) Ô tô dưới 24 chỗ (10–150% tùy dung tích); (5) Xe máy > 125cc (20%); (6) Máy điều hòa ≤ 90.000 BTU (10%); (7) Bài lá, vàng mã, hàng mã (70%); (8) Xăng các loại (10%). Kê khai thuế TTĐB hàng tháng (tháng 3 – hạn 20/4/2026) trên tờ khai Mẫu 01/TTĐB. Doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu được miễn thuế TTĐB. Doanh nghiệp sản xuất dùng nguyên liệu đã chịu thuế TTĐB được khấu trừ.

Thay đổi người đại diện theo pháp luật tháng 4/2026: (1) Đăng ký thay đổi với Phòng ĐKKD – Sở KH&ĐT trong 10 ngày kể từ ngày quyết định thay đổi có hiệu lực, qua cổng dangkykinhdoanh.gov.vn; (2) Hồ sơ: Thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp (Mẫu PL II-1), quyết định của cơ quan có thẩm quyền (HĐTV, ĐHCĐ, chủ sở hữu), bản sao CCCD của người đại diện mới; (3) Đồng thời cập nhật chữ ký số đăng ký với cơ quan thuế (nếu dùng chữ ký số mang tên người đại diện cũ); (4) Cập nhật con dấu doanh nghiệp (nếu đóng tên người đại diện); (5) Thông báo cho ngân hàng để thay đổi người được ủy quyền giao dịch; (6) Cập nhật trên hệ thống hóa đơn điện tử, BHXH. Không thay đổi đúng hạn bị phạt từ 1–2 triệu đồng.

Quản lý chất thải rắn công nghiệp tháng 4/2026 theo Luật BVMT 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP: (1) Doanh nghiệp phải phân loại chất thải: Chất thải thông thường, chất thải nguy hại, chất thải tái chế; (2) Chất thải nguy hại (dầu thải, bùn thải công nghiệp, hóa chất thải, pin ắc quy thải...) phải được lưu giữ đúng điều kiện, ký hợp đồng với đơn vị xử lý được cấp phép và lập Báo cáo quản lý chất thải nguy hại theo năm; (3) Hồ sơ quản lý chất thải nguy hại phải lưu trữ 5 năm; (4) Đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại với Sở TN&MT; (5) Báo cáo chất thải nguy hại năm 2025: Nộp trước 31/1/2026 – nếu chưa nộp cần bổ sung ngay. Vi phạm xử lý chất thải nguy hại không đúng quy định bị phạt từ 100–500 triệu đồng.