Câu Hỏi Thường Gặp

Hộ kinh doanh bán thuốc và dược phẩm (nhà thuốc, cửa hàng thuốc): áp dụng nhóm hàng hóa GTGT 1% + TNCN 0,5% trên doanh thu bán thuốc. Riêng dịch vụ tư vấn sức khỏe, đo huyết áp, thử đường huyết nếu tính phí riêng: khai theo nhóm dịch vụ GTGT 5% + TNCN 2%. Lưu ý quan trọng: từ 2026, nhà thuốc bắt buộc kết nối dữ liệu bán hàng với hệ thống quản lý dược của Bộ Y tế và đồng thời với hóa đơn điện tử — dữ liệu bán thuốc có thể được cơ quan thuế đối chiếu qua hệ thống y tế. Đảm bảo phần mềm quản lý nhà thuốc (Pharmacity, Long Châu, hoặc phần mềm độc lập) tích hợp xuất hóa đơn điện tử.

Hộ kinh doanh xây dựng có hai mức thuế khác nhau tùy hình thức hợp đồng: (1) Thi công có bao thầu vật tư (nhận thầu trọn gói bao gồm cả mua vật liệu): GTGT 3% + TNCN 1,5% trên toàn bộ giá trị hợp đồng; (2) Thi công chỉ nhân công, không bao thầu vật tư (chủ nhà tự mua vật liệu, thợ chỉ làm công): GTGT 5% + TNCN 2% trên tiền công. Thực tế thường gặp: nhiều hợp đồng gộp cả vật tư và nhân công nhưng không tách rõ — khi đó cơ quan thuế có thể yêu cầu áp mức 3% toàn bộ. Khuyến nghị: lập hợp đồng riêng biệt cho phần vật tư và phần nhân công, và phân tách doanh thu trong hóa đơn.

Hộ kinh doanh cho thuê bất động sản (nhà ở, kho bãi, văn phòng, mặt bằng) áp dụng GTGT 5% + TNCN 5% (lưu ý: TNCN cho thuê bất động sản là 5%, cao hơn các ngành dịch vụ thông thường). Thời điểm kê khai: (1) Nếu hợp đồng thuê thanh toán theo tháng: khai doanh thu phát sinh trong Quý 1/2026, hạn 30/4/2026; (2) Nếu hợp đồng thuê thanh toán trước nhiều kỳ (ví dụ trả cả năm 2026): khai toàn bộ tiền nhận được vào quý nhận tiền (không phân bổ đều các quý). Hóa đơn điện tử: phát hành ngay khi nhận tiền hoặc ký phụ lục hợp đồng theo kỳ thu tiền. Lưu ý: cả hai bên (bên thuê là hộ kinh doanh và bên cho thuê cá nhân) đều có nghĩa vụ thuế riêng.

Lãi tiền gửi ngân hàng của hộ kinh doanh (gửi tiết kiệm bằng tiền kinh doanh hoặc tiền cá nhân) được miễn thuế TNCN theo Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân — hộ kinh doanh không phải kê khai và không phải nộp thuế TNCN từ lãi tiền gửi ngân hàng, kể cả lãi tiền gửi tiết kiệm lớn. Tuy nhiên, thu nhập từ cho vay cá nhân (cho người khác vay lấy lãi ngoài ngân hàng): bị tính là thu nhập từ đầu tư vốn, chịu thuế TNCN 5% trên tiền lãi nhận được — cần kê khai vào tờ khai TNCN cá nhân riêng (không phải tờ khai hộ kinh doanh).

Có. Bán hàng qua Facebook, Zalo dù dưới tên cá nhân hay fanpage đều phát sinh nghĩa vụ thuế nếu là hoạt động kinh doanh thường xuyên. Từ 2025–2026, Meta (Facebook) và Zalo đã ký biên bản ghi nhớ chia sẻ dữ liệu giao dịch thương mại với Bộ Tài chính Việt Nam — Tổng cục Thuế có thể nhận thông tin về trang/tài khoản có doanh thu lớn. Ngoài ra, cơ quan thuế còn sử dụng: (1) Dữ liệu dòng tiền ngân hàng — nhiều khoản chuyển khoản 'chuyển tiền mua hàng' từ nhiều người vào cùng một tài khoản; (2) Phản ánh từ người mua hoặc đối thủ cạnh tranh; (3) Khảo sát thực địa. Hộ kinh doanh bán hàng online nên đăng ký hộ kinh doanh chính thức và kê khai đầy đủ để tránh rủi ro truy thu.

