Câu Hỏi Thường Gặp

Khi áp dụng lương tối thiểu vùng mới từ 01/01/2026, cần thực hiện: (1) Rà soát và sửa đổi hợp đồng lao động để đảm bảo lương không thấp hơn mức tối thiểu mới; (2) Điều chỉnh thang bảng lương: bậc 1 phải bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu vùng; (3) Tăng mức đóng BHXH tương ứng nếu mức lương làm căn cứ đóng thay đổi; (4) Cập nhật quy chế tiền lương nội bộ. Doanh nghiệp có chi nhánh tại nhiều tỉnh sau sáp nhập 30/4/2026 cần xác định đúng vùng lương của từng địa bàn mới.

Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/01/2026), mức lương tối thiểu vùng tăng bình quân 7,2% so với mức cũ: Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng (25.500 đồng/giờ) – gồm Hà Nội, TP.HCM và các huyện/quận phát triển; Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng (22.700 đồng/giờ); Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng (20.000 đồng/giờ); Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng (17.800 đồng/giờ). Mức tăng tuyệt đối từ 250.000 đến 350.000 đồng/tháng tùy vùng. Khu công nghiệp, khu chế xuất nằm trên địa bàn nhiều vùng áp dụng mức lương tối thiểu cao nhất.

Ngày 13/3/2026, Bộ Tài chính công bố dự thảo Nghị định mới về hóa đơn điện tử, dự kiến thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Điểm mới đáng chú ý: (1) Hộ kinh doanh trên sàn TMĐT không cần xuất hóa đơn riêng nếu sàn đã nộp thuế thay (trừ khi người mua yêu cầu); (2) Mở rộng đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử bao gồm tổ chức nước ngoài cung cấp dịch vụ số tại Việt Nam; (3) Làm rõ quy tắc lập hóa đơn cho ô tô, mô tô. Lưu ý quan trọng: Đây là dự thảo – chưa có hiệu lực chính thức tính đến tháng 6/2026. Theo dõi cập nhật tại cổng thuế điện tử.

Trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu vùng là vi phạm pháp luật lao động. Mức xử phạt: Phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng tùy số lao động bị vi phạm (theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP); buộc trả đủ phần tiền lương chênh lệch cho người lao động; có thể bị công khai danh sách vi phạm trên cổng thông tin Sở LĐ-TB&XH nếu vi phạm nhiều lần. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động điều chỉnh ngay từ đầu năm 2026 để tránh rủi ro pháp lý. Lưu ý: Lương thực trả không được thấp hơn mức tối thiểu kể cả khi người lao động chấp nhận.

Theo Luật BHXH 2024 (hiệu lực 01/7/2025), điều kiện hưởng lương hưu có thay đổi quan trọng: Giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu xuống còn 15 năm (thay vì 20 năm trước đây) để đủ điều kiện nhận lương hưu. Điều này mở rộng đáng kể quyền tiếp cận lương hưu cho người lao động và chủ hộ kinh doanh mới tham gia muộn. Tuổi nghỉ hưu vẫn theo lộ trình tăng dần. Chủ hộ kinh doanh tham gia BHXH bắt buộc từ 2026 cần theo dõi số năm đóng để lên kế hoạch nghỉ hưu có lương hưu đầy đủ.

Từ 01/7/2026, chế độ thai sản BHXH tự nguyện có các điểm mới đáng chú ý. Theo quy định mới, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng trợ cấp thai sản khi sinh con – đây là quyền lợi mới mở rộng so với trước. Mức hưởng và điều kiện cụ thể được quy định tại các Thông tư hướng dẫn Luật BHXH 2024. Đây là chính sách đặc biệt quan trọng với lao động tự do, cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh nhỏ – nhóm trước đây không được hưởng chế độ thai sản từ BHXH. Để được hưởng đầy đủ, cần đóng BHXH tự nguyện ít nhất đủ thời gian theo quy định.

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP ban hành ngày 15/5/2026, mức lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 là 2.530.000 đồng/tháng (tăng so với mức 2.340.000 đồng/tháng trước). Mức lương cơ sở mới ảnh hưởng đến: (1) Mức đóng BHXH tối thiểu của chủ hộ kinh doanh và người lao động khu vực nhà nước; (2) Tính lại các khoản phụ cấp, trợ cấp theo hệ số lương cơ sở; (3) Mức tiền đóng BHXH một lần; (4) Mức hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH. Doanh nghiệp cần rà soát lại hợp đồng lao động và kê khai BHXH kịp thời từ 01/7/2026.

Hóa đơn điện tử có mã (ký hiệu C) bắt buộc với: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; doanh nghiệp mới thành lập; doanh nghiệp thuộc lĩnh vực rủi ro cao. Hóa đơn điện tử không có mã (ký hiệu K) áp dụng cho: doanh nghiệp, tổ chức kinh tế đã đăng ký gửi dữ liệu trực tiếp tới cơ quan thuế, đáp ứng điều kiện về doanh thu và lịch sử tuân thủ tốt, hệ thống kết nối đủ điều kiện. Doanh nghiệp muốn chuyển sang hóa đơn không có mã cần nộp đăng ký và được Cục Thuế chấp thuận. IAM INVOICE hỗ trợ cả hai loại theo đúng phân nhóm của cơ quan thuế.

Có – đây là quyền lợi hoàn toàn mới theo Luật BHXH 2024. Lần đầu tiên trong lịch sử, chủ hộ kinh doanh nữ khi sinh con hoặc chủ hộ khi bị ốm đau phải nghỉ làm sẽ được cơ quan BHXH chi trả trợ cấp, thay vì tự chịu toàn bộ như trước. Điều kiện hưởng: đã đóng BHXH đủ thời gian theo quy định và đóng BHXH đầy đủ. Điều này là sự công nhận chính thức chủ hộ kinh doanh là đối tượng cần bảo vệ bởi lưới an sinh xã hội, tương đương người lao động trong doanh nghiệp.

Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/6/2025), khi hóa đơn điện tử có sai sót: (1) Nếu sai mã số thuế, tiền, thuế suất, hàng hóa: lập hóa đơn điều chỉnh ghi rõ 'Điều chỉnh cho hóa đơn số... ngày...' hoặc lập hóa đơn thay thế ghi 'Thay thế cho hóa đơn số... ngày...'; (2) Từ 01/6/2025, tuyệt đối không được hủy hóa đơn điện tử đã có mã – phải lập hóa đơn điều chỉnh về 0 trước khi lập lại. Vi phạm quy trình này dẫn đến hóa đơn không hợp lệ và rủi ro bị xử phạt, ảnh hưởng đến khấu trừ thuế GTGT của bên mua.