MST bị khóa hoặc không hoạt động thường do: (1) Nợ thuế kéo dài và chưa giải quyết; (2) Không nộp tờ khai liên tục nhiều quý; (3) Thông tin đăng ký thuế không còn trùng khớp với đăng ký kinh doanh. Cách xử lý: (1) Đăng nhập eTax kiểm tra trạng thái MST và thông báo lý do khóa; (2) Đến Chi cục Thuế quản lý trực tiếp với CMND/CCCD và giấy phép kinh doanh để được giải thích và hướng dẫn kích hoạt lại; (3) Nếu do nợ thuế: nộp toàn bộ nợ thuế cộng tiền chậm nộp, sau đó yêu cầu mở khóa MST; (4) Thời gian mở khóa thường 3–5 ngày làm việc sau khi hoàn thành nghĩa vụ. MST bị khóa không thể phát hành hóa đơn điện tử — ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.

Theo Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, thời điểm xuất hóa đơn là khi chuyển giao quyền sở hữu/quyền sử dụng hoặc hoàn thành dịch vụ — không phải khi nhận tiền đặt cọc. Cụ thể: (1) Tiền đặt cọc thuần túy (chưa giao hàng, chưa làm dịch vụ): chưa cần xuất hóa đơn, chưa kê khai doanh thu — nhưng nếu đặt cọc đồng thời là thanh toán trước một phần giá trị hàng hóa/dịch vụ thì phải xuất hóa đơn ngay; (2) Hoàn lại đặt cọc: không phát sinh nghĩa vụ hóa đơn; (3) Đặt cọc bị mất (khách vi phạm hợp đồng): khoản thu giữ cọc là thu nhập khác của hộ kinh doanh, cần kê khai và nộp thuế. Khi không chắc, hỏi Chi cục Thuế hoặc đại lý thuế trước khi xử lý.

Khi khách trả lại hàng đã mua trong Quý 1/2026: (1) Lập hóa đơn điều chỉnh giảm (ghi âm) theo đúng số lượng và giá trị hàng trả lại — không hủy hóa đơn gốc; (2) Hoặc lập hóa đơn thay thế hoàn toàn với số lượng/giá trị đã điều chỉnh; (3) Doanh thu kê khai trong tờ khai Quý 1/2026 sẽ trừ đi phần hàng trả lại nếu hóa đơn điều chỉnh được lập trước 30/4/2026; (4) Nếu hàng trả lại trong tháng 4 nhưng hóa đơn gốc phát hành Quý 1: lập hóa đơn điều chỉnh trong Quý 2, điều chỉnh doanh thu trong tờ khai Quý 2/2026. Lưu giữ đầy đủ chứng từ hàng trả lại (biên bản trả hàng, ảnh chụp hàng, xác nhận qua Zalo/email) phòng trường hợp cơ quan thuế hỏi về hóa đơn điều chỉnh.

Từ năm 2022, eTax Mobile đã cho phép xác thực tờ khai bằng OTP (mã một lần) gửi qua SMS hoặc email thay vì phải dùng USB Token chữ ký số — đây là lựa chọn phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ chưa có USB Token. Điều kiện sử dụng OTP: (1) Đã đăng ký tài khoản eTax với số điện thoại và email chính xác; (2) Tờ khai nộp qua eTax Mobile (app điện thoại) — không áp dụng trên web với một số tính năng. Đối với ký số hóa đơn điện tử: vẫn phải dùng USB Token hoặc chữ ký số từ xa (Remote Signing) — không thể ký hóa đơn chỉ bằng OTP. IAM INVOICE hỗ trợ cả hai hình thức ký số (USB Token và ký số từ xa trên điện thoại).

Hộ kinh doanh xác định Chi cục Thuế quản lý dựa trên địa chỉ kinh doanh đã đăng ký: thông thường là Chi cục Thuế cấp quận/huyện nơi đặt trụ sở kinh doanh. Tra cứu cụ thể: (1) Đăng nhập eTax → xem thông tin 'Cơ quan thuế quản lý' trong hồ sơ MST; (2) Tra cứu trên website Tổng cục Thuế: gdt.gov.vn → mục 'Tìm kiếm cơ quan thuế' → nhập địa chỉ; (3) Gọi tổng đài 1900 571 483. Trong tháng 4, nên liên hệ trực tiếp Chi cục Thuế để: xác nhận hạn nộp tờ khai, xin tư vấn kê khai lần đầu, tra cứu nợ thuế tồn đọng, hoặc nộp hồ sơ điều chỉnh thông tin đăng ký.